इत्युक्ता राक्षसेन्द्रेण राक्षसास्ते महाबलाः ।
ऊचुः प्राञ्जलयः सर्वे रावणं राक्षसेश्वरम्
ityuktā rākṣasendreṇa rākṣasāste mahābalāḥ |
ūcuḥ prāñjalayaḥ sarve rāvaṇaṃ rākṣaseśvaram
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीये आदिकाव्ये युद्धकाण्डे सप्तमः सर्गः ॥६-७॥
25 verses · 7 of 128
The rakshasas, knowing nothing of the enemy's strength and caring little for statecraft, answer Ravana with folded hands. Why despair, O king, when your army is vast? You went to Bhogavati and defeated the nagas. You crushed the yakshas on Kailasa and brought Kubera under your rule. You subdued the mighty danava lord Madhu, who became the husband of your sister Kumbhinasi. You beat the sons of Varuna and even made Yama turn back, holding off death itself. Why tire yourself over vanaras? Stay where you are, they say; Indrajit alone will destroy them. He stormed the ocean of the devas' army and dragged their king Indra captive into Lanka. This trouble has come from a mere man, and you will surely kill Rama.
इत्युक्ता राक्षसेन्द्रेण राक्षसास्ते महाबलाः ।
ऊचुः प्राञ्जलयः सर्वे रावणं राक्षसेश्वरम्
ityuktā rākṣasendreṇa rākṣasāste mahābalāḥ |
ūcuḥ prāñjalayaḥ sarve rāvaṇaṃ rākṣaseśvaram
द्विषत्पक्षमविज्ञाय नीतिबाह्यास्त्वबुद्धयः ।
राजन् परिघशक्त्यृष्टिशूलपट्टिशकुन्तलम्
dviṣatpakṣamavijñāya nītibāhyāstvabuddhayaḥ |
rājan parighaśaktyṛṣṭiśūlapaṭṭiśakuntalam
सुमहन्नो बलं कस्माद् विषादं भजते भवान् ।
त्वया भोगवतीं गत्वा निर्जिताः पन्नगा युधि
sumahanno balaṃ kasmād viṣādaṃ bhajate bhavān |
tvayā bhogavatīṃ gatvā nirjitāḥ pannagā yudhi
कैलासशिखरावासी यक्षैर्बहुभिरावृतः ।
सुमहत्कदनं कृत्वा वश्यस्ते धनदः कृतः
kailāsaśikharāvāsī yakṣairbahubhirāvṛtaḥ |
sumahatkadanaṃ kṛtvā vaśyaste dhanadaḥ kṛtaḥ
स महेश्वरसख्येन श्लाघमानस्त्वया विभो ।
निर्जितः समरे रोषाल्लोकपालो महाबलः
sa maheśvarasakhyena ślāghamānastvayā vibho |
nirjitaḥ samare roṣāllokapālo mahābalaḥ
विनिपात्य च यक्षौघान् विक्षोभ्य विनिगृह्य च ।
त्वया कैलासशिखराद् विमानमिदमाहृतम्
vinipātya ca yakṣaughān vikṣobhya vinigṛhya ca |
tvayā kailāsaśikharād vimānamidamāhṛtam
मयेन दानवेन्द्रेण त्वद्भयात् सख्यमिच्छता ।
दुहिता तव भार्यार्थे दत्ता राक्षसपुङ्गव
mayena dānavendreṇa tvadbhayāt sakhyamicchatā |
duhitā tava bhāryārthe dattā rākṣasapuṅgava
दानवेन्द्रो महाबाहो वीर्योत्सिक्तो दुरासदः ।
विगृह्य वशमानीतः कुम्भीनस्याः सुखावहः
dānavendro mahābāho vīryotsikto durāsadaḥ |
vigṛhya vaśamānītaḥ kumbhīnasyāḥ sukhāvahaḥ
निर्जितास्ते महाबाहो नागा गत्वा रसातलम् ।
वासुकिस्तक्षकः शङ्खो जटी च वशमाहृताः
nirjitāste mahābāho nāgā gatvā rasātalam |
vāsukistakṣakaḥ śaṅkho jaṭī ca vaśamāhṛtāḥ
अक्षया बलवन्तश्च शूरा लब्धवराः पुनः ।
त्वया संवत्सरं युद्ध्वा समरे दानवा विभो
akṣayā balavantaśca śūrā labdhavarāḥ punaḥ |
tvayā saṃvatsaraṃ yuddhvā samare dānavā vibho
स्वबलं समुपाश्रित्य नीता वशमरिंदम ।
मायाश्चाधिगतास्तत्र बह्व्यो वै राक्षसाधिप
svabalaṃ samupāśritya nītā vaśamariṃdama |
māyāścādhigatāstatra bahvyo vai rākṣasādhipa
शूराश्च बलवन्तश्च वरुणस्य सुता रणे ।
निर्जितास्ते महाभाग चतुर्विधबलानुगाः
śūrāśca balavantaśca varuṇasya sutā raṇe |
nirjitāste mahābhāga caturvidhabalānugāḥ
मृत्युदण्डमहाग्राहं शाल्मलीद्रुममण्डितम् ।
कालपाशमहावीचिं यमकिंकरपन्नगम्
mṛtyudaṇḍamahāgrāhaṃ śālmalīdrumamaṇḍitam |
kālapāśamahāvīciṃ yamakiṃkarapannagam
महाज्वरेण दुर्धर्षं यमलोकमहार्णवम् ।
अवगाह्य त्वया राजन् यमस्य बलसागरम्
mahājvareṇa durdharṣaṃ yamalokamahārṇavam |
avagāhya tvayā rājan yamasya balasāgaram
जयश्च विपुलः प्राप्तो मृत्युश्च प्रतिषेधितः ।
सुयुद्धेन च ते सर्वे लोकस्तत्र सुतोषिताः
jayaśca vipulaḥ prāpto mṛtyuśca pratiṣedhitaḥ |
suyuddhena ca te sarve lokastatra sutoṣitāḥ
क्षत्रियैर्बहुभिर्वीरैः शक्रतुल्यपराक्रमैः ।
आसीद् वसुमती पूर्णा महद्भिरिव पादपैः
kṣatriyairbahubhirvīraiḥ śakratulyaparākramaiḥ |
āsīd vasumatī pūrṇā mahadbhiriva pādapaiḥ
तेषां वीर्यगुणोत्साहैर्न समो राघवो रणे ।
प्रसह्य ते त्वया राजन् हताः समरदुर्जयाः
teṣāṃ vīryaguṇotsāhairna samo rāghavo raṇe |
prasahya te tvayā rājan hatāḥ samaradurjayāḥ
तिष्ठ वा किं महाराज श्रमेण तव वानरान् ।
अयमेको महाबाहुरिन्द्रजित् क्षपयिष्यति
tiṣṭha vā kiṃ mahārāja śrameṇa tava vānarān |
ayameko mahābāhurindrajit kṣapayiṣyati
अनेन च महाराज माहेश्वरमनुत्तमम् ।
इष्ट्वा यज्ञं वरो लब्धो लोके परमदुर्लभः
anena ca mahārāja māheśvaramanuttamam |
iṣṭvā yajñaṃ varo labdho loke paramadurlabhaḥ
शक्तितोमरमीनं च विनिकीर्णान्त्रशैवलम् ।
गजकच्छपसम्बाधमश्वमण्डूकसंकुलम्
śaktitomaramīnaṃ ca vinikīrṇāntraśaivalam |
gajakacchapasambādhamaśvamaṇḍūkasaṃkulam
रुद्रादित्यमहाग्राहं मरुद्वसुमहोरगम् ।
रथाश्वगजतोयौघं पदातिपुलिनं महत्
rudrādityamahāgrāhaṃ marudvasumahoragam |
rathāśvagajatoyaughaṃ padātipulinaṃ mahat
अनेन हि समासाद्य देवानां बलसागरम् ।
गृहीतो दैवतपतिर्लङ्कां चापि प्रवेशितः
anena hi samāsādya devānāṃ balasāgaram |
gṛhīto daivatapatirlaṅkāṃ cāpi praveśitaḥ
पितामहनियोगाच्च मुक्तः शम्बरवृत्रहा ।
गतस्त्रिविष्टपं राजन् सर्वदेवनमस्कृतः
pitāmahaniyogācca muktaḥ śambaravṛtrahā |
gatastriviṣṭapaṃ rājan sarvadevanamaskṛtaḥ
तमेव त्वं महाराज विसृजेन्द्रजितं सुतम् ।
यावद् वानरसेनां तां सरामां नयति क्षयम्
tameva tvaṃ mahārāja visṛjendrajitaṃ sutam |
yāvad vānarasenāṃ tāṃ sarāmāṃ nayati kṣayam
राजन्नापदयुक्तेयमागता प्राकृताज्जनात् ।
हृदि नैव त्वया कार्या त्वं वधिष्यसि राघवम्
rājannāpadayukteyamāgatā prākṛtājjanāt |
hṛdi naiva tvayā kāryā tvaṃ vadhiṣyasi rāghavam
Text source: Wikisource · CC BY-SA 4.0 (Wikisource transcription of a public-domain text)