Mandala 9

Sukta 107: The seven rishis and Soma's friendship

Rishi: सप्तर्षयः (१ भरद्वाजो बार्हस्पत्यः, २ कश्यपो मारीचः, ३ गोतमो राहूगणः, ४ भौमोऽत्रिः, ५ विश्वामित्रो गाथिनः, ६ जमदग्निर्भार्गवः, ७ मैत्रावरुणिर्वासिष्ठः) · Devata: पवमानः सोमः

26 verses · 107 of 114

What happens in this chapter

The seven rishis and Soma's friendship

Twenty-six verses to Soma Pavamana from the seven rishis: Bharadvaja, Kashyapa, Gotama, Atri, Vishvamitra, Jamadagni and Vasishtha. Pour out the pressed Soma, the highest offering. Clothed in the waters he sits in the womb of Rita, a golden spring. Soma became most like the Angirasas, and made the sun climb in heaven. The king crosses the ocean with his wave, flowing by the law of Mitra and Varuna. Then the voice turns personal: I delight in your friendship day by day; many troubles beset me, brown one, pass beyond those barriers. By night and day we have flown beyond the burning sun like birds. Soma first held the ocean apart.

107.1

परी॒तो षि॑ञ्चता सु॒तं सोमो॒ य उ॑त्त॒मं ह॒विः ।
द॒ध॒न्वाँ यो नर्यो॑ अ॒प्स्व१॒॑न्तरा सु॒षाव॒ सोम॒मद्रि॑भिः

parīto ṣiñcatā sutaṃ somo ya uttamaṃ haviḥ |
dadhanvām̐ yo naryo apsvantarā suṣāva somamadribhiḥ

107.2

नू॒नं पु॑ना॒नोऽवि॑भि॒ः परि॑ स्र॒वाद॑ब्धः सुर॒भिन्त॑रः ।
सु॒ते चि॑त्त्वा॒प्सु म॑दामो॒ अन्ध॑सा श्री॒णन्तो॒ गोभि॒रुत्त॑रम्

nūnaṃ punāno'vibhiḥ pari sravādabdhaḥ surabhintaraḥ |
sute cittvāpsu madāmo andhasā śrīṇanto gobhiruttaram

107.3

परि॑ सुवा॒नश्चक्ष॑से देव॒माद॑न॒ः क्रतु॒रिन्दु॑र्विचक्ष॒णः

pari suvānaścakṣase devamādanaḥ kraturindurvicakṣaṇaḥ

107.4

पु॒ना॒नः सो॑म॒ धार॑या॒पो वसा॑नो अर्षसि ।
आ र॑त्न॒धा योनि॑मृ॒तस्य॑ सीद॒स्युत्सो॑ देव हिर॒ण्यय॑ः

punānaḥ soma dhārayāpo vasāno arṣasi |
ā ratnadhā yonimṛtasya sīdasyutso deva hiraṇyayaḥ

107.5

दु॒हा॒न ऊध॑र्दि॒व्यं मधु॑ प्रि॒यं प्र॒त्नं स॒धस्थ॒मास॑दत् ।
आ॒पृच्छ्यं॑ ध॒रुणं॑ वा॒ज्य॑र्षति॒ नृभि॑र्धू॒तो वि॑चक्ष॒णः

duhāna ūdhardivyaṃ madhu priyaṃ pratnaṃ sadhasthamāsadat |
āpṛcchyaṃ dharuṇaṃ vājyarṣati nṛbhirdhūto vicakṣaṇaḥ

107.6

पु॒ना॒नः सो॑म॒ जागृ॑वि॒रव्यो॒ वारे॒ परि॑ प्रि॒यः ।
त्वं विप्रो॑ अभ॒वोऽङ्गि॑रस्तमो॒ मध्वा॑ य॒ज्ञं मि॑मिक्ष नः

punānaḥ soma jāgṛviravyo vāre pari priyaḥ |
tvaṃ vipro abhavo'ṅgirastamo madhvā yajñaṃ mimikṣa naḥ

107.7

सोमो॑ मी॒ढ्वान्प॑वते गातु॒वित्त॑म॒ ऋषि॒र्विप्रो॑ विचक्ष॒णः ।
त्वं क॒विर॑भवो देव॒वीत॑म॒ आ सूर्यं॑ रोहयो दि॒वि

somo mīḍhvānpavate gātuvittama ṛṣirvipro vicakṣaṇaḥ |
tvaṃ kavirabhavo devavītama ā sūryaṃ rohayo divi

107.8

सोम॑ उ षुवा॒णः सो॒तृभि॒रधि॒ ष्णुभि॒रवी॑नाम् ।
अश्व॑येव ह॒रिता॑ याति॒ धार॑या म॒न्द्रया॑ याति॒ धार॑या

soma u ṣuvāṇaḥ sotṛbhiradhi ṣṇubhiravīnām |
aśvayeva haritā yāti dhārayā mandrayā yāti dhārayā

107.9

अ॒नू॒पे गोमा॒न्गोभि॑रक्षा॒ः सोमो॑ दु॒ग्धाभि॑रक्षाः ।
स॒मु॒द्रं न सं॒वर॑णान्यग्मन्म॒न्दी मदा॑य तोशते

anūpe gomāngobhirakṣāḥ somo dugdhābhirakṣāḥ |
samudraṃ na saṃvaraṇānyagmanmandī madāya tośate

107.10

आ सो॑म सुवा॒नो अद्रि॑भिस्ति॒रो वारा॑ण्य॒व्यया॑ ।
जनो॒ न पु॒रि च॒म्वो॑र्विश॒द्धरि॒ः सदो॒ वने॑षु दधिषे

ā soma suvāno adribhistiro vārāṇyavyayā |
jano na puri camvorviśaddhariḥ sado vaneṣu dadhiṣe

107.11

स मा॑मृजे ति॒रो अण्वा॑नि मे॒ष्यो॑ मी॒ळ्हे सप्ति॒र्न वा॑ज॒युः ।
अ॒नु॒माद्य॒ः पव॑मानो मनी॒षिभि॒ः सोमो॒ विप्रे॑भि॒रृक्व॑भिः

sa māmṛje tiro aṇvāni meṣyo mīḻhe saptirna vājayuḥ |
anumādyaḥ pavamāno manīṣibhiḥ somo viprebhirṛkvabhiḥ

107.12

प्र सो॑म दे॒ववी॑तये॒ सिन्धु॒र्न पि॑प्ये॒ अर्ण॑सा ।
अं॒शोः पय॑सा मदि॒रो न जागृ॑वि॒रच्छा॒ कोशं॑ मधु॒श्चुत॑म्

pra soma devavītaye sindhurna pipye arṇasā |
aṃśoḥ payasā madiro na jāgṛviracchā kośaṃ madhuścutam

107.13

आ ह॑र्य॒तो अर्जु॑ने॒ अत्के॑ अव्यत प्रि॒यः सू॒नुर्न मर्ज्य॑ः ।
तमीं॑ हिन्वन्त्य॒पसो॒ यथा॒ रथं॑ न॒दीष्वा गभ॑स्त्योः

ā haryato arjune atke avyata priyaḥ sūnurna marjyaḥ |
tamīṃ hinvantyapaso yathā rathaṃ nadīṣvā gabhastyoḥ

107.14

अ॒भि सोमा॑स आ॒यव॒ः पव॑न्ते॒ मद्यं॒ मद॑म् ।
स॒मु॒द्रस्याधि॑ वि॒ष्टपि॑ मनी॒षिणो॑ मत्स॒रास॑ः स्व॒र्विद॑ः

abhi somāsa āyavaḥ pavante madyaṃ madam |
samudrasyādhi viṣṭapi manīṣiṇo matsarāsaḥ svarvidaḥ

107.15

तर॑त्समु॒द्रं पव॑मान ऊ॒र्मिणा॒ राजा॑ दे॒व ऋ॒तं बृ॒हत् ।
अर्ष॑न्मि॒त्रस्य॒ वरु॑णस्य॒ धर्म॑णा॒ प्र हि॑न्वा॒न ऋ॒तं बृ॒हत्

taratsamudraṃ pavamāna ūrmiṇā rājā deva ṛtaṃ bṛhat |
arṣanmitrasya varuṇasya dharmaṇā pra hinvāna ṛtaṃ bṛhat

107.16

नृभि॑र्येमा॒नो ह॑र्य॒तो वि॑चक्ष॒णो राजा॑ दे॒वः स॑मु॒द्रिय॑ः

nṛbhiryemāno haryato vicakṣaṇo rājā devaḥ samudriyaḥ

107.17

इन्द्रा॑य पवते॒ मद॒ः सोमो॑ म॒रुत्व॑ते सु॒तः ।
स॒हस्र॑धारो॒ अत्यव्य॑मर्षति॒ तमी॑ मृजन्त्या॒यव॑ः

indrāya pavate madaḥ somo marutvate sutaḥ |
sahasradhāro atyavyamarṣati tamī mṛjantyāyavaḥ

107.18

पु॒ना॒नश्च॒मू ज॒नय॑न्म॒तिं क॒विः सोमो॑ दे॒वेषु॑ रण्यति ।
अ॒पो वसा॑न॒ः परि॒ गोभि॒रुत्त॑र॒ः सीद॒न्वने॑ष्वव्यत

punānaścamū janayanmatiṃ kaviḥ somo deveṣu raṇyati |
apo vasānaḥ pari gobhiruttaraḥ sīdanvaneṣvavyata

107.19

तवा॒हं सो॑म रारण स॒ख्य इ॑न्दो दि॒वेदि॑वे ।
पु॒रूणि॑ बभ्रो॒ नि च॑रन्ति॒ मामव॑ परि॒धीँरति॒ ताँ इ॑हि

tavāhaṃ soma rāraṇa sakhya indo divedive |
purūṇi babhro ni caranti māmava paridhīm̐rati tām̐ ihi

107.20

उ॒ताहं नक्त॑मु॒त सो॑म ते॒ दिवा॑ स॒ख्याय॑ बभ्र॒ ऊध॑नि ।
घृ॒णा तप॑न्त॒मति॒ सूर्यं॑ प॒रः श॑कु॒ना इ॑व पप्तिम

utāhaṃ naktamuta soma te divā sakhyāya babhra ūdhani |
ghṛṇā tapantamati sūryaṃ paraḥ śakunā iva paptima

107.21

मृ॒ज्यमा॑नः सुहस्त्य समु॒द्रे वाच॑मिन्वसि ।
र॒यिं पि॒शङ्गं॑ बहु॒लं पु॑रु॒स्पृहं॒ पव॑माना॒भ्य॑र्षसि

mṛjyamānaḥ suhastya samudre vācaminvasi |
rayiṃ piśaṅgaṃ bahulaṃ puruspṛhaṃ pavamānābhyarṣasi

107.22

मृ॒जा॒नो वारे॒ पव॑मानो अ॒व्यये॒ वृषाव॑ चक्रदो॒ वने॑ ।
दे॒वानां॑ सोम पवमान निष्कृ॒तं गोभि॑रञ्जा॒नो अ॑र्षसि

mṛjāno vāre pavamāno avyaye vṛṣāva cakrado vane |
devānāṃ soma pavamāna niṣkṛtaṃ gobhirañjāno arṣasi

107.23

पव॑स्व॒ वाज॑सातये॒ऽभि विश्वा॑नि॒ काव्या॑ ।
त्वं स॑मु॒द्रं प्र॑थ॒मो वि धा॑रयो दे॒वेभ्य॑ः सोम मत्स॒रः

pavasva vājasātaye'bhi viśvāni kāvyā |
tvaṃ samudraṃ prathamo vi dhārayo devebhyaḥ soma matsaraḥ

107.24

स तू प॑वस्व॒ परि॒ पार्थि॑वं॒ रजो॑ दि॒व्या च॑ सोम॒ धर्म॑भिः ।
त्वां विप्रा॑सो म॒तिभि॑र्विचक्षण शु॒भ्रं हि॑न्वन्ति धी॒तिभि॑ः

sa tū pavasva pari pārthivaṃ rajo divyā ca soma dharmabhiḥ |
tvāṃ viprāso matibhirvicakṣaṇa śubhraṃ hinvanti dhītibhiḥ

107.25

पव॑माना असृक्षत प॒वित्र॒मति॒ धार॑या ।
म॒रुत्व॑न्तो मत्स॒रा इ॑न्द्रि॒या हया॑ मे॒धाम॒भि प्रयां॑सि च

pavamānā asṛkṣata pavitramati dhārayā |
marutvanto matsarā indriyā hayā medhāmabhi prayāṃsi ca

107.26

अ॒पो वसा॑न॒ः परि॒ कोश॑मर्ष॒तीन्दु॑र्हिया॒नः सो॒तृभि॑ः ।
ज॒नय॒ञ्ज्योति॑र्म॒न्दना॑ अवीवश॒द्गाः कृ॑ण्वा॒नो न नि॒र्णिज॑म्

apo vasānaḥ pari kośamarṣatīndurhiyānaḥ sotṛbhiḥ |
janayañjyotirmandanā avīvaśadgāḥ kṛṇvāno na nirṇijam

Text source: Wikisource · CC BY-SA 4.0 (Wikisource transcription of a public-domain text)