Rishi: गाथिनो विश्वामित्रः, ७ आत्मा · Devata: १-३ वैश्वानरोऽग्निः, ४-६ मरुतः, ७-८ आत्मा(अग्निर्वा), ९ विश्वामित्रोपाध्यायः · Metre: १-६ जगती, ७-९ त्रिष्टुप्
9 verses · 26 of 62
A hymn in three parts by Vishvamitra. Verses 1 to 3, in jagati, call Agni Vaishvanara, whom the Kushikas kindle age after age, neighing like a horse. Verses 4 to 6 seek the Maruts, rain-clad sons of Rudra who shake the mountains, bright with Agni's splendour, troop by troop. In verses 7 and 8 Agni speaks of himself: I am Agni, Jatavedas by birth; ghee is my eye, amrita is in my mouth; I am the threefold light that measures space, the unceasing heat, the offering itself. Verse 9 praises the teacher as an inexhaustible spring of a hundred streams.
वै॒श्वा॒न॒रं मन॑सा॒ग्निं नि॒चाय्या॑ ह॒विष्म॑न्तो अनुष॒त्यं स्व॒र्विद॑म् ।
सु॒दानुं॑ दे॒वं र॑थि॒रं व॑सू॒यवो॑ गी॒र्भी र॒ण्वं कु॑शि॒कासो॑ हवामहे
vaiśvānaraṃ manasāgniṃ nicāyyā haviṣmanto anuṣatyaṃ svarvidam |
sudānuṃ devaṃ rathiraṃ vasūyavo gīrbhī raṇvaṃ kuśikāso havāmahe
तं शु॒भ्रम॒ग्निमव॑से हवामहे वैश्वान॒रं मा॑त॒रिश्वा॑नमु॒क्थ्य॑म् ।
बृह॒स्पतिं॒ मनु॑षो दे॒वता॑तये॒ विप्रं॒ श्रोता॑र॒मति॑थिं रघु॒ष्यद॑म्
taṃ śubhramagnimavase havāmahe vaiśvānaraṃ mātariśvānamukthyam |
bṛhaspatiṃ manuṣo devatātaye vipraṃ śrotāramatithiṃ raghuṣyadam
अश्वो॒ न क्रन्द॒ञ्जनि॑भि॒ः समि॑ध्यते वैश्वान॒रः कु॑शि॒केभि॑र्यु॒गेयु॑गे ।
स नो॑ अ॒ग्निः सु॒वीर्यं॒ स्वश्व्यं॒ दधा॑तु॒ रत्न॑म॒मृते॑षु॒ जागृ॑विः
aśvo na krandañjanibhiḥ samidhyate vaiśvānaraḥ kuśikebhiryugeyuge |
sa no agniḥ suvīryaṃ svaśvyaṃ dadhātu ratnamamṛteṣu jāgṛviḥ
प्र य॑न्तु॒ वाजा॒स्तवि॑षीभिर॒ग्नय॑ः शु॒भे सम्मि॑श्ला॒ः पृष॑तीरयुक्षत ।
बृ॒ह॒दुक्षो॑ म॒रुतो॑ वि॒श्ववे॑दस॒ः प्र वे॑पयन्ति॒ पर्व॑ताँ॒ अदा॑भ्याः
pra yantu vājāstaviṣībhiragnayaḥ śubhe sammiślāḥ pṛṣatīrayukṣata |
bṛhadukṣo maruto viśvavedasaḥ pra vepayanti parvatām̐ adābhyāḥ
अ॒ग्नि॒श्रियो॑ म॒रुतो॑ वि॒श्वकृ॑ष्टय॒ आ त्वे॒षमु॒ग्रमव॑ ईमहे व॒यम् ।
ते स्वा॒निनो॑ रु॒द्रिया॑ व॒र्षनि॑र्णिजः सिं॒हा न हे॒षक्र॑तवः सु॒दान॑वः
agniśriyo maruto viśvakṛṣṭaya ā tveṣamugramava īmahe vayam |
te svānino rudriyā varṣanirṇijaḥ siṃhā na heṣakratavaḥ sudānavaḥ
व्रातं॑व्रातं ग॒णंग॑णं सुश॒स्तिभि॑र॒ग्नेर्भामं॑ म॒रुता॒मोज॑ ईमहे ।
पृष॑दश्वासो अनव॒भ्ररा॑धसो॒ गन्ता॑रो य॒ज्ञं वि॒दथे॑षु॒ धीरा॑ः
vrātaṃvrātaṃ gaṇaṃgaṇaṃ suśastibhiragnerbhāmaṃ marutāmoja īmahe |
pṛṣadaśvāso anavabhrarādhaso gantāro yajñaṃ vidatheṣu dhīrāḥ
अ॒ग्निर॑स्मि॒ जन्म॑ना जा॒तवे॑दा घृ॒तं मे॒ चक्षु॑र॒मृतं॑ म आ॒सन् ।
अ॒र्कस्त्रि॒धातू॒ रज॑सो वि॒मानोऽज॑स्रो घ॒र्मो ह॒विर॑स्मि॒ नाम॑
agnirasmi janmanā jātavedā ghṛtaṃ me cakṣuramṛtaṃ ma āsan |
arkastridhātū rajaso vimāno'jasro gharmo havirasmi nāma
त्रि॒भिः प॒वित्रै॒रपु॑पो॒द्ध्य१॒॑र्कं हृ॒दा म॒तिं ज्योति॒रनु॑ प्रजा॒नन् ।
वर्षि॑ष्ठं॒ रत्न॑मकृत स्व॒धाभि॒रादिद्द्यावा॑पृथि॒वी पर्य॑पश्यत्
tribhiḥ pavitrairapupoddhyarkaṃ hṛdā matiṃ jyotiranu prajānan |
varṣiṣṭhaṃ ratnamakṛta svadhābhirādiddyāvāpṛthivī paryapaśyat
श॒तधा॑र॒मुत्स॒मक्षी॑यमाणं विप॒श्चितं॑ पि॒तरं॒ वक्त्वा॑नाम् ।
मे॒ळिं मद॑न्तं पि॒त्रोरु॒पस्थे॒ तं रो॑दसी पिपृतं सत्य॒वाच॑म्
śatadhāramutsamakṣīyamāṇaṃ vipaścitaṃ pitaraṃ vaktvānām |
meḻiṃ madantaṃ pitrorupasthe taṃ rodasī pipṛtaṃ satyavācam
Text source: Wikisource · CC BY-SA 4.0 (Wikisource transcription of a public-domain text)
