क॒त॒रा पूर्वा॑ कत॒राप॑रा॒योः क॒था जा॒ते क॑वय॒ः को वि वे॑द ।
विश्वं॒ त्मना॑ बिभृतो॒ यद्ध॒ नाम॒ वि व॑र्तेते॒ अह॑नी च॒क्रिये॑व
katarā pūrvā katarāparāyoḥ kathā jāte kavayaḥ ko vi veda |
viśvaṃ tmanā bibhṛto yaddha nāma vi vartete ahanī cakriyeva
Mandala 1
Sukta 185: Heaven and Earth, guard us from harm
Rishi: अगस्त्यो मैत्रावरुणिः · Devata: द्यावापृथिव्यौ · Metre: त्रिष्टुप्
11 verses · 185 of 191
What happens in this chapter
Heaven and Earth, guard us from harm
Agastya Maitravaruni asks in trishtubh: which of the two came first, which later, how were they born, which poet knows? Heaven and Earth carry all things by themselves while day and night turn like wheels. Footless and unmoving, they hold the moving, footed embryo as parents hold a son. Each verse returns to one refrain: Heaven and Earth, protect us from dread. Twin sisters in their parents' lap, they sniff the navel of the world. The rishi asks pardon for any wrong done to gods, friend or householder, and declares this truth first to Heaven and Earth: father and mother, guard us from blame and distress.
भूरिं॒ द्वे अच॑रन्ती॒ चर॑न्तं प॒द्वन्तं॒ गर्भ॑म॒पदी॑ दधाते ।
नित्यं॒ न सू॒नुं पि॒त्रोरु॒पस्थे॒ द्यावा॒ रक्ष॑तं पृथिवी नो॒ अभ्वा॑त्
bhūriṃ dve acarantī carantaṃ padvantaṃ garbhamapadī dadhāte |
nityaṃ na sūnuṃ pitrorupasthe dyāvā rakṣataṃ pṛthivī no abhvāt
अ॒ने॒हो दा॒त्रमदि॑तेरन॒र्वं हु॒वे स्व॑र्वदव॒धं नम॑स्वत् ।
तद्रो॑दसी जनयतं जरि॒त्रे द्यावा॒ रक्ष॑तं पृथिवी नो॒ अभ्वा॑त्
aneho dātramaditeranarvaṃ huve svarvadavadhaṃ namasvat |
tadrodasī janayataṃ jaritre dyāvā rakṣataṃ pṛthivī no abhvāt
अत॑प्यमाने॒ अव॒साव॑न्ती॒ अनु॑ ष्याम॒ रोद॑सी दे॒वपु॑त्रे ।
उ॒भे दे॒वाना॑मु॒भये॑भि॒रह्नां॒ द्यावा॒ रक्ष॑तं पृथिवी नो॒ अभ्वा॑त्
atapyamāne avasāvantī anu ṣyāma rodasī devaputre |
ubhe devānāmubhayebhirahnāṃ dyāvā rakṣataṃ pṛthivī no abhvāt
सं॒गच्छ॑माने युव॒ती सम॑न्ते॒ स्वसा॑रा जा॒मी पि॒त्रोरु॒पस्थे॑ ।
अ॒भि॒जिघ्र॑न्ती॒ भुव॑नस्य॒ नाभिं॒ द्यावा॒ रक्ष॑तं पृथिवी नो॒ अभ्वा॑त्
saṃgacchamāne yuvatī samante svasārā jāmī pitrorupasthe |
abhijighrantī bhuvanasya nābhiṃ dyāvā rakṣataṃ pṛthivī no abhvāt
उ॒र्वी सद्म॑नी बृह॒ती ऋ॒तेन॑ हु॒वे दे॒वाना॒मव॑सा॒ जनि॑त्री ।
द॒धाते॒ ये अ॒मृतं॑ सु॒प्रती॑के॒ द्यावा॒ रक्ष॑तं पृथिवी नो॒ अभ्वा॑त्
urvī sadmanī bṛhatī ṛtena huve devānāmavasā janitrī |
dadhāte ye amṛtaṃ supratīke dyāvā rakṣataṃ pṛthivī no abhvāt
उ॒र्वी पृ॒थ्वी ब॑हु॒ले दू॒रेअ॑न्ते॒ उप॑ ब्रुवे॒ नम॑सा य॒ज्ञे अ॒स्मिन् ।
द॒धाते॒ ये सु॒भगे॑ सु॒प्रतू॑र्ती॒ द्यावा॒ रक्ष॑तं पृथिवी नो॒ अभ्वा॑त्
urvī pṛthvī bahule dūreante upa bruve namasā yajñe asmin |
dadhāte ye subhage supratūrtī dyāvā rakṣataṃ pṛthivī no abhvāt
दे॒वान्वा॒ यच्च॑कृ॒मा कच्चि॒दाग॒ः सखा॑यं वा॒ सद॒मिज्जास्प॑तिं वा ।
इ॒यं धीर्भू॑या अव॒यान॑मेषां॒ द्यावा॒ रक्ष॑तं पृथिवी नो॒ अभ्वा॑त्
devānvā yaccakṛmā kaccidāgaḥ sakhāyaṃ vā sadamijjāspatiṃ vā |
iyaṃ dhīrbhūyā avayānameṣāṃ dyāvā rakṣataṃ pṛthivī no abhvāt
उ॒भा शंसा॒ नर्या॒ माम॑विष्टामु॒भे मामू॒ती अव॑सा सचेताम् ।
भूरि॑ चिद॒र्यः सु॒दास्त॑राये॒षा मद॑न्त इषयेम देवाः
ubhā śaṃsā naryā māmaviṣṭāmubhe māmūtī avasā sacetām |
bhūri cidaryaḥ sudāstarāyeṣā madanta iṣayema devāḥ
ऋ॒तं दि॒वे तद॑वोचं पृथि॒व्या अ॑भिश्रा॒वाय॑ प्रथ॒मं सु॑मे॒धाः ।
पा॒ताम॑व॒द्याद्दु॑रि॒ताद॒भीके॑ पि॒ता मा॒ता च॑ रक्षता॒मवो॑भिः
ṛtaṃ dive tadavocaṃ pṛthivyā abhiśrāvāya prathamaṃ sumedhāḥ |
pātāmavadyādduritādabhīke pitā mātā ca rakṣatāmavobhiḥ
इ॒दं द्या॑वापृथिवी स॒त्यम॑स्तु॒ पित॒र्मात॒र्यदि॒होप॑ब्रु॒वे वा॑म् ।
भू॒तं दे॒वाना॑मव॒मे अवो॑भिर्वि॒द्यामे॒षं वृ॒जनं॑ जी॒रदा॑नुम्
idaṃ dyāvāpṛthivī satyamastu pitarmātaryadihopabruve vām |
bhūtaṃ devānāmavame avobhirvidyāmeṣaṃ vṛjanaṃ jīradānum
Text source: Wikisource · CC BY-SA 4.0 (Wikisource transcription of a public-domain text)