Udyoga Parva

Chapter 59: Arjuna's message to the Kuru assembly

इति श्रीमन्महाभारते उद्योगपर्वणि यानसन्धिपर्वणि एकोनषष्टितमोऽध्यायः ॥

14 verses · 59 of 196

What happens in this chapter

Arjuna's message to the Kuru assembly

Dhritarashtra asks Sanjaya to tell what Arjuna said after Vasudeva spoke. Sanjaya reports that Arjuna, with Shri Krishna listening, named Bhishma, Dhritarashtra, Drona, Kripa, Shalya, Bahlika, Ashvatthama, Shakuni, Duhshasana, Vikarna, Jayadratha, Bhagadatta and the other kings who have come to die in the blazing Pandava fire, and asked that each be greeted properly in his name. Embracing Sanjaya, Arjuna said that the words of the Yadava hero must be repeated before the assembled kings, and his own as well: strive together so that no sacrifice of war is offered, with arrows for fire and bow for ladle. If they do not give Yudhishthira the half that is his, his sharp arrows will send them with horses, foot and elephants to the realm of the pitris.

धृतराष्ट्र उवाच

59.1

ब्रूहि सञ्जय यच्छेषं वासुदेवादनन्तरम् ।
यजर्जुन उवाच त्वां परं कौतूहलं हि मे

brūhi sañjaya yaccheṣaṃ vāsudevādanantaram |
yajarjuna uvāca tvāṃ paraṃ kautūhalaṃ hi me

सञ्जय उवाच

59.2

वासुदेववचः श्रुत्वा कुन्तीपुत्रो धनञ्जयः ।
उवाच काले दुर्धर्षो वासुदेवस्य शृण्वतः

vāsudevavacaḥ śrutvā kuntīputro dhanañjayaḥ |
uvāca kāle durdharṣo vāsudevasya śṛṇvataḥ

59.3

पितामहं शान्तनवं धृतराष्ट्रं च सञ्जय ।
द्रोणं कृपं च शल्यं च महाराजं च बाह्लिकम्

pitāmahaṃ śāntanavaṃ dhṛtarāṣṭraṃ ca sañjaya |
droṇaṃ kṛpaṃ ca śalyaṃ ca mahārājaṃ ca bāhlikam

59.4

द्रौणिं च सौमदत्तिं च शकुनिं चापि सौबलम् ।
दुश्शासनं शलं चैव पुरुमित्रं विविंशतिम्

drauṇiṃ ca saumadattiṃ ca śakuniṃ cāpi saubalam |
duśśāsanaṃ śalaṃ caiva purumitraṃ viviṃśatim

59.5

विकर्णं चित्रसेनं च जयत्सेनं च पार्थिवम् ।
विन्दानुविन्दावावन्त्यौ दुर्मुखं चापि पौरवम्

vikarṇaṃ citrasenaṃ ca jayatsenaṃ ca pārthivam |
vindānuvindāvāvantyau durmukhaṃ cāpi pauravam

59.6

सैन्धवं दुस्सहं चैव भूरिश्रवसमेव च ।
भगदत्तं च राजानं जलसन्धं च पौरवम्

saindhavaṃ dussahaṃ caiva bhūriśravasameva ca |
bhagadattaṃ ca rājānaṃ jalasandhaṃ ca pauravam

59.7

ये चाप्यन्ये पार्थिवास्तत्र योद्धुं
समागताः कौरवाणां प्रियार्थम् ।
मुमूर्षवः पाण्डवाग्नौ प्रदीप्ते
समानीता धार्तराष्ट्रोण सूत

ye cāpyanye pārthivāstatra yoddhuṃ
samāgatāḥ kauravāṇāṃ priyārtham |
mumūrṣavaḥ pāṇḍavāgnau pradīpte
samānītā dhārtarāṣṭroṇa sūta

59.8

यथान्यायं कुशलं वन्दनं च
समागता मद्वचनेन वाच्याः

yathānyāyaṃ kuśalaṃ vandanaṃ ca
samāgatā madvacanena vācyāḥ

59.9

सहामात्यं सञ्जय श्रावयेथाः

sahāmātyaṃ sañjaya śrāvayethāḥ

59.10

एवं परिष्वज्य धनञ्जयो मां
ततोऽर्थवद्धर्मवच्चापि वाक्यम् ।
प्रोवाचेदं वासुदेवं समीक्ष्य
पार्थो धीमाँल्लोहितान्तायताक्षः

evaṃ pariṣvajya dhanañjayo māṃ
tato'rthavaddharmavaccāpi vākyam |
provācedaṃ vāsudevaṃ samīkṣya
pārtho dhīmām̐llohitāntāyatākṣaḥ

59.11

यथाश्रुतं ते वदतो महात्मनो
यदुप्रवीरस्य वचः समाहितम् ।
तथैव वाच्यं भवतापि मद्वचः
समागतेषु क्षितिपेषु सर्वशः

yathāśrutaṃ te vadato mahātmano
yadupravīrasya vacaḥ samāhitam |
tathaiva vācyaṃ bhavatāpi madvacaḥ
samāgateṣu kṣitipeṣu sarvaśaḥ

59.12

शराग्निधूमे रथनेमिनादिते
धनुस्स्त्रुवेणास्त्रबलापहारिणा ।
यथा न होमः क्रियते महामृधे
तथा समेत्य प्रयतध्वमादृताः

śarāgnidhūme rathaneminādite
dhanusstruveṇāstrabalāpahāriṇā |
yathā na homaḥ kriyate mahāmṛdhe
tathā sametya prayatadhvamādṛtāḥ

59.13

न चेत्प्रयच्छध्वममित्रघातिनो
युधिष्ठिरस्यार्धमभीप्सितं स्वकम् ।
नयामि वः साश्वपदातिकुञ्जरा-
न्दिशं पितॄणामशिवां शितैः शरैः

na cetprayacchadhvamamitraghātino
yudhiṣṭhirasyārdhamabhīpsitaṃ svakam |
nayāmi vaḥ sāśvapadātikuñjarā-
ndiśaṃ pitṝṇāmaśivāṃ śitaiḥ śaraiḥ

59.14

ततोऽहमामन्त्र्य चतुर्भुजं हरिं
धनञ्जयं चैव नमस्य सत्वरम् ।
जवेन संप्राप्त इहामरद्युते
तवान्तिकं प्रापयितुं वचो महत्

tato'hamāmantrya caturbhujaṃ hariṃ
dhanañjayaṃ caiva namasya satvaram |
javena saṃprāpta ihāmaradyute
tavāntikaṃ prāpayituṃ vaco mahat

Text source: Wikisource · CC BY-SA 4.0 (Wikisource transcription of a public-domain text)