प्राग्नये॑ त॒वसे॑ भरध्वं॒ गिरं॑ दि॒वो अ॑र॒तये॑ पृथि॒व्याः ।
यो विश्वे॑षाम॒मृता॑नामु॒पस्थे॑ वैश्वान॒रो वा॑वृ॒धे जा॑गृ॒वद्भि॑ः
prāgnaye tavase bharadhvaṃ giraṃ divo arataye pṛthivyāḥ |
yo viśveṣāmamṛtānāmupasthe vaiśvānaro vāvṛdhe jāgṛvadbhiḥ
Mandala 7
Sukta 5: Vaishvanara, light for the Arya
Rishi: मैत्रावरुणिर्वसिष्ठः · Devata: वैश्वानरोऽग्निः · Metre: त्रिष्टुप्
9 verses · 5 of 104
What happens in this chapter
Vaishvanara, light for the Arya
Vasishtha sings to Agni Vaishvanara, the fire common to all men, set in heaven and on earth and leader of the flowing rivers. In fear of him the dark peoples fled, leaving their food behind, when he blazed for Puru and broke their forts. Earth and heaven keep his threefold law; he spreads both worlds with unfading flame. He drove the Dasyus from their homes and made wide light for the Arya. Born in the highest heaven, he guards all at once, as the wind does. The rishi asks for shining food, fame and wide shelter, with the Rudras and Vasus.
पृ॒ष्टो दि॒वि धाय्य॒ग्निः पृ॑थि॒व्यां ने॒ता सिन्धू॑नां वृष॒भः स्तिया॑नाम् ।
स मानु॑षीर॒भि विशो॒ वि भा॑ति वैश्वान॒रो वा॑वृधा॒नो वरे॑ण
pṛṣṭo divi dhāyyagniḥ pṛthivyāṃ netā sindhūnāṃ vṛṣabhaḥ stiyānām |
sa mānuṣīrabhi viśo vi bhāti vaiśvānaro vāvṛdhāno vareṇa
त्वद्भि॒या विश॑ आय॒न्नसि॑क्नीरसम॒ना जह॑ती॒र्भोज॑नानि ।
वैश्वा॑नर पू॒रवे॒ शोशु॑चान॒ः पुरो॒ यद॑ग्ने द॒रय॒न्नदी॑देः
tvadbhiyā viśa āyannasiknīrasamanā jahatīrbhojanāni |
vaiśvānara pūrave śośucānaḥ puro yadagne darayannadīdeḥ
तव॑ त्रि॒धातु॑ पृथि॒वी उ॒त द्यौर्वैश्वा॑नर व्र॒तम॑ग्ने सचन्त ।
त्वं भा॒सा रोद॑सी॒ आ त॑त॒न्थाज॑स्रेण शो॒चिषा॒ शोशु॑चानः
tava tridhātu pṛthivī uta dyaurvaiśvānara vratamagne sacanta |
tvaṃ bhāsā rodasī ā tatanthājasreṇa śociṣā śośucānaḥ
त्वाम॑ग्ने ह॒रितो॑ वावशा॒ना गिर॑ः सचन्ते॒ धुन॑यो घृ॒ताची॑ः ।
पतिं॑ कृष्टी॒नां र॒थ्यं॑ रयी॒णां वै॑श्वान॒रमु॒षसां॑ के॒तुमह्ना॑म्
tvāmagne harito vāvaśānā giraḥ sacante dhunayo ghṛtācīḥ |
patiṃ kṛṣṭīnāṃ rathyaṃ rayīṇāṃ vaiśvānaramuṣasāṃ ketumahnām
त्वे अ॑सु॒र्यं१॒॑ वस॑वो॒ न्यृ॑ण्व॒न्क्रतुं॒ हि ते॑ मित्रमहो जु॒षन्त॑ ।
त्वं दस्यूँ॒रोक॑सो अग्न आज उ॒रु ज्योति॑र्ज॒नय॒न्नार्या॑य
tve asuryaṃ vasavo nyṛṇvankratuṃ hi te mitramaho juṣanta |
tvaṃ dasyūm̐rokaso agna āja uru jyotirjanayannāryāya
स जाय॑मानः पर॒मे व्यो॑मन्वा॒युर्न पाथ॒ः परि॑ पासि स॒द्यः ।
त्वं भुव॑ना ज॒नय॑न्न॒भि क्र॒न्नप॑त्याय जातवेदो दश॒स्यन्
sa jāyamānaḥ parame vyomanvāyurna pāthaḥ pari pāsi sadyaḥ |
tvaṃ bhuvanā janayannabhi krannapatyāya jātavedo daśasyan
ताम॑ग्ने अ॒स्मे इष॒मेर॑यस्व॒ वैश्वा॑नर द्यु॒मतीं॑ जातवेदः ।
यया॒ राध॒ः पिन्व॑सि विश्ववार पृ॒थु श्रवो॑ दा॒शुषे॒ मर्त्या॑य
tāmagne asme iṣamerayasva vaiśvānara dyumatīṃ jātavedaḥ |
yayā rādhaḥ pinvasi viśvavāra pṛthu śravo dāśuṣe martyāya
तं नो॑ अग्ने म॒घव॑द्भ्यः पुरु॒क्षुं र॒यिं नि वाजं॒ श्रुत्यं॑ युवस्व ।
वैश्वा॑नर॒ महि॑ न॒ः शर्म॑ यच्छ रु॒द्रेभि॑रग्ने॒ वसु॑भिः स॒जोषा॑ः
taṃ no agne maghavadbhyaḥ purukṣuṃ rayiṃ ni vājaṃ śrutyaṃ yuvasva |
vaiśvānara mahi naḥ śarma yaccha rudrebhiragne vasubhiḥ sajoṣāḥ
Text source: Wikisource · CC BY-SA 4.0 (Wikisource transcription of a public-domain text)