दुर्योधने धार्तराष्ट्रे तद्वचो नाभिनन्दति ।
तूष्णींभूतेषु सर्वेषु समुत्तस्थुर्नरर्षभाः
duryodhane dhārtarāṣṭre tadvaco nābhinandati |
tūṣṇīṃbhūteṣu sarveṣu samuttasthurnararṣabhāḥ
Udyoga Parva
Chapter 66: Vyasa and Gandhari are called to the sabha
10 verses · 66 of 196
What happens in this chapter
Vyasa and Gandhari are called to the sabha
Duryodhana does not welcome his father's counsel, and in the silence the kings rise and leave. Alone with Sanjaya, Dhritarashtra, still hoping for his sons' victory, asks him to tell the true strength and weakness of both armies, since Sanjaya sees all and knows dharma and artha. Sanjaya refuses to speak in private, for resentment might enter the king's heart. He asks him to send for his father of great vows and Queen Gandhari, who know dharma and can remove that resentment; in their presence he will tell the whole mind of Keshava and Partha. Vidura brings Gandhari and Vyasa quickly into the hall. Krishna Dvaipayana, understanding what both son and Sanjaya intend, tells Sanjaya to answer Dhritarashtra fully and exactly about Vasudeva and Arjuna.
वैशंपायान उवाच
उत्थितेषु महाराज पृथिव्यां सर्वराजसु ।
रहिते सञ्जयं राजा परिप्रष्टुं प्रचक्रमे
utthiteṣu mahārāja pṛthivyāṃ sarvarājasu |
rahite sañjayaṃ rājā paripraṣṭuṃ pracakrame
आशंसमानो विजयं तेषां पुत्रवशानुगः ।
आत्मनश्च परेषां च पाण्डवानां च निश्चयम्
āśaṃsamāno vijayaṃ teṣāṃ putravaśānugaḥ |
ātmanaśca pareṣāṃ ca pāṇḍavānāṃ ca niścayam
धृतराष्ट्र उवाच
गावल्गणे ब्रूहि नः सारफल्गु
स्वेसनायं यावदिहास्ति किंचित् ।
त्वं पाण्डवानां निपुणं वेत्थ सर्वं
किमेषां ज्यायः किमु तेषां कनीयः
gāvalgaṇe brūhi naḥ sāraphalgu
svesanāyaṃ yāvadihāsti kiṃcit |
tvaṃ pāṇḍavānāṃ nipuṇaṃ vettha sarvaṃ
kimeṣāṃ jyāyaḥ kimu teṣāṃ kanīyaḥ
त्वमेतयोः सारवित्सर्वदर्शी
धर्मार्थयोर्निपुणो निश्चयज्ञः ।
स मे पृष्टः सञ्जय ब्रूहि सर्वं
युध्यमानाः कतरेऽस्मिन्न सन्ति
tvametayoḥ sāravitsarvadarśī
dharmārthayornipuṇo niścayajñaḥ |
sa me pṛṣṭaḥ sañjaya brūhi sarvaṃ
yudhyamānāḥ katare'sminna santi
सञ्जय उवाच
न त्वां ब्रूयां रहिते जातु किंचि-
दसूया हि त्वां प्रविशेत राजन् ।
आनयस्व पितरं महाव्रतं
गान्धारीं च महिषीमाजमीढ
na tvāṃ brūyāṃ rahite jātu kiṃci-
dasūyā hi tvāṃ praviśeta rājan |
ānayasva pitaraṃ mahāvrataṃ
gāndhārīṃ ca mahiṣīmājamīḍha
तो तेऽसूयां विनयेतां नरेन्द्र
धर्मज्ञौ तौ निपुणौ निश्चयज्ञौ ।
तयोस्तु त्वां सन्निधौ तद्वदेयं
कृत्स्नं मतं केशवपार्थयोर्यत्
to te'sūyāṃ vinayetāṃ narendra
dharmajñau tau nipuṇau niścayajñau |
tayostu tvāṃ sannidhau tadvadeyaṃ
kṛtsnaṃ mataṃ keśavapārthayoryat
वैशंपायन उवाच
इत्युक्तेन च गान्धारी व्यासश्चात्राजगामह ।
आनीतौ विदुरेणेह सभां शीघ्रं प्रवेशितौ
ityuktena ca gāndhārī vyāsaścātrājagāmaha |
ānītau vidureṇeha sabhāṃ śīghraṃ praveśitau
ततस्तन्मतमाज्ञाय सञ्जयस्यात्मजस्य च ।
अभ्युपेत्य महाप्राज्ञः कृष्णद्वैपायनोऽब्रवीत्
tatastanmatamājñāya sañjayasyātmajasya ca |
abhyupetya mahāprājñaḥ kṛṣṇadvaipāyano'bravīt
व्यास उवाच
संपृच्छते धृतराष्ट्रय सञ्जय
आचक्ष्व सर्वं यावदेषोऽनुयुङ्क्ते ।
सर्वं यावद्वेत्थ तस्मिन्यथाव-
द्याथातथ्यं वासुदेवेऽर्जुने च
saṃpṛcchate dhṛtarāṣṭraya sañjaya
ācakṣva sarvaṃ yāvadeṣo'nuyuṅkte |
sarvaṃ yāvadvettha tasminyathāva-
dyāthātathyaṃ vāsudeve'rjune ca
Text source: Wikisource · CC BY-SA 4.0 (Wikisource transcription of a public-domain text)