Sarga 73: Indrajit Fells the Army with the Brahma Astra

ततो हतान् राक्षसपुङ्गवांस्तान्
देवान्तकादित्रिशिरोऽतिकायान् ।
रक्षोगणास्तत्र हतावशिष्टा-
स्ते रावणाय त्वरिताः शशंसुः

tato hatān rākṣasapuṅgavāṃstān
devāntakāditriśiro'tikāyān |
rakṣogaṇāstatra hatāvaśiṣṭā-
ste rāvaṇāya tvaritāḥ śaśaṃsuḥ

ततो हतांस्तान् सहसा निशम्य
राजा महाबाष्पपरिप्लुताक्षः ।
पुत्रक्षयं भ्रातृवधं च घोरं
विचिन्त्य राजा विपुलं प्रदध्यौ

tato hatāṃstān sahasā niśamya
rājā mahābāṣpapariplutākṣaḥ |
putrakṣayaṃ bhrātṛvadhaṃ ca ghoraṃ
vicintya rājā vipulaṃ pradadhyau

ततस्तु राजानमुदीक्ष्य दीनं
शोकार्णवे सम्परिपुप्लुवानम् ।
रथर्षभो राक्षसराजसूनु-
स्तमिन्द्रजिद् वाक्यमिदं बभाषे

tatastu rājānamudīkṣya dīnaṃ
śokārṇave samparipupluvānam |
ratharṣabho rākṣasarājasūnu-
stamindrajid vākyamidaṃ babhāṣe

न तात मोहं परिगन्तुमर्हसे
यत्रेन्द्रजिज्जीवति नैर्ऋतेश ।
नेन्द्रारिबाणाभिहतो हि कश्चित्
प्राणान् समर्थः समरेऽभिपातुम्

na tāta mohaṃ parigantumarhase
yatrendrajijjīvati nairṛteśa |
nendrāribāṇābhihato hi kaścit
prāṇān samarthaḥ samare'bhipātum

पश्याद्य रामं सह लक्ष्मणेन
मद्बाणनिर्भिन्नविकीर्णदेहम् ।
गतायुषं भूमितले शयानं
शितैः शरैराचितसर्वगात्रम्

paśyādya rāmaṃ saha lakṣmaṇena
madbāṇanirbhinnavikīrṇadeham |
gatāyuṣaṃ bhūmitale śayānaṃ
śitaiḥ śarairācitasarvagātram

इमां प्रतिज्ञां शृणु शक्रशत्रोः
सुनिश्चितां पौरुषदैवयुक्ताम् ।
अद्यैव रामं सह लक्ष्मणेन
संतर्पयिष्यामि शरैरमोघैः

imāṃ pratijñāṃ śṛṇu śakraśatroḥ
suniścitāṃ pauruṣadaivayuktām |
adyaiva rāmaṃ saha lakṣmaṇena
saṃtarpayiṣyāmi śarairamoghaiḥ

अद्येन्द्रवैवस्वतविष्णुरुद्र-
साध्याश्च वैश्वानरचन्द्रसूर्याः ।
द्रक्ष्यन्ति मे विक्रममप्रमेयं
विष्णोरिवोग्रं बलियज्ञवाटे

adyendravaivasvataviṣṇurudra-
sādhyāśca vaiśvānaracandrasūryāḥ |
drakṣyanti me vikramamaprameyaṃ
viṣṇorivograṃ baliyajñavāṭe

स एवमुक्त्वा त्रिदशेन्द्रशत्रु-
रापृच्छ्य राजानमदीनसत्त्वः ।
समारुरोहानिलतुल्यवेगं
रथं खरश्रेष्ठसमाधियुक्तम्

sa evamuktvā tridaśendraśatru-
rāpṛcchya rājānamadīnasattvaḥ |
samārurohānilatulyavegaṃ
rathaṃ kharaśreṣṭhasamādhiyuktam

समास्थाय महातेजा रथं हरिरथोपमम् ।
जगाम सहसा तत्र यत्र युद्धमरिंदमः

samāsthāya mahātejā rathaṃ harirathopamam |
jagāma sahasā tatra yatra yuddhamariṃdamaḥ

तं प्रस्थितं महात्मानमनुजग्मुर्महाबलाः ।
संहर्षमाणा बहवो धनुःप्रवरपाणयः

taṃ prasthitaṃ mahātmānamanujagmurmahābalāḥ |
saṃharṣamāṇā bahavo dhanuḥpravarapāṇayaḥ

गजस्कन्धगताः केचित् केचित् परमवाजिभिः ।
व्याघ्रवृश्चिकमार्जारखरोष्ट्रैश्च भुजङ्गमैः

gajaskandhagatāḥ kecit kecit paramavājibhiḥ |
vyāghravṛścikamārjārakharoṣṭraiśca bhujaṅgamaiḥ

वराहैः श्वापदैः सिंहैर्जम्बुकैः पर्वतोपमैः ।
काकहंसमयूरैश्च राक्षसा भीमविक्रमाः

varāhaiḥ śvāpadaiḥ siṃhairjambukaiḥ parvatopamaiḥ |
kākahaṃsamayūraiśca rākṣasā bhīmavikramāḥ

प्रासपट्टिशनिस्त्रिंशपरश्वधगदाधराः ।
भुशुण्डिमुद्गरायष्टिशतघ्नीपरिघायुधाः

prāsapaṭṭiśanistriṃśaparaśvadhagadādharāḥ |
bhuśuṇḍimudgarāyaṣṭiśataghnīparighāyudhāḥ

स शङ्खनिनदैः पूर्णैर्भेरीणां चापि निःस्वनैः ।
जगाम त्रिदशेन्द्रारिराजिं वेगेन वीर्यवान्

sa śaṅkhaninadaiḥ pūrṇairbherīṇāṃ cāpi niḥsvanaiḥ |
jagāma tridaśendrārirājiṃ vegena vīryavān

स शङ्खशशिवर्णेन छत्रेण रिपुसूदनः ।
रराज प्रतिपूर्णेन नभश्चन्द्रमसा यथा

sa śaṅkhaśaśivarṇena chatreṇa ripusūdanaḥ |
rarāja pratipūrṇena nabhaścandramasā yathā

वीज्यमानस्ततो वीरो हैमैर्हेमविभूषणः ।
चारुचामरमुख्यैश्च मुख्यः सर्वधनुष्मताम्

vījyamānastato vīro haimairhemavibhūṣaṇaḥ |
cārucāmaramukhyaiśca mukhyaḥ sarvadhanuṣmatām

स तु दृष्ट्वा विनिर्यान्तं बलेन महता वृतम् ।
राक्षसाधिपतिः श्रीमान् रावणः पुत्रमब्रवीत्

sa tu dṛṣṭvā viniryāntaṃ balena mahatā vṛtam |
rākṣasādhipatiḥ śrīmān rāvaṇaḥ putramabravīt

त्वमप्रतिरथः पुत्र त्वया वै वासवो जितः ।
किं पुनर्मानुषं धृष्यं निहनिष्यसि राघवम्

tvamapratirathaḥ putra tvayā vai vāsavo jitaḥ |
kiṃ punarmānuṣaṃ dhṛṣyaṃ nihaniṣyasi rāghavam

तथोक्तो राक्षसेन्द्रेण प्रत्यगृह्णान्महाशिषः ।
ततस्त्विन्द्रजिता लङ्का सूर्यप्रतिमतेजसा

tathokto rākṣasendreṇa pratyagṛhṇānmahāśiṣaḥ |
tatastvindrajitā laṅkā sūryapratimatejasā

रराजाप्रतिवीर्येण द्यौरिवार्केण भास्वता ।
स सम्प्राप्य महातेजा युद्धभूमिमरिंदमः

rarājāprativīryeṇa dyaurivārkeṇa bhāsvatā |
sa samprāpya mahātejā yuddhabhūmimariṃdamaḥ

स्थापयामास रक्षांसि रथं प्रति समन्ततः ।
ततस्तु हुतभोक्तारं हुतभुक्सदृशप्रभः

sthāpayāmāsa rakṣāṃsi rathaṃ prati samantataḥ |
tatastu hutabhoktāraṃ hutabhuksadṛśaprabhaḥ

जुहुवे राक्षसश्रेष्ठो विधिवन्मन्त्रसत्तमैः ।
स हविर्लाजसत्कारैर्माल्यगन्धपुरस्कृतैः

juhuve rākṣasaśreṣṭho vidhivanmantrasattamaiḥ |
sa havirlājasatkārairmālyagandhapuraskṛtaiḥ

जुहुवे पावकं तत्र राक्षसेन्द्रः प्रतापवान् ।
शस्त्राणि शरपत्राणि समिधोऽथ बिभीतकाः

juhuve pāvakaṃ tatra rākṣasendraḥ pratāpavān |
śastrāṇi śarapatrāṇi samidho'tha bibhītakāḥ

लोहितानि च वासांसि स्रुवं कार्ष्णायसं तथा ।
स तत्राग्निं समास्तीर्य शरपत्रैः सतोमरैः

lohitāni ca vāsāṃsi sruvaṃ kārṣṇāyasaṃ tathā |
sa tatrāgniṃ samāstīrya śarapatraiḥ satomaraiḥ

छागस्य कृष्णवर्णस्य गलं जग्राह जीवतः ।
सकृदेव समिद्धस्य विधूमस्य महार्चिषः

chāgasya kṛṣṇavarṇasya galaṃ jagrāha jīvataḥ |
sakṛdeva samiddhasya vidhūmasya mahārciṣaḥ

बभूवुस्तानि लिङ्गानि विजयं यान्यदर्शयन् ।
प्रदक्षिणावर्तशिखस्तप्तकाञ्चनसंनिभः

babhūvustāni liṅgāni vijayaṃ yānyadarśayan |
pradakṣiṇāvartaśikhastaptakāñcanasaṃnibhaḥ

हविस्तत् प्रतिजग्राह पावकः स्वयमुत्थितः ।
सोऽस्त्रमाहारयामास ब्राह्ममस्त्रविशारदः

havistat pratijagrāha pāvakaḥ svayamutthitaḥ |
so'stramāhārayāmāsa brāhmamastraviśāradaḥ

धनुश्चात्मरथं चैव सर्वं तत्राभ्यमन्त्रयत् ।
तस्मिन्नाहूयमानेऽस्त्रे हूयमाने च पावके ।
सार्कग्रहेन्दुनक्षत्रं वितत्रास नभस्थलम्

dhanuścātmarathaṃ caiva sarvaṃ tatrābhyamantrayat |
tasminnāhūyamāne'stre hūyamāne ca pāvake |
sārkagrahendunakṣatraṃ vitatrāsa nabhasthalam

स पावकं पावकदीप्ततेजा
हुत्वा महेन्द्रप्रतिमप्रभावः ।
सचापबाणासिरथाश्वसूतः
खेऽन्तर्दधेऽऽत्मानमचिन्त्यवीर्यः

sa pāvakaṃ pāvakadīptatejā
hutvā mahendrapratimaprabhāvaḥ |
sacāpabāṇāsirathāśvasūtaḥ
khe'ntardadhe''tmānamacintyavīryaḥ

ततो हयरथाकीर्णं पताकाध्वजशोभितम् ।
निर्ययौ राक्षसबलं नर्दमानं युयुत्सया

tato hayarathākīrṇaṃ patākādhvajaśobhitam |
niryayau rākṣasabalaṃ nardamānaṃ yuyutsayā

ते शरैर्बहुभिश्चित्रैस्तीक्ष्णवेगैरलंकृतैः ।
तोमरैरङ्कुशैश्चापि वानराञ्जघ्नुराहवे

te śarairbahubhiścitraistīkṣṇavegairalaṃkṛtaiḥ |
tomarairaṅkuśaiścāpi vānarāñjaghnurāhave

रावणिस्तु सुसंक्रुद्धस्तान् निरीक्ष्य निशाचरान् ।
हृष्टा भवन्तो युध्यन्तु वानराणां जिघांसया

rāvaṇistu susaṃkruddhastān nirīkṣya niśācarān |
hṛṣṭā bhavanto yudhyantu vānarāṇāṃ jighāṃsayā

ततस्ते राक्षसाः सर्वे गर्जन्तो जयकांक्षिणः ।
अभ्यवर्षंस्ततो घोरं वानरान् शरवृष्टिभिः

tataste rākṣasāḥ sarve garjanto jayakāṃkṣiṇaḥ |
abhyavarṣaṃstato ghoraṃ vānarān śaravṛṣṭibhiḥ

स तु नालीकनाराचैर्गदाभिर्मुसलैरपि ।
रक्षोभिः संवृतः संख्ये वानरान् विचकर्ष ह

sa tu nālīkanārācairgadābhirmusalairapi |
rakṣobhiḥ saṃvṛtaḥ saṃkhye vānarān vicakarṣa ha

ते वध्यमानाः समरे वानराः पादपायुधाः ।
अभ्यवर्षन्त सहसा रावणिं शैलपादपैः

te vadhyamānāḥ samare vānarāḥ pādapāyudhāḥ |
abhyavarṣanta sahasā rāvaṇiṃ śailapādapaiḥ

इन्द्रजित् तु तदा क्रुद्धो महातेजा महाबलः ।
वानराणां शरीराणि व्यधमद् रावणात्मजः

indrajit tu tadā kruddho mahātejā mahābalaḥ |
vānarāṇāṃ śarīrāṇi vyadhamad rāvaṇātmajaḥ

शरेणैकेन च हरीन् नव पञ्च च सप्त च ।
बिभेद समरे क्रुद्धो राक्षसान् सम्प्रहर्षयन्

śareṇaikena ca harīn nava pañca ca sapta ca |
bibheda samare kruddho rākṣasān sampraharṣayan

स शरैः सूर्यसंकाशैः शातकुम्भविभूषणैः ।
वानरान् समरे वीरः प्रममाथ सुदुर्जयः

sa śaraiḥ sūryasaṃkāśaiḥ śātakumbhavibhūṣaṇaiḥ |
vānarān samare vīraḥ pramamātha sudurjayaḥ

ते भिन्नगात्राः समरे वानराः शरपीडिताः ।
पेतुर्मथितसंकल्पाः सुरैरिव महासुराः

te bhinnagātrāḥ samare vānarāḥ śarapīḍitāḥ |
peturmathitasaṃkalpāḥ surairiva mahāsurāḥ

ते तपन्तमिवादित्यं घोरैर्बाणगभस्तिभिः ।
अभ्यधावन्त संक्रुद्धाः संयुगे वानरर्षभाः

te tapantamivādityaṃ ghorairbāṇagabhastibhiḥ |
abhyadhāvanta saṃkruddhāḥ saṃyuge vānararṣabhāḥ

ततस्तु वानराः सर्वे भिन्नदेहा विचेतसः ।
व्यथिता विद्रवन्ति स्म रुधिरेण समुक्षिताः

tatastu vānarāḥ sarve bhinnadehā vicetasaḥ |
vyathitā vidravanti sma rudhireṇa samukṣitāḥ

रामस्यार्थे पराक्रम्य वानरास्त्यक्तजीविताः ।
नर्दन्तस्तेऽनिवृत्तास्तु समरे सशिलायुधाः

rāmasyārthe parākramya vānarāstyaktajīvitāḥ |
nardantaste'nivṛttāstu samare saśilāyudhāḥ

ते द्रुमैः पर्वताग्रैश्च शिलाभिश्च प्लवंगमाः ।
अभ्यवर्षन्त समरे रावणिं समवस्थिताः

te drumaiḥ parvatāgraiśca śilābhiśca plavaṃgamāḥ |
abhyavarṣanta samare rāvaṇiṃ samavasthitāḥ

तं द्रुमाणां शिलानां च वर्षं प्राणहरं महत् ।
व्यपोहत महातेजा रावणिः समितिंजयः

taṃ drumāṇāṃ śilānāṃ ca varṣaṃ prāṇaharaṃ mahat |
vyapohata mahātejā rāvaṇiḥ samitiṃjayaḥ

ततः पावकसंकाशैः शरैराशीविषोपमैः ।
वानराणामनीकानि बिभेद समरे प्रभुः

tataḥ pāvakasaṃkāśaiḥ śarairāśīviṣopamaiḥ |
vānarāṇāmanīkāni bibheda samare prabhuḥ

अष्टादशशरैस्तीक्ष्णैः स विद्ध्वा गन्धमादनम् ।
विव्याध नवभिश्चैव नलं दूरादवस्थितम्

aṣṭādaśaśaraistīkṣṇaiḥ sa viddhvā gandhamādanam |
vivyādha navabhiścaiva nalaṃ dūrādavasthitam

सप्तभिस्तु महावीर्यो मैन्दं मर्मविदारणैः ।
पञ्चभिर्विशिखैश्चैव गजं विव्याध संयुगे

saptabhistu mahāvīryo maindaṃ marmavidāraṇaiḥ |
pañcabhirviśikhaiścaiva gajaṃ vivyādha saṃyuge

जाम्बवन्तं तु दशभिर्नीलं त्रिंशद्भिरेव च ।
सुग्रीवमृषभं चैव सोऽङ्गदं द्विविदं तथा

jāmbavantaṃ tu daśabhirnīlaṃ triṃśadbhireva ca |
sugrīvamṛṣabhaṃ caiva so'ṅgadaṃ dvividaṃ tathā

घोरैर्दत्तवरैस्तीक्ष्णैर्निष्प्राणानकरोत् तदा ।
अन्यानपि तथा मुख्यान् वानरान् बहुभिः शरैः

ghorairdattavaraistīkṣṇairniṣprāṇānakarot tadā |
anyānapi tathā mukhyān vānarān bahubhiḥ śaraiḥ

अर्दयामास संक्रुद्धः कालाग्निरिव मूर्च्छितः ।
स शरैः सूर्यसंकाशैः सुमुक्तैः शीघ्रगामिभिः

ardayāmāsa saṃkruddhaḥ kālāgniriva mūrcchitaḥ |
sa śaraiḥ sūryasaṃkāśaiḥ sumuktaiḥ śīghragāmibhiḥ

वानराणामनीकानि निर्ममन्थ महारणे ।
आकुलां वानरीं सेनां शरजालेन पीडिताम्

vānarāṇāmanīkāni nirmamantha mahāraṇe |
ākulāṃ vānarīṃ senāṃ śarajālena pīḍitām

हृष्टः स परया प्रीत्या ददर्श क्षतजोक्षिताम् ।
पुनरेव महातेजा राक्षसेन्द्रात्मजो बली

hṛṣṭaḥ sa parayā prītyā dadarśa kṣatajokṣitām |
punareva mahātejā rākṣasendrātmajo balī

संसृज्य बाणवर्षं च शस्त्रवर्षं च दारुणम् ।
ममर्द वानरानीकं परितस्त्विन्द्रजिद् बली

saṃsṛjya bāṇavarṣaṃ ca śastravarṣaṃ ca dāruṇam |
mamarda vānarānīkaṃ paritastvindrajid balī

स्वसैन्यमुत्सृज्य समेत्य तूर्णं
महाहवे वानरवाहिनीषु ।
अदृश्यमानः शरजालमुग्रं
ववर्ष नीलाम्बुधरो यथाम्बु

svasainyamutsṛjya sametya tūrṇaṃ
mahāhave vānaravāhinīṣu |
adṛśyamānaḥ śarajālamugraṃ
vavarṣa nīlāmbudharo yathāmbu

ते शक्रजिद्बाणविशीर्णदेहा
मायाहता विस्वरमुन्नदन्तः ।
रणे निपेतुर्हरयोऽद्रिकल्पा
यथेन्द्रवज्राभिहता नगेन्द्राः

te śakrajidbāṇaviśīrṇadehā
māyāhatā visvaramunnadantaḥ |
raṇe nipeturharayo'drikalpā
yathendravajrābhihatā nagendrāḥ

ते केवलं संददृशुः शिताग्रान्
बाणान् रणे वानरवाहिनीषु ।
मायाविगूढं च सुरेन्द्रशत्रुं
न चात्र तं राक्षसमप्यपश्यन्

te kevalaṃ saṃdadṛśuḥ śitāgrān
bāṇān raṇe vānaravāhinīṣu |
māyāvigūḍhaṃ ca surendraśatruṃ
na cātra taṃ rākṣasamapyapaśyan

ततः स रक्षोधिपतिर्महात्मा
सर्वा दिशो बाणगणैः शिताग्रैः ।
प्रच्छादयामास रविप्रकाशै-
र्विदारयामास च वानरेन्द्रान्

tataḥ sa rakṣodhipatirmahātmā
sarvā diśo bāṇagaṇaiḥ śitāgraiḥ |
pracchādayāmāsa raviprakāśai-
rvidārayāmāsa ca vānarendrān

स शूलनिस्त्रिंशपरश्वधानि
व्याविद्धदीप्तानलसप्रभाणि ।
सविस्फुलिङ्गोज्ज्वलपावकानि
ववर्ष तीव्रं प्लवगेन्द्रसैन्ये

sa śūlanistriṃśaparaśvadhāni
vyāviddhadīptānalasaprabhāṇi |
savisphuliṅgojjvalapāvakāni
vavarṣa tīvraṃ plavagendrasainye

ततो ज्वलनसंकाशैर्बाणैर्वानरयूथपाः ।
ताडिताः शक्रजिद्बाणैः प्रफुल्ला इव किंशुकाः

tato jvalanasaṃkāśairbāṇairvānarayūthapāḥ |
tāḍitāḥ śakrajidbāṇaiḥ praphullā iva kiṃśukāḥ

तेऽन्योन्यमभिसर्पन्तो निनदन्तश्च विस्वरम् ।
राक्षसेन्द्रास्त्रनिर्भिन्ना निपेतुर्वानरर्षभाः

te'nyonyamabhisarpanto ninadantaśca visvaram |
rākṣasendrāstranirbhinnā nipeturvānararṣabhāḥ

उदीक्षमाणा गगनं केचिन्नेत्रेषु ताडिताः ।
शरैर्विविशुरन्योन्यं पेतुश्च जगतीतले

udīkṣamāṇā gaganaṃ kecinnetreṣu tāḍitāḥ |
śarairviviśuranyonyaṃ petuśca jagatītale

हनूमन्तं च सुग्रीवमङ्गदं गन्धमादनम् ।
जाम्बवन्तं सुषेणं च वेगदर्शिनमेव च

hanūmantaṃ ca sugrīvamaṅgadaṃ gandhamādanam |
jāmbavantaṃ suṣeṇaṃ ca vegadarśinameva ca

मैन्दं च द्विविदं नीलं गवाक्षं गवयं तथा ।
केसरिं हरिलोमानं विद्युद्दंष्ट्रं च वानरम्

maindaṃ ca dvividaṃ nīlaṃ gavākṣaṃ gavayaṃ tathā |
kesariṃ harilomānaṃ vidyuddaṃṣṭraṃ ca vānaram

सूर्याननं ज्योतिर्मुखं तथा दधिमुखं हरिम् ।
पावकाक्षं नलं चैव कुमुदं चैव वानरम्

sūryānanaṃ jyotirmukhaṃ tathā dadhimukhaṃ harim |
pāvakākṣaṃ nalaṃ caiva kumudaṃ caiva vānaram

प्रासैः शूलैः शितैर्बाणैरिन्द्रजिन्मन्त्रसंहितैः ।
विव्याध हरिशार्दूलान् सर्वांस्तान् राक्षसोत्तमः

prāsaiḥ śūlaiḥ śitairbāṇairindrajinmantrasaṃhitaiḥ |
vivyādha hariśārdūlān sarvāṃstān rākṣasottamaḥ

स वै गदाभिर्हरियूथमुख्यान्
निर्भिद्य बाणैस्तपनीयवर्णैः ।
ववर्ष रामं शरवृष्टिजालैः
सलक्ष्मणं भास्कररश्मिकल्पैः

sa vai gadābhirhariyūthamukhyān
nirbhidya bāṇaistapanīyavarṇaiḥ |
vavarṣa rāmaṃ śaravṛṣṭijālaiḥ
salakṣmaṇaṃ bhāskararaśmikalpaiḥ

स बाणवर्षैरभिवृष्यमाणो
धारानिपातानिव तानचिन्त्य ।
समीक्षमाणः परमाद्भुतश्री-
रामस्तदा लक्ष्मणमित्युवाच

sa bāṇavarṣairabhivṛṣyamāṇo
dhārānipātāniva tānacintya |
samīkṣamāṇaḥ paramādbhutaśrī-
rāmastadā lakṣmaṇamityuvāca

असौ पुनर्लक्ष्मण राक्षसेन्द्रो
ब्रह्मास्त्रमाश्रित्य सुरेन्द्रशत्रुः ।
निपातयित्वा हरिसैन्यमस्मान्-
शितैः शरैरर्दयति प्रसक्तम्

asau punarlakṣmaṇa rākṣasendro
brahmāstramāśritya surendraśatruḥ |
nipātayitvā harisainyamasmān-
śitaiḥ śarairardayati prasaktam

स्वयंभुवा दत्तवरो महात्मा
समाहितोऽन्तर्हितभीमकायः ।
कथं नु शक्यो युधि नष्टदेहो
निहन्तुमद्येन्द्रजिदुद्यतास्त्रः

svayaṃbhuvā dattavaro mahātmā
samāhito'ntarhitabhīmakāyaḥ |
kathaṃ nu śakyo yudhi naṣṭadeho
nihantumadyendrajidudyatāstraḥ

मन्ये स्वयंभूर्भगवानचिन्त्य-
स्तस्यैतदस्त्रं प्रभवश्च योऽस्य ।
बाणावपातं त्वमिहाद्य धीमन्
मया सहाव्यग्रमनाः सहस्व

manye svayaṃbhūrbhagavānacintya-
stasyaitadastraṃ prabhavaśca yo'sya |
bāṇāvapātaṃ tvamihādya dhīman
mayā sahāvyagramanāḥ sahasva

प्रच्छादयत्येष हि राक्षसेन्द्रः
सर्वा दिशः सायकवृष्टिजालैः ।
एतच्च सर्वं पतिताग्र्यशूरं
न भ्राजते वानरराजसैन्यम्

pracchādayatyeṣa hi rākṣasendraḥ
sarvā diśaḥ sāyakavṛṣṭijālaiḥ |
etacca sarvaṃ patitāgryaśūraṃ
na bhrājate vānararājasainyam

आवां तु दृष्ट्वा पतितौ विसंज्ञौ
निवृत्तयुद्धौ हतहर्षरोषौ ।
ध्रुवं प्रवेक्ष्यत्यमरारिवास-
मसौ समासाद्य रणाग्र्यलक्ष्मीम्

āvāṃ tu dṛṣṭvā patitau visaṃjñau
nivṛttayuddhau hataharṣaroṣau |
dhruvaṃ pravekṣyatyamarārivāsa-
masau samāsādya raṇāgryalakṣmīm

ततस्तु ताविन्द्रजितोऽस्त्रजालै-
र्बभूवतुस्तत्र तदा विशस्तौ ।
स चापि तौ तत्र विषादयित्वा
ननाद हर्षाद् युधि राक्षसेन्द्रः

tatastu tāvindrajito'strajālai-
rbabhūvatustatra tadā viśastau |
sa cāpi tau tatra viṣādayitvā
nanāda harṣād yudhi rākṣasendraḥ

ततस्तदा वानरसैन्यमेवं
रामं च संख्ये सह लक्ष्मणेन ।
विषादयित्वा सहसा विवेश
पुरीं दशग्रीवभुजाभिगुप्ताम् ।
संस्तूयमानः स तु यातुधानैः
पित्रे च सर्वं हृषितोऽभ्युवाच

tatastadā vānarasainyamevaṃ
rāmaṃ ca saṃkhye saha lakṣmaṇena |
viṣādayitvā sahasā viveśa
purīṃ daśagrīvabhujābhiguptām |
saṃstūyamānaḥ sa tu yātudhānaiḥ
pitre ca sarvaṃ hṛṣito'bhyuvāca