Mandala 7

Sukta 82: Indra and Varuna, sovereign and self-ruler

Rishi: मैत्रावरुणिर्वसिष्ठः · Devata: इन्द्रावरुणौ · Metre: जगती

10 verses · 82 of 104

What happens in this chapter

Indra and Varuna, sovereign and self-ruler

Maharshi Vasishtha asks Indra and Varuna, in jagati verse, for great shelter for his people, and victory in battle over the ill-minded. One is called samrat, the universal king, the other svarat, ruling by his own power; all the Devas in the highest heaven gave them strength. They bored open the springs of the waters and set the sun moving in the sky. Varuna guards the laws while Indra with the Maruts goes out in glory; one slays the foe, the other upholds order. No distress or heat reaches the mortal whose sacrifice they attend.

82.1

इन्द्रा॑वरुणा यु॒वम॑ध्व॒राय॑ नो वि॒शे जना॑य॒ महि॒ शर्म॑ यच्छतम् ।
दी॒र्घप्र॑यज्यु॒मति॒ यो व॑नु॒ष्यति॑ व॒यं ज॑येम॒ पृत॑नासु दू॒ढ्य॑ः

indrāvaruṇā yuvamadhvarāya no viśe janāya mahi śarma yacchatam |
dīrghaprayajyumati yo vanuṣyati vayaṃ jayema pṛtanāsu dūḍhyaḥ

82.2

स॒म्राळ॒न्यः स्व॒राळ॒न्य उ॑च्यते वां म॒हान्ता॒विन्द्रा॒वरु॑णा म॒हाव॑सू ।
विश्वे॑ दे॒वास॑ः पर॒मे व्यो॑मनि॒ सं वा॒मोजो॑ वृषणा॒ सं बलं॑ दधुः

samrāḻanyaḥ svarāḻanya ucyate vāṃ mahāntāvindrāvaruṇā mahāvasū |
viśve devāsaḥ parame vyomani saṃ vāmojo vṛṣaṇā saṃ balaṃ dadhuḥ

82.3

अन्व॒पां खान्य॑तृन्त॒मोज॒सा सूर्य॑मैरयतं दि॒वि प्र॒भुम् ।
इन्द्रा॑वरुणा॒ मदे॑ अस्य मा॒यिनोऽपि॑न्वतम॒पित॒ः पिन्व॑तं॒ धिय॑ः

anvapāṃ khānyatṛntamojasā sūryamairayataṃ divi prabhum |
indrāvaruṇā made asya māyino'pinvatamapitaḥ pinvataṃ dhiyaḥ

82.4

यु॒वामिद्यु॒त्सु पृत॑नासु॒ वह्न॑यो यु॒वां क्षेम॑स्य प्रस॒वे मि॒तज्ञ॑वः ।
ई॒शा॒ना वस्व॑ उ॒भय॑स्य का॒रव॒ इन्द्रा॑वरुणा सु॒हवा॑ हवामहे

yuvāmidyutsu pṛtanāsu vahnayo yuvāṃ kṣemasya prasave mitajñavaḥ |
īśānā vasva ubhayasya kārava indrāvaruṇā suhavā havāmahe

82.5

इन्द्रा॑वरुणा॒ यदि॒मानि॑ च॒क्रथु॒र्विश्वा॑ जा॒तानि॒ भुव॑नस्य म॒ज्मना॑ ।
क्षेमे॑ण मि॒त्रो वरु॑णं दुव॒स्यति॑ म॒रुद्भि॑रु॒ग्रः शुभ॑म॒न्य ई॑यते

indrāvaruṇā yadimāni cakrathurviśvā jātāni bhuvanasya majmanā |
kṣemeṇa mitro varuṇaṃ duvasyati marudbhirugraḥ śubhamanya īyate

82.6

म॒हे शु॒ल्काय॒ वरु॑णस्य॒ नु त्वि॒ष ओजो॑ मिमाते ध्रु॒वम॑स्य॒ यत्स्वम् ।
अजा॑मिम॒न्यः श्न॒थय॑न्त॒माति॑रद्द॒भ्रेभि॑र॒न्यः प्र वृ॑णोति॒ भूय॑सः

mahe śulkāya varuṇasya nu tviṣa ojo mimāte dhruvamasya yatsvam |
ajāmimanyaḥ śnathayantamātiraddabhrebhiranyaḥ pra vṛṇoti bhūyasaḥ

82.7

न तमंहो॒ न दु॑रि॒तानि॒ मर्त्य॒मिन्द्रा॑वरुणा॒ न तप॒ः कुत॑श्च॒न ।
यस्य॑ देवा॒ गच्छ॑थो वी॒थो अ॑ध्व॒रं न तं मर्त॑स्य नशते॒ परि॑ह्वृतिः

na tamaṃho na duritāni martyamindrāvaruṇā na tapaḥ kutaścana |
yasya devā gacchatho vītho adhvaraṃ na taṃ martasya naśate parihvṛtiḥ

82.8

अ॒र्वाङ्न॑रा॒ दैव्ये॒नाव॒सा ग॑तं शृणु॒तं हवं॒ यदि॑ मे॒ जुजो॑षथः ।
यु॒वोर्हि स॒ख्यमु॒त वा॒ यदाप्यं॑ मार्डी॒कमि॑न्द्रावरुणा॒ नि य॑च्छतम्

arvāṅnarā daivyenāvasā gataṃ śṛṇutaṃ havaṃ yadi me jujoṣathaḥ |
yuvorhi sakhyamuta vā yadāpyaṃ mārḍīkamindrāvaruṇā ni yacchatam

82.9

अ॒स्माक॑मिन्द्रावरुणा॒ भरे॑भरे पुरोयो॒धा भ॑वतं कृष्ट्योजसा ।
यद्वां॒ हव॑न्त उ॒भये॒ अध॑ स्पृ॒धि नर॑स्तो॒कस्य॒ तन॑यस्य सा॒तिषु॑

asmākamindrāvaruṇā bharebhare puroyodhā bhavataṃ kṛṣṭyojasā |
yadvāṃ havanta ubhaye adha spṛdhi narastokasya tanayasya sātiṣu

82.10

अ॒स्मे इन्द्रो॒ वरु॑णो मि॒त्रो अ॑र्य॒मा द्यु॒म्नं य॑च्छन्तु॒ महि॒ शर्म॑ स॒प्रथ॑ः ।
अ॒व॒ध्रं ज्योति॒रदि॑तेरृता॒वृधो॑ दे॒वस्य॒ श्लोकं॑ सवि॒तुर्म॑नामहे

asme indro varuṇo mitro aryamā dyumnaṃ yacchantu mahi śarma saprathaḥ |
avadhraṃ jyotiraditerṛtāvṛdho devasya ślokaṃ saviturmanāmahe

Text source: Wikisource · CC BY-SA 4.0 (Wikisource transcription of a public-domain text)