Mandala 2

Sukta 41: Soma for Vayu, Indra and Sarasvati

Rishi: गृत्समद (आङ्गिरसः शौनहोत्रः पश्चाद्) भार्गवः शौनकः · Devata: १-२ वायुः, ३ इन्द्रवायू, ४-६ मित्रावरुणौ, ७-९ अश्विनौ, १०-१२ इन्द्रः, १३-१५ विश्वे देवाः, १६-१८ सरस्वती, १९-२१ द्यावापृथिव्यौ हविर्धाने वा (१९ तृतीयपादस्य - अग्निर्वा) · Metre: गायत्री, १६-१७ अनुष्टुप्, १८ बृहती

21 verses · 41 of 43

What happens in this chapter

Soma for Vayu, Indra and Sarasvati

A long sukta in short gayatri verses by Gritsamada, inviting many devas in turn to the Soma. Vayu comes with his thousand chariots and his teams; Indra and Vayu drink Soma mixed with milk; Mitra and Varuna, firm kings, sit in their thousand-pillared hall. The Ashvins bring wealth; Indra drives away great fear and makes every quarter safe. The Vishvedevas are called to sit on the grass among the Shunahotras. Then come the famous lines to Sarasvati: "ambitame naditame devitame sarasvati", best of mothers, best of rivers, best of goddesses; all life rests in you. Heaven and earth are asked to carry the yajna to the devas.

41.1

वायो॒ ये ते॑ सह॒स्रिणो॒ रथा॑स॒स्तेभि॒रा ग॑हि ।
नि॒युत्वा॒न्सोम॑पीतये

vāyo ye te sahasriṇo rathāsastebhirā gahi |
niyutvānsomapītaye

41.2

नि॒युत्वा॑न्वाय॒वा ग॑ह्य॒यं शु॒क्रो अ॑यामि ते ।
गन्ता॑सि सुन्व॒तो गृ॒हम्

niyutvānvāyavā gahyayaṃ śukro ayāmi te |
gantāsi sunvato gṛham

41.3

शु॒क्रस्या॒द्य गवा॑शिर॒ इन्द्र॑वायू नि॒युत्व॑तः ।
आ या॑तं॒ पिब॑तं नरा

śukrasyādya gavāśira indravāyū niyutvataḥ |
ā yātaṃ pibataṃ narā

41.4

अ॒यं वां॑ मित्रावरुणा सु॒तः सोम॑ ऋतावृधा ।
ममेदि॒ह श्रु॑तं॒ हव॑म्

ayaṃ vāṃ mitrāvaruṇā sutaḥ soma ṛtāvṛdhā |
mamediha śrutaṃ havam

41.5

राजा॑ना॒वन॑भिद्रुहा ध्रु॒वे सद॑स्युत्त॒मे ।
स॒हस्र॑स्थूण आसाते

rājānāvanabhidruhā dhruve sadasyuttame |
sahasrasthūṇa āsāte

41.6

ता स॒म्राजा॑ घृ॒तासु॑ती आदि॒त्या दानु॑न॒स्पती॑ ।
सचे॑ते॒ अन॑वह्वरम्

tā samrājā ghṛtāsutī ādityā dānunaspatī |
sacete anavahvaram

41.7

गोम॑दू॒ षु ना॑स॒त्याश्वा॑वद्यातमश्विना ।
व॒र्ती रु॑द्रा नृ॒पाय्य॑म्

gomadū ṣu nāsatyāśvāvadyātamaśvinā |
vartī rudrā nṛpāyyam

41.8

न यत्परो॒ नान्त॑र आद॒धर्ष॑द्वृषण्वसू ।
दु॒ःशंसो॒ मर्त्यो॑ रि॒पुः

na yatparo nāntara ādadharṣadvṛṣaṇvasū |
duḥśaṃso martyo ripuḥ

41.9

ता न॒ आ वो॑ळ्हमश्विना र॒यिं पि॒शङ्ग॑संदृशम् ।
धिष्ण्या॑ वरिवो॒विद॑म्

tā na ā voḻhamaśvinā rayiṃ piśaṅgasaṃdṛśam |
dhiṣṇyā varivovidam

41.10

इन्द्रो॑ अ॒ङ्ग म॒हद्भ॒यम॒भी षदप॑ चुच्यवत् ।
स हि स्थि॒रो विच॑र्षणिः

indro aṅga mahadbhayamabhī ṣadapa cucyavat |
sa hi sthiro vicarṣaṇiḥ

41.11

इन्द्र॑श्च मृ॒ळया॑ति नो॒ न न॑ः प॒श्चाद॒घं न॑शत् ।
भ॒द्रं भ॑वाति नः पु॒रः

indraśca mṛḻayāti no na naḥ paścādaghaṃ naśat |
bhadraṃ bhavāti naḥ puraḥ

41.12

इन्द्र॒ आशा॑भ्य॒स्परि॒ सर्वा॑भ्यो॒ अभ॑यं करत् ।
जेता॒ शत्रू॒न्विच॑र्षणिः

indra āśābhyaspari sarvābhyo abhayaṃ karat |
jetā śatrūnvicarṣaṇiḥ

41.13

विश्वे॑ देवास॒ आ ग॑त शृणु॒ता म॑ इ॒मं हव॑म् ।
एदं ब॒र्हिर्नि षी॑दत

viśve devāsa ā gata śṛṇutā ma imaṃ havam |
edaṃ barhirni ṣīdata

41.14

ती॒व्रो वो॒ मधु॑माँ अ॒यं शु॒नहो॑त्रेषु मत्स॒रः ।
ए॒तं पि॑बत॒ काम्य॑म्

tīvro vo madhumām̐ ayaṃ śunahotreṣu matsaraḥ |
etaṃ pibata kāmyam

41.15

इन्द्र॑ज्येष्ठा॒ मरु॑द्गणा॒ देवा॑स॒ः पूष॑रातयः ।
विश्वे॒ मम॑ श्रुता॒ हव॑म्

indrajyeṣṭhā marudgaṇā devāsaḥ pūṣarātayaḥ |
viśve mama śrutā havam

41.16

अम्बि॑तमे॒ नदी॑तमे॒ देवि॑तमे॒ सर॑स्वति ।
अ॒प्र॒श॒स्ता इ॑व स्मसि॒ प्रश॑स्तिमम्ब नस्कृधि

ambitame nadītame devitame sarasvati |
apraśastā iva smasi praśastimamba naskṛdhi

41.17

त्वे विश्वा॑ सरस्वति श्रि॒तायूं॑षि दे॒व्याम् ।
शु॒नहो॑त्रेषु मत्स्व प्र॒जां दे॑वि दिदिड्ढि नः

tve viśvā sarasvati śritāyūṃṣi devyām |
śunahotreṣu matsva prajāṃ devi didiḍḍhi naḥ

41.18

इ॒मा ब्रह्म॑ सरस्वति जु॒षस्व॑ वाजिनीवति ।
या ते॒ मन्म॑ गृत्सम॒दा ऋ॑तावरि प्रि॒या दे॒वेषु॒ जुह्व॑ति

imā brahma sarasvati juṣasva vājinīvati |
yā te manma gṛtsamadā ṛtāvari priyā deveṣu juhvati

41.19

प्रेतां॑ य॒ज्ञस्य॑ श॒म्भुवा॑ यु॒वामिदा वृ॑णीमहे ।
अ॒ग्निं च॑ हव्य॒वाह॑नम्

pretāṃ yajñasya śambhuvā yuvāmidā vṛṇīmahe |
agniṃ ca havyavāhanam

41.20

द्यावा॑ नः पृथि॒वी इ॒मं सि॒ध्रम॒द्य दि॑वि॒स्पृश॑म् ।
य॒ज्ञं दे॒वेषु॑ यच्छताम्

dyāvā naḥ pṛthivī imaṃ sidhramadya divispṛśam |
yajñaṃ deveṣu yacchatām

41.21

आ वा॑मु॒पस्थ॑मद्रुहा दे॒वाः सी॑दन्तु य॒ज्ञिया॑ः ।
इ॒हाद्य सोम॑पीतये

ā vāmupasthamadruhā devāḥ sīdantu yajñiyāḥ |
ihādya somapītaye

Text source: Wikisource · CC BY-SA 4.0 (Wikisource transcription of a public-domain text)