सूक्त 31: पति और पत्नी साथ सोम निचोड़ते हैं

यो यजा॑ति॒ यजा॑त॒ इत्सु॒नव॑च्च॒ पचा॑ति च ।
ब्र॒ह्मेदिन्द्र॑स्य चाकनत्

yo yajāti yajāta itsunavacca pacāti ca |
brahmedindrasya cākanat

पु॒रो॒ळाशं॒ यो अ॑स्मै॒ सोमं॒ रर॑त आ॒शिर॑म् ।
पादित्तं श॒क्रो अंह॑सः

puroḻāśaṃ yo asmai somaṃ rarata āśiram |
pādittaṃ śakro aṃhasaḥ

तस्य॑ द्यु॒माँ अ॑स॒द्रथो॑ दे॒वजू॑त॒ः स शू॑शुवत् ।
विश्वा॑ व॒न्वन्न॑मि॒त्रिया॑

tasya dyumām̐ asadratho devajūtaḥ sa śūśuvat |
viśvā vanvannamitriyā

अस्य॑ प्र॒जाव॑ती गृ॒हेऽस॑श्चन्ती दि॒वेदि॑वे ।
इळा॑ धेनु॒मती॑ दुहे

asya prajāvatī gṛhe'saścantī divedive |
iḻā dhenumatī duhe

या दम्प॑ती॒ सम॑नसा सुनु॒त आ च॒ धाव॑तः ।
देवा॑सो॒ नित्य॑या॒शिरा॑

yā dampatī samanasā sunuta ā ca dhāvataḥ |
devāso nityayāśirā

प्रति॑ प्राश॒व्याँ॑ इतः स॒म्यञ्चा॑ ब॒र्हिरा॑शाते ।
न ता वाजे॑षु वायतः

prati prāśavyām̐ itaḥ samyañcā barhirāśāte |
na tā vājeṣu vāyataḥ

न दे॒वाना॒मपि॑ ह्नुतः सुम॒तिं न जु॑गुक्षतः ।
श्रवो॑ बृ॒हद्वि॑वासतः

na devānāmapi hnutaḥ sumatiṃ na jugukṣataḥ |
śravo bṛhadvivāsataḥ

पु॒त्रिणा॒ ता कु॑मा॒रिणा॒ विश्व॒मायु॒र्व्य॑श्नुतः ।
उ॒भा हिर॑ण्यपेशसा

putriṇā tā kumāriṇā viśvamāyurvyaśnutaḥ |
ubhā hiraṇyapeśasā

वी॒तिहो॑त्रा कृ॒तद्व॑सू दश॒स्यन्ता॒मृता॑य॒ कम् ।
समूधो॑ रोम॒शं ह॑तो दे॒वेषु॑ कृणुतो॒ दुव॑ः

vītihotrā kṛtadvasū daśasyantāmṛtāya kam |
samūdho romaśaṃ hato deveṣu kṛṇuto duvaḥ

आ शर्म॒ पर्व॑तानां वृणी॒महे॑ न॒दीना॑म् ।
आ विष्णो॑ः सचा॒भुव॑ः

ā śarma parvatānāṃ vṛṇīmahe nadīnām |
ā viṣṇoḥ sacābhuvaḥ

ऐतु॑ पू॒षा र॒यिर्भग॑ः स्व॒स्ति स॑र्व॒धात॑मः ।
उ॒रुरध्वा॑ स्व॒स्तये॑

aitu pūṣā rayirbhagaḥ svasti sarvadhātamaḥ |
ururadhvā svastaye

अ॒रम॑तिरन॒र्वणो॒ विश्वो॑ दे॒वस्य॒ मन॑सा ।
आ॒दि॒त्याना॑मने॒ह इत्

aramatiranarvaṇo viśvo devasya manasā |
ādityānāmaneha it

यथा॑ नो मि॒त्रो अ॑र्य॒मा वरु॑ण॒ः सन्ति॑ गो॒पाः ।
सु॒गा ऋ॒तस्य॒ पन्था॑ः

yathā no mitro aryamā varuṇaḥ santi gopāḥ |
sugā ṛtasya panthāḥ

अ॒ग्निं व॑ः पू॒र्व्यं गि॒रा दे॒वमी॑ळे॒ वसू॑नाम् ।
स॒प॒र्यन्त॑ः पुरुप्रि॒यं मि॒त्रं न क्षे॑त्र॒साध॑सम्

agniṃ vaḥ pūrvyaṃ girā devamīḻe vasūnām |
saparyantaḥ purupriyaṃ mitraṃ na kṣetrasādhasam

म॒क्षू दे॒वव॑तो॒ रथ॒ः शूरो॑ वा पृ॒त्सु कासु॑ चित् ।
दे॒वानां॒ य इन्मनो॒ यज॑मान॒ इय॑क्षत्य॒भीदय॑ज्वनो भुवत्

makṣū devavato rathaḥ śūro vā pṛtsu kāsu cit |
devānāṃ ya inmano yajamāna iyakṣatyabhīdayajvano bhuvat

न य॑जमान रिष्यसि॒ न सु॑न्वान॒ न दे॑वयो ।
दे॒वानां॒ य इन्मनो॒ यज॑मान॒ इय॑क्षत्य॒भीदय॑ज्वनो भुवत्

na yajamāna riṣyasi na sunvāna na devayo |
devānāṃ ya inmano yajamāna iyakṣatyabhīdayajvano bhuvat

नकि॒ष्टं कर्म॑णा नश॒न्न प्र यो॑ष॒न्न यो॑षति ।
दे॒वानां॒ य इन्मनो॒ यज॑मान॒ इय॑क्षत्य॒भीदय॑ज्वनो भुवत्

nakiṣṭaṃ karmaṇā naśanna pra yoṣanna yoṣati |
devānāṃ ya inmano yajamāna iyakṣatyabhīdayajvano bhuvat

अस॒दत्र॑ सु॒वीर्य॑मु॒त त्यदा॒श्वश्व्य॑म् ।
दे॒वानां॒ य इन्मनो॒ यज॑मान॒ इय॑क्षत्य॒भीदय॑ज्वनो भुवत्

asadatra suvīryamuta tyadāśvaśvyam |
devānāṃ ya inmano yajamāna iyakṣatyabhīdayajvano bhuvat