Sarga 74: Hanuman Brings the Mountain of Herbs

तयोस्तदासादितयो रणाग्रे
मुमोह सैन्यं हरियूथपानाम् ।
सुग्रीवनीलाङ्गदजाम्बवन्तो
न चापि किंचित् प्रतिपेदिरे ते

tayostadāsāditayo raṇāgre
mumoha sainyaṃ hariyūthapānām |
sugrīvanīlāṅgadajāmbavanto
na cāpi kiṃcit pratipedire te

ततो विषण्णं समवेक्ष्य सर्वं
विभीषणो बुद्धिमतां वरिष्ठः ।
उवाच शाखामृगराजवीरा-
नाश्वासयन्नप्रतिमैर्वचोभिः

tato viṣaṇṇaṃ samavekṣya sarvaṃ
vibhīṣaṇo buddhimatāṃ variṣṭhaḥ |
uvāca śākhāmṛgarājavīrā-
nāśvāsayannapratimairvacobhiḥ

मा भैष्ट नास्त्यत्र विषादकालो
यदार्यपुत्रौ ह्यवशौ विषण्णौ ।
स्वयंभुवो वाक्यमथोद्वहन्तौ
यत्सादिताविन्द्रजितास्त्रजालैः

mā bhaiṣṭa nāstyatra viṣādakālo
yadāryaputrau hyavaśau viṣaṇṇau |
svayaṃbhuvo vākyamathodvahantau
yatsāditāvindrajitāstrajālaiḥ

तस्मै तु दत्तं परमास्त्रमेतत्
स्वयंभुवा ब्राह्मममोघवीर्यम् ।
तन्मानयन्तौ युधि राजपुत्रौ
निपातितौ कोऽत्र विषादकालः

tasmai tu dattaṃ paramāstrametat
svayaṃbhuvā brāhmamamoghavīryam |
tanmānayantau yudhi rājaputrau
nipātitau ko'tra viṣādakālaḥ

ब्राह्ममस्त्रं ततो धीमान् मानयित्वा तु मारुतिः ।
विभीषणवचः श्रुत्वा हनूमानिदमब्रवीत्

brāhmamastraṃ tato dhīmān mānayitvā tu mārutiḥ |
vibhīṣaṇavacaḥ śrutvā hanūmānidamabravīt

अस्मिन्नस्त्रहते सैन्ये वानराणां तरस्विनाम् ।
यो यो धारयते प्राणांस्तं तमाश्वासयावहे

asminnastrahate sainye vānarāṇāṃ tarasvinām |
yo yo dhārayate prāṇāṃstaṃ tamāśvāsayāvahe

तावुभौ युगपद् वीरौ हनूमद्राक्षसोत्तमौ ।
उल्काहस्तौ तदा रात्रौ रणशीर्षे विचेरतुः

tāvubhau yugapad vīrau hanūmadrākṣasottamau |
ulkāhastau tadā rātrau raṇaśīrṣe viceratuḥ

भिन्नलाङ्गूलहस्तोरुपादाङ्गुलिशिरोधरैः ।
स्रवद्भिः क्षतजं गात्रैः प्रस्रवद्भिः समन्ततः

bhinnalāṅgūlahastorupādāṅguliśirodharaiḥ |
sravadbhiḥ kṣatajaṃ gātraiḥ prasravadbhiḥ samantataḥ

पतितैः पर्वताकारैर्वानरैरभिसंवृताम् ।
शस्त्रैश्च पतितैर्दीप्तैर्ददृशाते वसुंधराम्

patitaiḥ parvatākārairvānarairabhisaṃvṛtām |
śastraiśca patitairdīptairdadṛśāte vasuṃdharām

सुग्रीवमङ्गदं नीलं शरभं गन्धमादनम् ।
जाम्बवन्तं सुषेणं च वेगदर्शिनमेव च

sugrīvamaṅgadaṃ nīlaṃ śarabhaṃ gandhamādanam |
jāmbavantaṃ suṣeṇaṃ ca vegadarśinameva ca

मैन्दं नलं ज्योतिर्मुखं द्विविदं चापि वानरम् ।
विभीषणो हनूमांश्च ददृशाते हतान् रणे

maindaṃ nalaṃ jyotirmukhaṃ dvividaṃ cāpi vānaram |
vibhīṣaṇo hanūmāṃśca dadṛśāte hatān raṇe

सप्तषष्टिर्हताः कोट्यो वानराणां तरस्विनाम् ।
अह्नः पञ्चमशेषेण वल्लभेन स्वयंभुवः

saptaṣaṣṭirhatāḥ koṭyo vānarāṇāṃ tarasvinām |
ahnaḥ pañcamaśeṣeṇa vallabhena svayaṃbhuvaḥ

सागरौघनिभं भीमं दृष्ट्वा बाणार्दितं बलम् ।
मार्गते जाम्बवन्तं च हनूमान् सविभीषणः

sāgaraughanibhaṃ bhīmaṃ dṛṣṭvā bāṇārditaṃ balam |
mārgate jāmbavantaṃ ca hanūmān savibhīṣaṇaḥ

स्वभावजरया युक्तं वृद्धं शरशतैश्चितम् ।
प्रजापतिसुतं वीरं शाम्यन्तमिव पावकम्

svabhāvajarayā yuktaṃ vṛddhaṃ śaraśataiścitam |
prajāpatisutaṃ vīraṃ śāmyantamiva pāvakam

दृष्ट्वा समभिसंक्रम्य पौलस्त्यो वाक्यमब्रवीत् ।
कच्चिदार्य शरैस्तीक्ष्णैर्न प्राणा ध्वंसितास्तव

dṛṣṭvā samabhisaṃkramya paulastyo vākyamabravīt |
kaccidārya śaraistīkṣṇairna prāṇā dhvaṃsitāstava

विभीषणवचः श्रुत्वा जाम्बवानृक्षपुङ्गवः ।
कृच्छ्रादभ्युद्गिरन् वाक्यमिदं वचनमब्रवीत्

vibhīṣaṇavacaḥ śrutvā jāmbavānṛkṣapuṅgavaḥ |
kṛcchrādabhyudgiran vākyamidaṃ vacanamabravīt

नैर्ऋतेन्द्र महावीर्य स्वरेण त्वाभिलक्षये ।
विद्धगात्रः शितैर्बाणैर्न त्वां पश्यामि चक्षुषा

nairṛtendra mahāvīrya svareṇa tvābhilakṣaye |
viddhagātraḥ śitairbāṇairna tvāṃ paśyāmi cakṣuṣā

अञ्जना सुप्रजा येन मातरिश्वा च सुव्रत ।
हनूमान् वानरश्रेष्ठः प्राणान् धारयते क्वचित्

añjanā suprajā yena mātariśvā ca suvrata |
hanūmān vānaraśreṣṭhaḥ prāṇān dhārayate kvacit

श्रुत्वा जाम्बवतो वाक्यमुवाचेदं विभीषणः ।
आर्यपुत्रावतिक्रम्य कस्मात् पृच्छसि मारुतिम्

śrutvā jāmbavato vākyamuvācedaṃ vibhīṣaṇaḥ |
āryaputrāvatikramya kasmāt pṛcchasi mārutim

नैव राजनि सुग्रीवे नाङ्गदे नापि राघवे ।
आर्य संदर्शितः स्नेहो यथा वायुसुते परः

naiva rājani sugrīve nāṅgade nāpi rāghave |
ārya saṃdarśitaḥ sneho yathā vāyusute paraḥ

विभीषणवचः श्रुत्वा जाम्बवान् वाक्यमब्रवीत् ।
शृणु नैर्ऋतशार्दूल यस्मात् पृच्छामि मारुतिम्

vibhīṣaṇavacaḥ śrutvā jāmbavān vākyamabravīt |
śṛṇu nairṛtaśārdūla yasmāt pṛcchāmi mārutim

अस्मिञ्जीवति वीरे तु हतमप्यहतं बलम् ।
हनूमत्युज्झितप्राणे जीवन्तोऽपि मृता वयम्

asmiñjīvati vīre tu hatamapyahataṃ balam |
hanūmatyujjhitaprāṇe jīvanto'pi mṛtā vayam

धरते मारुतिस्तात मारुतप्रतिमो यदि ।
वैश्वानरसमो वीर्ये जीविताशा ततो भवेत्

dharate mārutistāta mārutapratimo yadi |
vaiśvānarasamo vīrye jīvitāśā tato bhavet

ततो वृद्धमुपागम्य विनयेनाभ्यवादयत् ।
गृह्य जाम्बवतः पादौ हनूमान् मारुतात्मजः

tato vṛddhamupāgamya vinayenābhyavādayat |
gṛhya jāmbavataḥ pādau hanūmān mārutātmajaḥ

श्रुत्वा हनूमतो वाक्यं तदा विव्यथितेन्द्रियः ।
पुनर्जातमिवात्मानं मन्यते स्मर्क्षपुङ्गवः

śrutvā hanūmato vākyaṃ tadā vivyathitendriyaḥ |
punarjātamivātmānaṃ manyate smarkṣapuṅgavaḥ

ततोऽब्रवीन्महातेजा हनूमन्तं स जाम्बवान् ।
आगच्छ हरिशार्दूल वानरांस्त्रातुमर्हसि

tato'bravīnmahātejā hanūmantaṃ sa jāmbavān |
āgaccha hariśārdūla vānarāṃstrātumarhasi

नान्यो विक्रमपर्याप्तस्त्वमेषां परमः सखा ।
त्वत्पराक्रमकालोऽयं नान्यं पश्यामि कञ्चन

nānyo vikramaparyāptastvameṣāṃ paramaḥ sakhā |
tvatparākramakālo'yaṃ nānyaṃ paśyāmi kañcana

ऋक्षवानरवीराणामनीकानि प्रहर्षय ।
विशल्यौ कुरु चाप्येतौ सादितौ रामलक्ष्मणौ

ṛkṣavānaravīrāṇāmanīkāni praharṣaya |
viśalyau kuru cāpyetau sāditau rāmalakṣmaṇau

गत्वा परममध्वानमुपर्युपरि सागरम् ।
हिमवन्तं नगश्रेष्ठं हनूमन् गन्तुमर्हसि

gatvā paramamadhvānamuparyupari sāgaram |
himavantaṃ nagaśreṣṭhaṃ hanūman gantumarhasi

ततः काञ्चनमत्युच्चमृषभं पर्वतोत्तमम् ।
कैलासशिखरं चात्र द्रक्ष्यस्यरिनिषूदन

tataḥ kāñcanamatyuccamṛṣabhaṃ parvatottamam |
kailāsaśikharaṃ cātra drakṣyasyariniṣūdana

तयोः शिखरयोर्मध्ये प्रदीप्तमतुलप्रभम् ।
सर्वौषधियुतं वीर द्रक्ष्यस्योषधिपर्वतम्

tayoḥ śikharayormadhye pradīptamatulaprabham |
sarvauṣadhiyutaṃ vīra drakṣyasyoṣadhiparvatam

तस्य वानरशार्दूल चतस्रो मूर्ध्नि सम्भवाः ।
द्रक्ष्यस्योषधयो दीप्ता दीपयन्तीर्दिशो दश

tasya vānaraśārdūla catasro mūrdhni sambhavāḥ |
drakṣyasyoṣadhayo dīptā dīpayantīrdiśo daśa

मृतसञ्जीवनीं चैव विशल्यकरणीमपि ।
सुवर्णकरणीं चैव संधानीं च महौषधीम्

mṛtasañjīvanīṃ caiva viśalyakaraṇīmapi |
suvarṇakaraṇīṃ caiva saṃdhānīṃ ca mahauṣadhīm

ताः सर्वा हनुमन् गृह्य क्षिप्रमागन्तुमर्हसि ।
आश्वासय हरीन् प्राणैर्योज्य गन्धवहात्मज

tāḥ sarvā hanuman gṛhya kṣipramāgantumarhasi |
āśvāsaya harīn prāṇairyojya gandhavahātmaja

श्रुत्वा जाम्बवतो वाक्यं हनूमान् मारुतात्मजः ।
आपूर्यत बलोद्धर्षैर्वायुवेगैरिवार्णवः

śrutvā jāmbavato vākyaṃ hanūmān mārutātmajaḥ |
āpūryata baloddharṣairvāyuvegairivārṇavaḥ

स पर्वततटाग्रस्थः पीडयन् पर्वतोत्तमम् ।
हनूमान् दृश्यते वीरो द्वितीय इव पर्वतः

sa parvatataṭāgrasthaḥ pīḍayan parvatottamam |
hanūmān dṛśyate vīro dvitīya iva parvataḥ

हरिपादविनिर्भग्नो निषसाद स पर्वतः ।
न शशाक तदात्मानं वोढुं भृशनिपीडितः

haripādavinirbhagno niṣasāda sa parvataḥ |
na śaśāka tadātmānaṃ voḍhuṃ bhṛśanipīḍitaḥ

तस्य पेतुर्नगा भूमौ हरिवेगाच्च जज्वलुः ।
शृङ्गाणि च व्यकीर्यन्त पीडितस्य हनूमता

tasya peturnagā bhūmau harivegācca jajvaluḥ |
śṛṅgāṇi ca vyakīryanta pīḍitasya hanūmatā

तस्मिन् सम्पीड्यमाने तु भग्नद्रुमशिलातले ।
न शेकुर्वानराः स्थातुं घूर्णमाने नगोत्तमे

tasmin sampīḍyamāne tu bhagnadrumaśilātale |
na śekurvānarāḥ sthātuṃ ghūrṇamāne nagottame

सा घूर्णितमहाद्वारा प्रभग्नगृहगोपुरा ।
लङ्का त्रासाकुला रात्रौ प्रनृत्तेवाभवत् तदा

sā ghūrṇitamahādvārā prabhagnagṛhagopurā |
laṅkā trāsākulā rātrau pranṛttevābhavat tadā

पृथिवीधरसंकाशो निपीड्य पृथिवीधरम् ।
पृथिवीं क्षोभयामास सार्णवां मारुतात्मजः

pṛthivīdharasaṃkāśo nipīḍya pṛthivīdharam |
pṛthivīṃ kṣobhayāmāsa sārṇavāṃ mārutātmajaḥ

आरुरोह तदा तस्माद्धरिर्मलयपर्वतम् ।
मेरुमन्दरसंकाशं नानाप्रस्रवणाकुलम्

āruroha tadā tasmāddharirmalayaparvatam |
merumandarasaṃkāśaṃ nānāprasravaṇākulam

नानाद्रुमलताकीर्णं विकासिकमलोत्पलम् ।
सेवितं देवगन्धर्वैः षष्टियोजनमुच्छ्रितम्

nānādrumalatākīrṇaṃ vikāsikamalotpalam |
sevitaṃ devagandharvaiḥ ṣaṣṭiyojanamucchritam

विद्याधरैर्मुनिगणैरप्सरोभिर्निषेवितम् ।
नानामृगगणाकीर्णं बहुकन्दरशोभितम्

vidyādharairmunigaṇairapsarobhirniṣevitam |
nānāmṛgagaṇākīrṇaṃ bahukandaraśobhitam

सर्वानाकुलयंस्तत्र यक्षगन्धर्वकिन्नरान् ।
हनूमान् मेघसंकाशो ववृधे मारुतात्मजः

sarvānākulayaṃstatra yakṣagandharvakinnarān |
hanūmān meghasaṃkāśo vavṛdhe mārutātmajaḥ

पद्भ्यां तु शैलमापीड्य वडवामुखवन्मुखम् ।
विवृत्योग्रं ननादोच्चैस्त्रासयन् रजनीचरान्

padbhyāṃ tu śailamāpīḍya vaḍavāmukhavanmukham |
vivṛtyograṃ nanādoccaistrāsayan rajanīcarān

तस्य नानद्यमानस्य श्रुत्वा निनदमुत्तमम् ।
लङ्कास्था राक्षसव्याघ्रा न शेकुः स्पन्दितुं क्वचित्

tasya nānadyamānasya śrutvā ninadamuttamam |
laṅkāsthā rākṣasavyāghrā na śekuḥ spandituṃ kvacit

नमस्कृत्वा समुद्राय मारुतिर्भीमविक्रमः ।
राघवार्थे परं कर्म समीहत परंतपः

namaskṛtvā samudrāya mārutirbhīmavikramaḥ |
rāghavārthe paraṃ karma samīhata paraṃtapaḥ

स पुच्छमुद्यम्य भुजङ्गकल्पं
विनम्य पृष्ठं श्रवणे निकुच्य ।
विवृत्य वक्त्रं वडवामुखाभ-
मापुप्लुवे व्योम्नि स चण्डवेगः

sa pucchamudyamya bhujaṅgakalpaṃ
vinamya pṛṣṭhaṃ śravaṇe nikucya |
vivṛtya vaktraṃ vaḍavāmukhābha-
māpupluve vyomni sa caṇḍavegaḥ

स वृक्षखण्डांस्तरसा जहार
शैलान् शिलाः प्राकृतवानरांश्च ।
बाहूरुवेगोद्गतसम्प्रणुन्ना-
स्ते क्षीणवेगाः सलिले निपेतुः

sa vṛkṣakhaṇḍāṃstarasā jahāra
śailān śilāḥ prākṛtavānarāṃśca |
bāhūruvegodgatasampraṇunnā-
ste kṣīṇavegāḥ salile nipetuḥ

स तौ प्रसार्योरगभोगकल्पौ
भुजौ भुजंगारिनिकाशवीर्यः ।
जगाम शैलं नगराजमग्र्यं
दिशः प्रकर्षन्निव वायुसूनुः

sa tau prasāryoragabhogakalpau
bhujau bhujaṃgārinikāśavīryaḥ |
jagāma śailaṃ nagarājamagryaṃ
diśaḥ prakarṣanniva vāyusūnuḥ

स सागरं घूर्णितवीचिमालं
तदम्भसा भ्रामितसर्वसत्त्वम् ।
समीक्षमाणः सहसा जगाम
चक्रं यथा विष्णुकराग्रमुक्तम्

sa sāgaraṃ ghūrṇitavīcimālaṃ
tadambhasā bhrāmitasarvasattvam |
samīkṣamāṇaḥ sahasā jagāma
cakraṃ yathā viṣṇukarāgramuktam

स पर्वतान् पक्षिगणान् सरांसि
नदीस्तटाकानि पुरोत्तमानि ।
स्फीताञ्जनांस्तानपि सम्प्रवीक्ष्य
जगाम वेगात् पितृतुल्यवेगः

sa parvatān pakṣigaṇān sarāṃsi
nadīstaṭākāni purottamāni |
sphītāñjanāṃstānapi sampravīkṣya
jagāma vegāt pitṛtulyavegaḥ

आदित्यपथमाश्रित्य जगाम स गतश्रमः ।
हनूमांस्त्वरितो वीरः पितुस्तुल्यपराक्रमः

ādityapathamāśritya jagāma sa gataśramaḥ |
hanūmāṃstvarito vīraḥ pitustulyaparākramaḥ

जवेन महता युक्तो मारुतिर्वातरंहसा ।
जगाम हरिशार्दूलो दिशः शब्देन नादयन्

javena mahatā yukto mārutirvātaraṃhasā |
jagāma hariśārdūlo diśaḥ śabdena nādayan

स्मरञ्जाम्बवतो वाक्यं मारुतिर्भीमविक्रमः ।
ददर्श सहसा चापि हिमवन्तं महाकपिः

smarañjāmbavato vākyaṃ mārutirbhīmavikramaḥ |
dadarśa sahasā cāpi himavantaṃ mahākapiḥ

नानाप्रस्रवणोपेतं बहुकन्दरनिर्झरम् ।
श्वेताभ्रचयसंकाशैः शिखरैश्चारुदर्शनैः ।
शोभितं विविधैर्वृक्षैरगमत् पर्वतोत्तमम्

nānāprasravaṇopetaṃ bahukandaranirjharam |
śvetābhracayasaṃkāśaiḥ śikharaiścārudarśanaiḥ |
śobhitaṃ vividhairvṛkṣairagamat parvatottamam

स तं समासाद्य महानगेन्द्र-
मतिप्रवृद्धोत्तमहेमशृङ्गम् ।
ददर्श पुण्यानि महाश्रमाणि
सुरर्षिसङ्घोत्तमसेवितानि

sa taṃ samāsādya mahānagendra-
matipravṛddhottamahemaśṛṅgam |
dadarśa puṇyāni mahāśramāṇi
surarṣisaṅghottamasevitāni

स ब्रह्मकोशं रजतालयं च
शक्रालयं रुद्रशरप्रमोक्षम् ।
हयाननं ब्रह्मशिरश्च दीप्तं
ददर्श वैवस्वतकिंकरांश्च

sa brahmakośaṃ rajatālayaṃ ca
śakrālayaṃ rudraśarapramokṣam |
hayānanaṃ brahmaśiraśca dīptaṃ
dadarśa vaivasvatakiṃkarāṃśca

वह्न्यालयं वैश्रवणालयं च
सूर्यप्रभं सूर्यनिबन्धनं च ।
ब्रह्मालयं शङ्करकार्मुकं च
ददर्श नाभिं च वसुन्धरायाः

vahnyālayaṃ vaiśravaṇālayaṃ ca
sūryaprabhaṃ sūryanibandhanaṃ ca |
brahmālayaṃ śaṅkarakārmukaṃ ca
dadarśa nābhiṃ ca vasundharāyāḥ

कैलासमग्र्यं हिमवच्छिलां च
तं वै वृषं काञ्चनशैलमग्र्यम् ।
प्रदीप्तसर्वौषधिसम्प्रदीप्तं
ददर्श सर्वौषधिपर्वतेन्द्रम्

kailāsamagryaṃ himavacchilāṃ ca
taṃ vai vṛṣaṃ kāñcanaśailamagryam |
pradīptasarvauṣadhisampradīptaṃ
dadarśa sarvauṣadhiparvatendram

स तं समीक्ष्यानलराशिदीप्तं
विसिस्मिये वासवदूतसूनुः ।
आप्लुत्य तं चौषधिपर्वतेन्द्रं
तत्रौषधीनां विचयं चकार

sa taṃ samīkṣyānalarāśidīptaṃ
visismiye vāsavadūtasūnuḥ |
āplutya taṃ cauṣadhiparvatendraṃ
tatrauṣadhīnāṃ vicayaṃ cakāra

स योजनसहस्राणि समतीत्य महाकपिः ।
दिव्यौषधिधरं शैलं व्यचरन्मारुतात्मजः

sa yojanasahasrāṇi samatītya mahākapiḥ |
divyauṣadhidharaṃ śailaṃ vyacaranmārutātmajaḥ

महौषध्यस्ततः सर्वास्तस्मिन् पर्वतसत्तमे ।
विज्ञायार्थिनमायान्तं ततो जग्मुरदर्शनम्

mahauṣadhyastataḥ sarvāstasmin parvatasattame |
vijñāyārthinamāyāntaṃ tato jagmuradarśanam

स ता महात्मा हनुमानपश्यं-
श्चुकोप रोषाच्च भृशं ननाद ।
अमृष्यमाणोऽग्निसमानचक्षु-
र्महीधरेन्द्रं तमुवाच वाक्यम्

sa tā mahātmā hanumānapaśyaṃ-
ścukopa roṣācca bhṛśaṃ nanāda |
amṛṣyamāṇo'gnisamānacakṣu-
rmahīdharendraṃ tamuvāca vākyam

किमेतदेवं सुविनिश्चितं ते
यद् राघवे नासि कृतानुकम्पः ।
पश्याद्य मद्बाहुबलाभिभूतो
विकीर्णमात्मानमथो नगेन्द्र

kimetadevaṃ suviniścitaṃ te
yad rāghave nāsi kṛtānukampaḥ |
paśyādya madbāhubalābhibhūto
vikīrṇamātmānamatho nagendra

स तस्य शृङ्गं सनगं सनागं
सकाञ्चनं धातुसहस्रजुष्टम् ।
विकीर्णकूटं ज्वलिताग्रसानुं
प्रगृह्य वेगात् सहसोन्ममाथ

sa tasya śṛṅgaṃ sanagaṃ sanāgaṃ
sakāñcanaṃ dhātusahasrajuṣṭam |
vikīrṇakūṭaṃ jvalitāgrasānuṃ
pragṛhya vegāt sahasonmamātha

स तं समुत्पाट्य खमुत्पपात
वित्रास्य लोकान् ससुरासुरेन्द्रान् ।
संस्तूयमानः खचरैरनेकै-
र्जगाम वेगाद् गरुडोग्रवेगः

sa taṃ samutpāṭya khamutpapāta
vitrāsya lokān sasurāsurendrān |
saṃstūyamānaḥ khacarairanekai-
rjagāma vegād garuḍogravegaḥ

स भास्कराध्वानमनुप्रपन्न-
स्तं भास्कराभं शिखरं प्रगृह्य ।
बभौ तदा भास्करसंनिकाशो
रवेः समीपे प्रतिभास्कराभः

sa bhāskarādhvānamanuprapanna-
staṃ bhāskarābhaṃ śikharaṃ pragṛhya |
babhau tadā bhāskarasaṃnikāśo
raveḥ samīpe pratibhāskarābhaḥ

स तेन शैलेन भृशं रराज
शैलोपमो गन्धवहात्मजस्तु ।
सहस्रधारेण सपावकेन
चक्रेण खे विष्णुरिवार्पितेन

sa tena śailena bhṛśaṃ rarāja
śailopamo gandhavahātmajastu |
sahasradhāreṇa sapāvakena
cakreṇa khe viṣṇurivārpitena

तं वानराः प्रेक्ष्य तदा विनेदुः
स तानपि प्रेक्ष्य मुदा ननाद ।
तेषां समुत्कृष्टरवं निशम्य
लङ्कालया भीमतरं विनेदुः

taṃ vānarāḥ prekṣya tadā vineduḥ
sa tānapi prekṣya mudā nanāda |
teṣāṃ samutkṛṣṭaravaṃ niśamya
laṅkālayā bhīmataraṃ vineduḥ

ततो महात्मा निपपात तस्मिन्
शैलोत्तमे वानरसैन्यमध्ये ।
हर्युत्तमेभ्यः शिरसाभिवाद्य
विभीषणं तत्र च सस्वजे सः

tato mahātmā nipapāta tasmin
śailottame vānarasainyamadhye |
haryuttamebhyaḥ śirasābhivādya
vibhīṣaṇaṃ tatra ca sasvaje saḥ

तावप्युभौ मानुषराजपुत्रौ
तं गन्धमाघ्राय महौषधीनाम् ।
बभूवतुस्तत्र तदा विशल्या-
वुत्तस्थुरन्ये च हरिप्रवीराः

tāvapyubhau mānuṣarājaputrau
taṃ gandhamāghrāya mahauṣadhīnām |
babhūvatustatra tadā viśalyā-
vuttasthuranye ca haripravīrāḥ

सर्वे विशल्या विरुजाः क्षणेन
हरिप्रवीराश्च हताश्च ये स्युः ।
गन्धेन तासां प्रवरौषधीनां
सुप्ता निशान्तेष्विव सम्प्रबुद्धाः

sarve viśalyā virujāḥ kṣaṇena
haripravīrāśca hatāśca ye syuḥ |
gandhena tāsāṃ pravarauṣadhīnāṃ
suptā niśānteṣviva samprabuddhāḥ

यदाप्रभृति लङ्कायां युध्यन्ते हरिराक्षसाः ।
तदाप्रभृति मानार्थमाज्ञया रावणस्य च

yadāprabhṛti laṅkāyāṃ yudhyante harirākṣasāḥ |
tadāprabhṛti mānārthamājñayā rāvaṇasya ca

ये हन्यन्ते रणे तत्र राक्षसाः कपिकुञ्जरैः ।
हता हतास्तु क्षिप्यन्ते सर्व एव तु सागरे

ye hanyante raṇe tatra rākṣasāḥ kapikuñjaraiḥ |
hatā hatāstu kṣipyante sarva eva tu sāgare

ततो हरिर्गन्धवहात्मजस्तु
तमोषधीशैलमुदग्रवेगः ।
निनाय वेगाद्धिमवन्तमेव
पुनश्च रामेण समाजगाम

tato harirgandhavahātmajastu
tamoṣadhīśailamudagravegaḥ |
nināya vegāddhimavantameva
punaśca rāmeṇa samājagāma