म॒हत्तदुल्बं॒ स्थवि॑रं॒ तदा॑सी॒द्येनावि॑ष्टितः प्रवि॒वेशि॑था॒पः ।
विश्वा॑ अपश्यद्बहु॒धा ते॑ अग्ने॒ जात॑वेदस्त॒न्वो॑ दे॒व एक॑ः
mahattadulbaṃ sthaviraṃ tadāsīdyenāviṣṭitaḥ praviveśithāpaḥ |
viśvā apaśyadbahudhā te agne jātavedastanvo deva ekaḥ
Mandala 10
Sukta 51: The devas find Agni hidden in waters
Rishi: १, ३, ५, ७, ९ देवाः, २, ४, ६, ८ सौचीकोऽग्निः · Devata: २, ४, ६, ८ देवाः, १, ३, ५, ७, ९ अग्निः · Metre: त्रिष्टुप्
9 verses · 51 of 191
What happens in this chapter
The devas find Agni hidden in waters
A dialogue in Trishtubh between the devas and Agni Saucika, who has hidden in the waters. The devas say: great was the covering you wrapped yourself in, Jatavedas; one deva saw your many bodies. Agni asks who saw him. Yama found you, they answer, shining within ten hiding places. Agni explains that he fled the hotar's office in fear, Varuna, for his elder brothers had gone that road and perished; he ran like a gaura deer from the bowstring. The devas promise him unaging life, and Agni asks for the prayaja and anuyaja offerings as his share. They grant it, and the four quarters bow to him.
को मा॑ ददर्श कत॒मः स दे॒वो यो मे॑ त॒न्वो॑ बहु॒धा प॒र्यप॑श्यत् ।
क्वाह॑ मित्रावरुणा क्षियन्त्य॒ग्नेर्विश्वा॑ः स॒मिधो॑ देव॒यानी॑ः
ko mā dadarśa katamaḥ sa devo yo me tanvo bahudhā paryapaśyat |
kvāha mitrāvaruṇā kṣiyantyagnerviśvāḥ samidho devayānīḥ
ऐच्छा॑म त्वा बहु॒धा जा॑तवेद॒ः प्रवि॑ष्टमग्ने अ॒प्स्वोष॑धीषु ।
तं त्वा॑ य॒मो अ॑चिकेच्चित्रभानो दशान्तरु॒ष्याद॑ति॒रोच॑मानम्
aicchāma tvā bahudhā jātavedaḥ praviṣṭamagne apsvoṣadhīṣu |
taṃ tvā yamo acikeccitrabhāno daśāntaruṣyādatirocamānam
हो॒त्राद॒हं व॑रुण॒ बिभ्य॑दायं॒ नेदे॒व मा॑ यु॒नज॒न्नत्र॑ दे॒वाः ।
तस्य॑ मे त॒न्वो॑ बहु॒धा निवि॑ष्टा ए॒तमर्थं॒ न चि॑केता॒हम॒ग्निः
hotrādahaṃ varuṇa bibhyadāyaṃ nedeva mā yunajannatra devāḥ |
tasya me tanvo bahudhā niviṣṭā etamarthaṃ na ciketāhamagniḥ
एहि॒ मनु॑र्देव॒युर्य॒ज्ञका॑मोऽरं॒कृत्या॒ तम॑सि क्षेष्यग्ने ।
सु॒गान्प॒थः कृ॑णुहि देव॒याना॒न्वह॑ ह॒व्यानि॑ सुमन॒स्यमा॑नः
ehi manurdevayuryajñakāmo'raṃkṛtyā tamasi kṣeṣyagne |
sugānpathaḥ kṛṇuhi devayānānvaha havyāni sumanasyamānaḥ
अ॒ग्नेः पूर्वे॒ भ्रात॑रो॒ अर्थ॑मे॒तं र॒थीवाध्वा॑न॒मन्वाव॑रीवुः ।
तस्मा॑द्भि॒या व॑रुण दू॒रमा॑यं गौ॒रो न क्षे॒प्नोर॑विजे॒ ज्याया॑ः
agneḥ pūrve bhrātaro arthametaṃ rathīvādhvānamanvāvarīvuḥ |
tasmādbhiyā varuṇa dūramāyaṃ gauro na kṣepnoravije jyāyāḥ
कु॒र्मस्त॒ आयु॑र॒जरं॒ यद॑ग्ने॒ यथा॑ यु॒क्तो जा॑तवेदो॒ न रिष्या॑ः ।
अथा॑ वहासि सुमन॒स्यमा॑नो भा॒गं दे॒वेभ्यो॑ ह॒विष॑ः सुजात
kurmasta āyurajaraṃ yadagne yathā yukto jātavedo na riṣyāḥ |
athā vahāsi sumanasyamāno bhāgaṃ devebhyo haviṣaḥ sujāta
प्र॒या॒जान्मे॑ अनुया॒जाँश्च॒ केव॑ला॒नूर्ज॑स्वन्तं ह॒विषो॑ दत्त भा॒गम् ।
घृ॒तं चा॒पां पुरु॑षं॒ चौष॑धीनाम॒ग्नेश्च॑ दी॒र्घमायु॑रस्तु देवाः
prayājānme anuyājām̐śca kevalānūrjasvantaṃ haviṣo datta bhāgam |
ghṛtaṃ cāpāṃ puruṣaṃ cauṣadhīnāmagneśca dīrghamāyurastu devāḥ
तव॑ प्रया॒जा अ॑नुया॒जाश्च॒ केव॑ल॒ ऊर्ज॑स्वन्तो ह॒विष॑ः सन्तु भा॒गाः ।
तवा॑ग्ने य॒ज्ञो॒३॒॑ऽयम॑स्तु॒ सर्व॒स्तुभ्यं॑ नमन्तां प्र॒दिश॒श्चत॑स्रः
tava prayājā anuyājāśca kevala ūrjasvanto haviṣaḥ santu bhāgāḥ |
tavāgne yajño'yamastu sarvastubhyaṃ namantāṃ pradiśaścatasraḥ
Text source: Wikisource · CC BY-SA 4.0 (Wikisource transcription of a public-domain text)