Mandala 5

Sukta 8: The ancient guest of every house

Rishi: इष आत्रेयः · Devata: अग्निः · Metre: जगती

7 verses · 8 of 87

What happens in this chapter

The ancient guest of every house

Isha of the Atri family sings to Agni in jagati, each mantra opening with the word you. From of old, men faithful to order kindled him for help: the lord of the house, worthy of choice, bright-haired, of many forms, giver of shelter, destroyer of decay. Human clans praise him as the one who knows the hotar's office, hidden yet seen by all, loud-roaring, adorned with ghee. The devas made him their messenger and placed him as the eye that urges thought. Fed by plants and sprinkled with ghee, he spreads over the earthly spaces, and the singers ask him to accept their fuel.

8.1

त्वाम॑ग्न ऋता॒यव॒ः समी॑धिरे प्र॒त्नं प्र॒त्नास॑ ऊ॒तये॑ सहस्कृत ।
पु॒रु॒श्च॒न्द्रं य॑ज॒तं वि॒श्वधा॑यसं॒ दमू॑नसं गृ॒हप॑तिं॒ वरे॑ण्यम्

tvāmagna ṛtāyavaḥ samīdhire pratnaṃ pratnāsa ūtaye sahaskṛta |
puruścandraṃ yajataṃ viśvadhāyasaṃ damūnasaṃ gṛhapatiṃ vareṇyam

8.2

त्वाम॑ग्ने॒ अति॑थिं पू॒र्व्यं विश॑ः शो॒चिष्के॑शं गृ॒हप॑तिं॒ नि षे॑दिरे ।
बृ॒हत्के॑तुं पुरु॒रूपं॑ धन॒स्पृतं॑ सु॒शर्मा॑णं॒ स्वव॑सं जर॒द्विष॑म्

tvāmagne atithiṃ pūrvyaṃ viśaḥ śociṣkeśaṃ gṛhapatiṃ ni ṣedire |
bṛhatketuṃ pururūpaṃ dhanaspṛtaṃ suśarmāṇaṃ svavasaṃ jaradviṣam

8.3

त्वाम॑ग्ने॒ मानु॑षीरीळते॒ विशो॑ होत्रा॒विदं॒ विवि॑चिं रत्न॒धात॑मम् ।
गुहा॒ सन्तं॑ सुभग वि॒श्वद॑र्शतं तुविष्व॒णसं॑ सु॒यजं॑ घृत॒श्रिय॑म्

tvāmagne mānuṣīrīḻate viśo hotrāvidaṃ viviciṃ ratnadhātamam |
guhā santaṃ subhaga viśvadarśataṃ tuviṣvaṇasaṃ suyajaṃ ghṛtaśriyam

8.4

त्वाम॑ग्ने धर्ण॒सिं वि॒श्वधा॑ व॒यं गी॒र्भिर्गृ॒णन्तो॒ नम॒सोप॑ सेदिम ।
स नो॑ जुषस्व समिधा॒नो अ॑ङ्गिरो दे॒वो मर्त॑स्य य॒शसा॑ सुदी॒तिभि॑ः

tvāmagne dharṇasiṃ viśvadhā vayaṃ gīrbhirgṛṇanto namasopa sedima |
sa no juṣasva samidhāno aṅgiro devo martasya yaśasā sudītibhiḥ

8.5

त्वम॑ग्ने पुरु॒रूपो॑ वि॒शेवि॑शे॒ वयो॑ दधासि प्र॒त्नथा॑ पुरुष्टुत ।
पु॒रूण्यन्ना॒ सह॑सा॒ वि रा॑जसि॒ त्विषि॒ः सा ते॑ तित्विषा॒णस्य॒ नाधृषे॑

tvamagne pururūpo viśeviśe vayo dadhāsi pratnathā puruṣṭuta |
purūṇyannā sahasā vi rājasi tviṣiḥ sā te titviṣāṇasya nādhṛṣe

8.6

त्वाम॑ग्ने समिधा॒नं य॑विष्ठ्य दे॒वा दू॒तं च॑क्रिरे हव्य॒वाह॑नम् ।
उ॒रु॒ज्रय॑सं घृ॒तयो॑नि॒माहु॑तं त्वे॒षं चक्षु॑र्दधिरे चोद॒यन्म॑ति

tvāmagne samidhānaṃ yaviṣṭhya devā dūtaṃ cakrire havyavāhanam |
urujrayasaṃ ghṛtayonimāhutaṃ tveṣaṃ cakṣurdadhire codayanmati

8.7

त्वाम॑ग्ने प्र॒दिव॒ आहु॑तं घृ॒तैः सु॑म्ना॒यव॑ः सुष॒मिधा॒ समी॑धिरे ।
स वा॑वृधा॒न ओष॑धीभिरुक्षि॒तो॒३॒॑ऽभि ज्रयां॑सि॒ पार्थि॑वा॒ वि ति॑ष्ठसे

tvāmagne pradiva āhutaṃ ghṛtaiḥ sumnāyavaḥ suṣamidhā samīdhire |
sa vāvṛdhāna oṣadhībhirukṣito'bhi jrayāṃsi pārthivā vi tiṣṭhase

Text source: Wikisource · CC BY-SA 4.0 (Wikisource transcription of a public-domain text)