समि॑द्धो वि॒श्वत॒स्पति॒ः पव॑मानो॒ वि रा॑जति ।
प्री॒णन्वृषा॒ कनि॑क्रदत्
samiddho viśvataspatiḥ pavamāno vi rājati |
prīṇanvṛṣā kanikradat
Mandala 9
Sukta 5: The Apri Litany Sung to Pavamana
Rishi: कश्यपोऽसितो देवलो वा · Devata: आप्रीसूक्तं (१ इध्मः समिद्धोऽग्निर्वा, २ तनूनपात्, ३ इळा, ४ बर्हिः, ५ देवीर्द्वारः, ६ उषासानक्ता, ७ दैव्यौ होतारौ प्रचेतसौ, ८ तिस्रो देव्यः सरस्वतीळाभारत्यः, ९ त्वष्टा, १० वनस्पतिः, ११ स्वाहाकृतयः) · Metre: गायत्री, ८-११ अनुष्टुप्
11 verses · 5 of 114
What happens in this chapter
The Apri Litany Sung to Pavamana
An Apri sukta by Kashyapa Asita or Devala, in gayatri with anushtubh for verses 8 to 11. Each verse invites one Apri deity, all seen through Pavamana Soma: the kindled fire, Tanunapat, Ila worthy of praise, the barhis strewn eastward, the golden divine doors, Night and Dawn, the two divine Hotars, the three goddesses Bharati, Sarasvati and Ila, Tvashtar the first-born guardian, Vanaspati the golden tree of a thousand branches anointed with honey, and the svaha calls. Pavamana sharpens his horns as he flows through the mid-air. The last verse calls Vayu, Brihaspati, Surya, Agni and Indra together to the offering.
तनू॒नपा॒त्पव॑मान॒ः शृङ्गे॒ शिशा॑नो अर्षति ।
अ॒न्तरि॑क्षेण॒ रार॑जत्
tanūnapātpavamānaḥ śṛṅge śiśāno arṣati |
antarikṣeṇa rārajat
ई॒ळेन्य॒ः पव॑मानो र॒यिर्वि रा॑जति द्यु॒मान् ।
मधो॒र्धारा॑भि॒रोज॑सा
īḻenyaḥ pavamāno rayirvi rājati dyumān |
madhordhārābhirojasā
ब॒र्हिः प्रा॒चीन॒मोज॑सा॒ पव॑मानः स्तृ॒णन्हरि॑ः ।
दे॒वेषु॑ दे॒व ई॑यते
barhiḥ prācīnamojasā pavamānaḥ stṛṇanhariḥ |
deveṣu deva īyate
उदातै॑र्जिहते बृ॒हद्द्वारो॑ दे॒वीर्हि॑र॒ण्ययी॑ः ।
पव॑मानेन॒ सुष्टु॑ताः
udātairjihate bṛhaddvāro devīrhiraṇyayīḥ |
pavamānena suṣṭutāḥ
सु॒शि॒ल्पे बृ॑ह॒ती म॒ही पव॑मानो वृषण्यति ।
नक्तो॒षासा॒ न द॑र्श॒ते
suśilpe bṛhatī mahī pavamāno vṛṣaṇyati |
naktoṣāsā na darśate
उ॒भा दे॒वा नृ॒चक्ष॑सा॒ होता॑रा॒ दैव्या॑ हुवे ।
पव॑मान॒ इन्द्रो॒ वृषा॑
ubhā devā nṛcakṣasā hotārā daivyā huve |
pavamāna indro vṛṣā
भार॑ती॒ पव॑मानस्य॒ सर॑स्व॒तीळा॑ म॒ही ।
इ॒मं नो॑ य॒ज्ञमा ग॑मन्ति॒स्रो दे॒वीः सु॒पेश॑सः
bhāratī pavamānasya sarasvatīḻā mahī |
imaṃ no yajñamā gamantisro devīḥ supeśasaḥ
त्वष्टा॑रमग्र॒जां गो॒पां पु॑रो॒यावा॑न॒मा हु॑वे ।
इन्दु॒रिन्द्रो॒ वृषा॒ हरि॒ः पव॑मानः प्र॒जाप॑तिः
tvaṣṭāramagrajāṃ gopāṃ puroyāvānamā huve |
indurindro vṛṣā hariḥ pavamānaḥ prajāpatiḥ
वन॒स्पतिं॑ पवमान॒ मध्वा॒ सम॑ङ्ग्धि॒ धार॑या ।
स॒हस्र॑वल्शं॒ हरि॑तं॒ भ्राज॑मानं हिर॒ण्यय॑म्
vanaspatiṃ pavamāna madhvā samaṅgdhi dhārayā |
sahasravalśaṃ haritaṃ bhrājamānaṃ hiraṇyayam
विश्वे॑ देवा॒ः स्वाहा॑कृतिं॒ पव॑मान॒स्या ग॑त ।
वा॒युर्बृह॒स्पति॒ः सूर्यो॒ऽग्निरिन्द्र॑ः स॒जोष॑सः
viśve devāḥ svāhākṛtiṃ pavamānasyā gata |
vāyurbṛhaspatiḥ sūryo'gnirindraḥ sajoṣasaḥ
Text source: Wikisource · CC BY-SA 4.0 (Wikisource transcription of a public-domain text)