Rishi: परुच्छेपो दैवोदासिः · Devata: इन्द्रः, ६ इन्दुः · Metre: अत्यष्टिः, ८-९ अतिशक्वर्यौ, ११ अष्टिः
11 verses · 129 of 191
Paruchchhepa asks Indra to drive his chariot forward, even when its driver is unskilled, and make it win the prize. The metre is atyashti, with atishakvari and ashti verses near the close. Indra is the friend of all life, overpowering in every battle, the one no enemy can lay low. Verse six turns to Indu, the soma drop, as slayer of rakshasas, asking it to drive away slander and let the evil-speaker drain off like a trickle. The rest asks Indra to lead on paths free of harm and rakshasas, guard from far and near, and strike any who mean harm. His father bore him a rakshas-slayer.
यं त्वं रथ॑मिन्द्र मे॒धसा॑तयेऽपा॒का सन्त॑मिषिर प्र॒णय॑सि॒ प्रान॑वद्य॒ नय॑सि ।
स॒द्यश्चि॒त्तम॒भिष्ट॑ये॒ करो॒ वश॑श्च वा॒जिन॑म् ।
सास्माक॑मनवद्य तूतुजान वे॒धसा॑मि॒मां वाचं॒ न वे॒धसा॑म्
yaṃ tvaṃ rathamindra medhasātaye'pākā santamiṣira praṇayasi prānavadya nayasi |
sadyaścittamabhiṣṭaye karo vaśaśca vājinam |
sāsmākamanavadya tūtujāna vedhasāmimāṃ vācaṃ na vedhasām
स श्रु॑धि॒ यः स्मा॒ पृत॑नासु॒ कासु॑ चिद्द॒क्षाय्य॑ इन्द्र॒ भर॑हूतये॒ नृभि॒रसि॒ प्रतू॑र्तये॒ नृभि॑ः ।
यः शूरै॒ः स्व१॒॑ः सनि॑ता॒ यो विप्रै॒र्वाजं॒ तरु॑ता ।
तमी॑शा॒नास॑ इरधन्त वा॒जिनं॑ पृ॒क्षमत्यं॒ न वा॒जिन॑म्
sa śrudhi yaḥ smā pṛtanāsu kāsu ciddakṣāyya indra bharahūtaye nṛbhirasi pratūrtaye nṛbhiḥ |
yaḥ śūraiḥ svaḥ sanitā yo viprairvājaṃ tarutā |
tamīśānāsa iradhanta vājinaṃ pṛkṣamatyaṃ na vājinam
द॒स्मो हि ष्मा॒ वृष॑णं॒ पिन्व॑सि॒ त्वचं॒ कं चि॑द्यावीर॒ररुं॑ शूर॒ मर्त्यं॑ परिवृ॒णक्षि॒ मर्त्य॑म् ।
इन्द्रो॒त तुभ्यं॒ तद्दि॒वे तद्रु॒द्राय॒ स्वय॑शसे ।
मि॒त्राय॑ वोचं॒ वरु॑णाय स॒प्रथ॑ः सुमृळी॒काय॑ स॒प्रथ॑ः
dasmo hi ṣmā vṛṣaṇaṃ pinvasi tvacaṃ kaṃ cidyāvīrararuṃ śūra martyaṃ parivṛṇakṣi martyam |
indrota tubhyaṃ taddive tadrudrāya svayaśase |
mitrāya vocaṃ varuṇāya saprathaḥ sumṛḻīkāya saprathaḥ
अ॒स्माकं॑ व॒ इन्द्र॑मुश्मसी॒ष्टये॒ सखा॑यं वि॒श्वायुं॑ प्रा॒सहं॒ युजं॒ वाजे॑षु प्रा॒सहं॒ युज॑म् ।
अ॒स्माकं॒ ब्रह्मो॒तयेऽवा॑ पृ॒त्सुषु॒ कासु॑ चित् ।
न॒हि त्वा॒ शत्रु॒ः स्तर॑ते स्तृ॒णोषि॒ यं विश्वं॒ शत्रुं॑ स्तृ॒णोषि॒ यम्
asmākaṃ va indramuśmasīṣṭaye sakhāyaṃ viśvāyuṃ prāsahaṃ yujaṃ vājeṣu prāsahaṃ yujam |
asmākaṃ brahmotaye'vā pṛtsuṣu kāsu cit |
nahi tvā śatruḥ starate stṛṇoṣi yaṃ viśvaṃ śatruṃ stṛṇoṣi yam
नि षू न॒माति॑मतिं॒ कय॑स्य चि॒त्तेजि॑ष्ठाभिर॒रणि॑भि॒र्नोतिभि॑रु॒ग्राभि॑रुग्रो॒तिभि॑ः ।
नेषि॑ णो॒ यथा॑ पु॒राने॒नाः शू॑र॒ मन्य॑से ।
विश्वा॑नि पू॒रोरप॑ पर्षि॒ वह्नि॑रा॒सा वह्नि॑र्नो॒ अच्छ॑
ni ṣū namātimatiṃ kayasya cittejiṣṭhābhiraraṇibhirnotibhirugrābhirugrotibhiḥ |
neṣi ṇo yathā purānenāḥ śūra manyase |
viśvāni pūrorapa parṣi vahnirāsā vahnirno accha
प्र तद्वो॑चेयं॒ भव्या॒येन्द॑वे॒ हव्यो॒ न य इ॒षवा॒न्मन्म॒ रेज॑ति रक्षो॒हा मन्म॒ रेज॑ति ।
स्व॒यं सो अ॒स्मदा नि॒दो व॒धैर॑जेत दुर्म॒तिम् ।
अव॑ स्रवेद॒घशं॑सोऽवत॒रमव॑ क्षु॒द्रमि॑व स्रवेत्
pra tadvoceyaṃ bhavyāyendave havyo na ya iṣavānmanma rejati rakṣohā manma rejati |
svayaṃ so asmadā nido vadhairajeta durmatim |
ava sravedaghaśaṃso'vataramava kṣudramiva sravet
व॒नेम॒ तद्धोत्र॑या चि॒तन्त्या॑ व॒नेम॑ र॒यिं र॑यिवः सु॒वीर्यं॑ र॒ण्वं सन्तं॑ सु॒वीर्य॑म् ।
दु॒र्मन्मा॑नं सु॒मन्तु॑भि॒रेमि॒षा पृ॑चीमहि ।
आ स॒त्याभि॒रिन्द्रं॑ द्यु॒म्नहू॑तिभि॒र्यज॑त्रं द्यु॒म्नहू॑तिभिः
vanema taddhotrayā citantyā vanema rayiṃ rayivaḥ suvīryaṃ raṇvaṃ santaṃ suvīryam |
durmanmānaṃ sumantubhiremiṣā pṛcīmahi |
ā satyābhirindraṃ dyumnahūtibhiryajatraṃ dyumnahūtibhiḥ
प्रप्रा॑ वो अ॒स्मे स्वय॑शोभिरू॒ती प॑रिव॒र्ग इन्द्रो॑ दुर्मती॒नां दरी॑मन्दुर्मती॒नाम् ।
स्व॒यं सा रि॑ष॒यध्यै॒ या न॑ उपे॒षे अ॒त्रैः ।
ह॒तेम॑स॒न्न व॑क्षति क्षि॒प्ता जू॒र्णिर्न व॑क्षति
praprā vo asme svayaśobhirūtī parivarga indro durmatīnāṃ darīmandurmatīnām |
svayaṃ sā riṣayadhyai yā na upeṣe atraiḥ |
hatemasanna vakṣati kṣiptā jūrṇirna vakṣati
त्वं न॑ इन्द्र रा॒या परी॑णसा या॒हि प॒थाँ अ॑ने॒हसा॑ पु॒रो या॑ह्यर॒क्षसा॑ ।
सच॑स्व नः परा॒क आ सच॑स्वास्तमी॒क आ ।
पा॒हि नो॑ दू॒रादा॒राद॒भिष्टि॑भि॒ः सदा॑ पाह्य॒भिष्टि॑भिः
tvaṃ na indra rāyā parīṇasā yāhi pathām̐ anehasā puro yāhyarakṣasā |
sacasva naḥ parāka ā sacasvāstamīka ā |
pāhi no dūrādārādabhiṣṭibhiḥ sadā pāhyabhiṣṭibhiḥ
त्वं न॑ इन्द्र रा॒या तरू॑षसो॒ग्रं चि॑त्त्वा महि॒मा स॑क्ष॒दव॑से म॒हे मि॒त्रं नाव॑से ।
ओजि॑ष्ठ॒ त्रात॒रवि॑ता॒ रथं॒ कं चि॑दमर्त्य ।
अ॒न्यम॒स्मद्रि॑रिषे॒ः कं चि॑दद्रिवो॒ रिरि॑क्षन्तं चिदद्रिवः
tvaṃ na indra rāyā tarūṣasograṃ cittvā mahimā sakṣadavase mahe mitraṃ nāvase |
ojiṣṭha trātaravitā rathaṃ kaṃ cidamartya |
anyamasmadririṣeḥ kaṃ cidadrivo ririkṣantaṃ cidadrivaḥ
पा॒हि न॑ इन्द्र सुष्टुत स्रि॒धो॑ऽवया॒ता सद॒मिद्दु॑र्मती॒नां दे॒वः सन्दु॑र्मती॒नाम् ।
ह॒न्ता पा॒पस्य॑ र॒क्षस॑स्त्रा॒ता विप्र॑स्य॒ माव॑तः ।
अधा॒ हि त्वा॑ जनि॒ता जीज॑नद्वसो रक्षो॒हणं॑ त्वा॒ जीज॑नद्वसो
pāhi na indra suṣṭuta sridho'vayātā sadamiddurmatīnāṃ devaḥ sandurmatīnām |
hantā pāpasya rakṣasastrātā viprasya māvataḥ |
adhā hi tvā janitā jījanadvaso rakṣohaṇaṃ tvā jījanadvaso
Text source: Wikisource · CC BY-SA 4.0 (Wikisource transcription of a public-domain text)
