Rishi: ऋजिष्वा भारद्वाजः · Devata: विश्वे देवाः · Metre: त्रिष्टुप्, १५ शक्वरी
15 verses · 49 of 75
Rijishvan Bharadvaja calls the Vishvedevas in trishtubh, closing with a shakvari. Mitra and Varuna come first, then Agni, child of heaven and banner of the yajna. Night and Dawn are two daughters of different form, one decked with stars, the other with the sun. Vayu, the Ashvins' shining chariot, Parjanya and Vata the bulls of the earth, and Sarasvati the heroes' wife are each asked for their gift. Pushan is lord of every path; Rudra, father of the world, is to be magnified by day and by night. Vishnu, who three times measured the earthly spaces for distressed Manu, gives shelter. The last mantra asks for wealth that guards rita.
स्तु॒षे जनं॑ सुव्र॒तं नव्य॑सीभिर्गी॒र्भिर्मि॒त्रावरु॑णा सुम्न॒यन्ता॑ ।
त आ ग॑मन्तु॒ त इ॒ह श्रु॑वन्तु सुक्ष॒त्रासो॒ वरु॑णो मि॒त्रो अ॒ग्निः
stuṣe janaṃ suvrataṃ navyasībhirgīrbhirmitrāvaruṇā sumnayantā |
ta ā gamantu ta iha śruvantu sukṣatrāso varuṇo mitro agniḥ
वि॒शोवि॑श॒ ईड्य॑मध्व॒रेष्वदृ॑प्तक्रतुमर॒तिं यु॑व॒त्योः ।
दि॒वः शिशुं॒ सह॑सः सू॒नुम॒ग्निं य॒ज्ञस्य॑ के॒तुम॑रु॒षं यज॑ध्यै
viśoviśa īḍyamadhvareṣvadṛptakratumaratiṃ yuvatyoḥ |
divaḥ śiśuṃ sahasaḥ sūnumagniṃ yajñasya ketumaruṣaṃ yajadhyai
अ॒रु॒षस्य॑ दुहि॒तरा॒ विरू॑पे॒ स्तृभि॑र॒न्या पि॑पि॒शे सूरो॑ अ॒न्या ।
मि॒थ॒स्तुरा॑ वि॒चर॑न्ती पाव॒के मन्म॑ श्रु॒तं न॑क्षत ऋ॒च्यमा॑ने
aruṣasya duhitarā virūpe stṛbhiranyā pipiśe sūro anyā |
mithasturā vicarantī pāvake manma śrutaṃ nakṣata ṛcyamāne
प्र वा॒युमच्छा॑ बृह॒ती म॑नी॒षा बृ॒हद्र॑यिं वि॒श्ववा॑रं रथ॒प्राम् ।
द्यु॒तद्या॑मा नि॒युत॒ः पत्य॑मानः क॒विः क॒विमि॑यक्षसि प्रयज्यो
pra vāyumacchā bṛhatī manīṣā bṛhadrayiṃ viśvavāraṃ rathaprām |
dyutadyāmā niyutaḥ patyamānaḥ kaviḥ kavimiyakṣasi prayajyo
स मे॒ वपु॑श्छदयद॒श्विनो॒र्यो रथो॑ वि॒रुक्मा॒न्मन॑सा युजा॒नः ।
येन॑ नरा नासत्येष॒यध्यै॑ व॒र्तिर्या॒थस्तन॑याय॒ त्मने॑ च
sa me vapuśchadayadaśvinoryo ratho virukmānmanasā yujānaḥ |
yena narā nāsatyeṣayadhyai vartiryāthastanayāya tmane ca
पर्ज॑न्यवाता वृषभा पृथि॒व्याः पुरी॑षाणि जिन्वत॒मप्या॑नि ।
सत्य॑श्रुतः कवयो॒ यस्य॑ गी॒र्भिर्जग॑तः स्थात॒र्जग॒दा कृ॑णुध्वम्
parjanyavātā vṛṣabhā pṛthivyāḥ purīṣāṇi jinvatamapyāni |
satyaśrutaḥ kavayo yasya gīrbhirjagataḥ sthātarjagadā kṛṇudhvam
पावी॑रवी क॒न्या॑ चि॒त्रायु॒ः सर॑स्वती वी॒रप॑त्नी॒ धियं॑ धात् ।
ग्नाभि॒रच्छि॑द्रं शर॒णं स॒जोषा॑ दुरा॒धर्षं॑ गृण॒ते शर्म॑ यंसत्
pāvīravī kanyā citrāyuḥ sarasvatī vīrapatnī dhiyaṃ dhāt |
gnābhiracchidraṃ śaraṇaṃ sajoṣā durādharṣaṃ gṛṇate śarma yaṃsat
प॒थस्प॑थ॒ः परि॑पतिं वच॒स्या कामे॑न कृ॒तो अ॒भ्या॑नळ॒र्कम् ।
स नो॑ रासच्छु॒रुध॑श्च॒न्द्राग्रा॒ धियं॑धियं सीषधाति॒ प्र पू॒षा
pathaspathaḥ paripatiṃ vacasyā kāmena kṛto abhyānaḻarkam |
sa no rāsacchurudhaścandrāgrā dhiyaṃdhiyaṃ sīṣadhāti pra pūṣā
प्र॒थ॒म॒भाजं॑ य॒शसं॑ वयो॒धां सु॑पा॒णिं दे॒वं सु॒गभ॑स्ति॒मृभ्व॑म् ।
होता॑ यक्षद्यज॒तं प॒स्त्या॑नाम॒ग्निस्त्वष्टा॑रं सु॒हवं॑ वि॒भावा॑
prathamabhājaṃ yaśasaṃ vayodhāṃ supāṇiṃ devaṃ sugabhastimṛbhvam |
hotā yakṣadyajataṃ pastyānāmagnistvaṣṭāraṃ suhavaṃ vibhāvā
भुव॑नस्य पि॒तरं॑ गी॒र्भिरा॒भी रु॒द्रं दिवा॑ व॒र्धया॑ रु॒द्रम॒क्तौ ।
बृ॒हन्त॑मृ॒ष्वम॒जरं॑ सुषु॒म्नमृध॑ग्घुवेम क॒विने॑षि॒तास॑ः
bhuvanasya pitaraṃ gīrbhirābhī rudraṃ divā vardhayā rudramaktau |
bṛhantamṛṣvamajaraṃ suṣumnamṛdhagghuvema kavineṣitāsaḥ
आ यु॑वानः कवयो यज्ञियासो॒ मरु॑तो ग॒न्त गृ॑ण॒तो व॑र॒स्याम् ।
अ॒चि॒त्रं चि॒द्धि जिन्व॑था वृ॒धन्त॑ इ॒त्था नक्ष॑न्तो नरो अङ्गिर॒स्वत्
ā yuvānaḥ kavayo yajñiyāso maruto ganta gṛṇato varasyām |
acitraṃ ciddhi jinvathā vṛdhanta itthā nakṣanto naro aṅgirasvat
प्र वी॒राय॒ प्र त॒वसे॑ तु॒रायाजा॑ यू॒थेव॑ पशु॒रक्षि॒रस्त॑म् ।
स पि॑स्पृशति त॒न्वि॑ श्रु॒तस्य॒ स्तृभि॒र्न नाकं॑ वच॒नस्य॒ विप॑ः
pra vīrāya pra tavase turāyājā yūtheva paśurakṣirastam |
sa pispṛśati tanvi śrutasya stṛbhirna nākaṃ vacanasya vipaḥ
यो रजां॑सि विम॒मे पार्थि॑वानि॒ त्रिश्चि॒द्विष्णु॒र्मन॑वे बाधि॒ताय॑ ।
तस्य॑ ते॒ शर्म॑न्नुपद॒द्यमा॑ने रा॒या म॑देम त॒न्वा॒३॒॑ तना॑ च
yo rajāṃsi vimame pārthivāni triścidviṣṇurmanave bādhitāya |
tasya te śarmannupadadyamāne rāyā madema tanvā tanā ca
तन्नोऽहि॑र्बु॒ध्न्यो॑ अ॒द्भिर॒र्कैस्तत्पर्व॑त॒स्तत्स॑वि॒ता चनो॑ धात् ।
तदोष॑धीभिर॒भि रा॑ति॒षाचो॒ भग॒ः पुरं॑धिर्जिन्वतु॒ प्र रा॒ये
tanno'hirbudhnyo adbhirarkaistatparvatastatsavitā cano dhāt |
tadoṣadhībhirabhi rātiṣāco bhagaḥ puraṃdhirjinvatu pra rāye
नु नो॑ र॒यिं र॒थ्यं॑ चर्षणि॒प्रां पु॑रु॒वीरं॑ म॒ह ऋ॒तस्य॑ गो॒पाम् ।
क्षयं॑ दाता॒जरं॒ येन॒ जना॒न्स्पृधो॒ अदे॑वीर॒भि च॒ क्रमा॑म॒ विश॒ आदे॑वीर॒भ्य१॒॑श्नवा॑म
nu no rayiṃ rathyaṃ carṣaṇiprāṃ puruvīraṃ maha ṛtasya gopām |
kṣayaṃ dātājaraṃ yena janānspṛdho adevīrabhi ca kramāma viśa ādevīrabhyaśnavāma
Text source: Wikisource · CC BY-SA 4.0 (Wikisource transcription of a public-domain text)
