Mandala 8

Sukta 31: Husband and wife press soma together

Rishi: मनुर्वैवस्वतः · Devata: १-४ यज्ञः यजमानश्च, ५-९ दंपती, १०-१८ दंपत्याशिषः · Metre: गायत्री, ९, १४ अनुष्टुप्, १० पादनिचृत्, १५, १८ पङ्क्तिः

18 verses · 31 of 103

What happens in this chapter

Husband and wife press soma together

Manu Vaivasvata blesses the sacrifice and its sacrificer. Whoever offers, presses soma and cooks, Indra delights in his prayer; whoever gives him the cake and soma mixed with milk, Shakra guards from distress. In his house Ila gives milk day by day. Then the hymn turns to the couple: husband and wife who, of one mind, press soma and wash it with milk never turn from the gods' favour. With sons and daughters they reach a full life, both adorned with gold. A refrain closes: the one who seeks the mind of the gods surpasses the man who does not offer.

31.1

यो यजा॑ति॒ यजा॑त॒ इत्सु॒नव॑च्च॒ पचा॑ति च ।
ब्र॒ह्मेदिन्द्र॑स्य चाकनत्

yo yajāti yajāta itsunavacca pacāti ca |
brahmedindrasya cākanat

31.2

पु॒रो॒ळाशं॒ यो अ॑स्मै॒ सोमं॒ रर॑त आ॒शिर॑म् ।
पादित्तं श॒क्रो अंह॑सः

puroḻāśaṃ yo asmai somaṃ rarata āśiram |
pādittaṃ śakro aṃhasaḥ

31.3

तस्य॑ द्यु॒माँ अ॑स॒द्रथो॑ दे॒वजू॑त॒ः स शू॑शुवत् ।
विश्वा॑ व॒न्वन्न॑मि॒त्रिया॑

tasya dyumām̐ asadratho devajūtaḥ sa śūśuvat |
viśvā vanvannamitriyā

31.4

अस्य॑ प्र॒जाव॑ती गृ॒हेऽस॑श्चन्ती दि॒वेदि॑वे ।
इळा॑ धेनु॒मती॑ दुहे

asya prajāvatī gṛhe'saścantī divedive |
iḻā dhenumatī duhe

31.5

या दम्प॑ती॒ सम॑नसा सुनु॒त आ च॒ धाव॑तः ।
देवा॑सो॒ नित्य॑या॒शिरा॑

yā dampatī samanasā sunuta ā ca dhāvataḥ |
devāso nityayāśirā

31.6

प्रति॑ प्राश॒व्याँ॑ इतः स॒म्यञ्चा॑ ब॒र्हिरा॑शाते ।
न ता वाजे॑षु वायतः

prati prāśavyām̐ itaḥ samyañcā barhirāśāte |
na tā vājeṣu vāyataḥ

31.7

न दे॒वाना॒मपि॑ ह्नुतः सुम॒तिं न जु॑गुक्षतः ।
श्रवो॑ बृ॒हद्वि॑वासतः

na devānāmapi hnutaḥ sumatiṃ na jugukṣataḥ |
śravo bṛhadvivāsataḥ

31.8

पु॒त्रिणा॒ ता कु॑मा॒रिणा॒ विश्व॒मायु॒र्व्य॑श्नुतः ।
उ॒भा हिर॑ण्यपेशसा

putriṇā tā kumāriṇā viśvamāyurvyaśnutaḥ |
ubhā hiraṇyapeśasā

31.9

वी॒तिहो॑त्रा कृ॒तद्व॑सू दश॒स्यन्ता॒मृता॑य॒ कम् ।
समूधो॑ रोम॒शं ह॑तो दे॒वेषु॑ कृणुतो॒ दुव॑ः

vītihotrā kṛtadvasū daśasyantāmṛtāya kam |
samūdho romaśaṃ hato deveṣu kṛṇuto duvaḥ

31.10

आ शर्म॒ पर्व॑तानां वृणी॒महे॑ न॒दीना॑म् ।
आ विष्णो॑ः सचा॒भुव॑ः

ā śarma parvatānāṃ vṛṇīmahe nadīnām |
ā viṣṇoḥ sacābhuvaḥ

31.11

ऐतु॑ पू॒षा र॒यिर्भग॑ः स्व॒स्ति स॑र्व॒धात॑मः ।
उ॒रुरध्वा॑ स्व॒स्तये॑

aitu pūṣā rayirbhagaḥ svasti sarvadhātamaḥ |
ururadhvā svastaye

31.12

अ॒रम॑तिरन॒र्वणो॒ विश्वो॑ दे॒वस्य॒ मन॑सा ।
आ॒दि॒त्याना॑मने॒ह इत्

aramatiranarvaṇo viśvo devasya manasā |
ādityānāmaneha it

31.13

यथा॑ नो मि॒त्रो अ॑र्य॒मा वरु॑ण॒ः सन्ति॑ गो॒पाः ।
सु॒गा ऋ॒तस्य॒ पन्था॑ः

yathā no mitro aryamā varuṇaḥ santi gopāḥ |
sugā ṛtasya panthāḥ

31.14

अ॒ग्निं व॑ः पू॒र्व्यं गि॒रा दे॒वमी॑ळे॒ वसू॑नाम् ।
स॒प॒र्यन्त॑ः पुरुप्रि॒यं मि॒त्रं न क्षे॑त्र॒साध॑सम्

agniṃ vaḥ pūrvyaṃ girā devamīḻe vasūnām |
saparyantaḥ purupriyaṃ mitraṃ na kṣetrasādhasam

31.15

म॒क्षू दे॒वव॑तो॒ रथ॒ः शूरो॑ वा पृ॒त्सु कासु॑ चित् ।
दे॒वानां॒ य इन्मनो॒ यज॑मान॒ इय॑क्षत्य॒भीदय॑ज्वनो भुवत्

makṣū devavato rathaḥ śūro vā pṛtsu kāsu cit |
devānāṃ ya inmano yajamāna iyakṣatyabhīdayajvano bhuvat

31.16

न य॑जमान रिष्यसि॒ न सु॑न्वान॒ न दे॑वयो ।
दे॒वानां॒ य इन्मनो॒ यज॑मान॒ इय॑क्षत्य॒भीदय॑ज्वनो भुवत्

na yajamāna riṣyasi na sunvāna na devayo |
devānāṃ ya inmano yajamāna iyakṣatyabhīdayajvano bhuvat

31.17

नकि॒ष्टं कर्म॑णा नश॒न्न प्र यो॑ष॒न्न यो॑षति ।
दे॒वानां॒ य इन्मनो॒ यज॑मान॒ इय॑क्षत्य॒भीदय॑ज्वनो भुवत्

nakiṣṭaṃ karmaṇā naśanna pra yoṣanna yoṣati |
devānāṃ ya inmano yajamāna iyakṣatyabhīdayajvano bhuvat

31.18

अस॒दत्र॑ सु॒वीर्य॑मु॒त त्यदा॒श्वश्व्य॑म् ।
दे॒वानां॒ य इन्मनो॒ यज॑मान॒ इय॑क्षत्य॒भीदय॑ज्वनो भुवत्

asadatra suvīryamuta tyadāśvaśvyam |
devānāṃ ya inmano yajamāna iyakṣatyabhīdayajvano bhuvat

Text source: Wikisource · CC BY-SA 4.0 (Wikisource transcription of a public-domain text)