Mandala 10

Sukta 146: Aranyani, mother of the wild creatures

Rishi: ऐरम्मदो देवमुनिः · Devata: अरण्यानी · Metre: अनुष्टुप्

6 verses · 146 of 191

What happens in this chapter

Aranyani, mother of the wild creatures

Airammada Devamuni sings Aranyani, the goddess of the forest, in anushtubh. Aranyani, you who seem to vanish far away, why do you not ask after the village? Does fear not find you? At dusk it seems cows are grazing, a house is seen, a cart creaks. One calls his cow, one fells wood; the one who stays the night thinks someone cried out. Yet Aranyani does not kill unless another attacks; one eats sweet fruit and rests at will. The rishi praises her, fragrant of balm, rich in food without tilling, mother of wild beasts.

146.1

अर॑ण्या॒न्यर॑ण्यान्य॒सौ या प्रेव॒ नश्य॑सि ।
क॒था ग्रामं॒ न पृ॑च्छसि॒ न त्वा॒ भीरि॑व विन्दती३ँ

araṇyānyaraṇyānyasau yā preva naśyasi |
kathā grāmaṃ na pṛcchasi na tvā bhīriva vindatī3m̐

146.2

वृ॒षा॒र॒वाय॒ वद॑ते॒ यदु॒पाव॑ति चिच्चि॒कः ।
आ॒घा॒टिभि॑रिव धा॒वय॑न्नरण्या॒निर्म॑हीयते

vṛṣāravāya vadate yadupāvati ciccikaḥ |
āghāṭibhiriva dhāvayannaraṇyānirmahīyate

146.3

उ॒त गाव॑ इवादन्त्यु॒त वेश्मे॑व दृश्यते ।
उ॒तो अ॑रण्या॒निः सा॒यं श॑क॒टीरि॑व सर्जति

uta gāva ivādantyuta veśmeva dṛśyate |
uto araṇyāniḥ sāyaṃ śakaṭīriva sarjati

146.4

गाम॒ङ्गैष आ ह्व॑यति॒ दार्व॒ङ्गैषो अपा॑वधीत् ।
वस॑न्नरण्या॒न्यां सा॒यमक्रु॑क्ष॒दिति॑ मन्यते

gāmaṅgaiṣa ā hvayati dārvaṅgaiṣo apāvadhīt |
vasannaraṇyānyāṃ sāyamakrukṣaditi manyate

146.5

न वा अ॑रण्या॒निर्ह॑न्त्य॒न्यश्चेन्नाभि॒गच्छ॑ति ।
स्वा॒दोः फल॑स्य ज॒ग्ध्वाय॑ यथा॒कामं॒ नि प॑द्यते

na vā araṇyānirhantyanyaścennābhigacchati |
svādoḥ phalasya jagdhvāya yathākāmaṃ ni padyate

146.6

आञ्ज॑नगन्धिं सुर॒भिं ब॑ह्व॒न्नामकृ॑षीवलाम् ।
प्राहं मृ॒गाणां॑ मा॒तर॑मरण्या॒निम॑शंसिषम्

āñjanagandhiṃ surabhiṃ bahvannāmakṛṣīvalām |
prāhaṃ mṛgāṇāṃ mātaramaraṇyānimaśaṃsiṣam

Text source: Wikisource · CC BY-SA 4.0 (Wikisource transcription of a public-domain text)