Udyoga Parva

Chapter 164: Dhrishtadyumna assigns each Pandava warrior his foe

इति श्रीमन्महाभारते उद्योगपर्वणि उलूकदूतागमनपर्वणि चतुःषष्ट्यधिकशततमोऽध्यायः ॥

12 verses · 164 of 196

What happens in this chapter

Dhrishtadyumna assigns each Pandava warrior his foe

Having heard Uluka's message, Yudhishthira sends out his fourfold army of foot, elephants, chariots and horse, steady as the earth, under Dhrishtadyumna. The Panchala prince, eager to meet Drona, leads the van and matches warriors to opponents by strength and spirit. Arjuna is set against Karna, Bhima against Duryodhana, Dhrishtaketu against Shalya, Uttamaujas against Kripa, Nakula against Ashvatthama, Shaibya against Kritavarma and Satyaki against Jayadratha. Shikhandi is placed in front against Bhishma. Sahadeva faces Shakuni, Chekitana faces Shala, the five sons of Draupadi face the Trigartas, and Abhimanyu, held to be even greater than Arjuna in battle, faces Vrishasena and the remaining kings. Dhrishtadyumna keeps Drona as his own share, arranges the divisions in proper array, and stands ready on the field.

संजय उवाच

164.1

उलूकस्य वृत्तः श्रुत्वा कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः ।
सेनां नियापयामास धृष्टद्युम्नपुरोगमाम्

ulūkasya vṛttaḥ śrutvā kuntīputro yudhiṣṭhiraḥ |
senāṃ niyāpayāmāsa dhṛṣṭadyumnapurogamām

164.2

पदातिनीं नागवतीं रथिनीमश्वबृन्दिनीम् ।
चतुर्विधबलां भीमामकम्पां पृथिवीमिव

padātinīṃ nāgavatīṃ rathinīmaśvabṛndinīm |
caturvidhabalāṃ bhīmāmakampāṃ pṛthivīmiva

164.3

भीमसेनादिभिर्गुप्तां सार्जुनैश्च महारथैः ।
धृष्टद्युम्नवशां दुर्गां सागरस्तिमितोपमाम्

bhīmasenādibhirguptāṃ sārjunaiśca mahārathaiḥ |
dhṛṣṭadyumnavaśāṃ durgāṃ sāgarastimitopamām

164.4

तस्यास्त्वग्रे महेष्वासः पाञ्चाल्यो युद्धदुर्मदः ।
द्रोणप्रेप्सुरनीकानि धृष्टद्युम्नो व्यकर्षत

tasyāstvagre maheṣvāsaḥ pāñcālyo yuddhadurmadaḥ |
droṇaprepsuranīkāni dhṛṣṭadyumno vyakarṣata

164.5

यथाबलं यथोत्साहं रथिनः समुपादिशत् ।
अर्जुनं सूतपुत्राय भीमं दुर्योधनाय च

yathābalaṃ yathotsāhaṃ rathinaḥ samupādiśat |
arjunaṃ sūtaputrāya bhīmaṃ duryodhanāya ca

164.6

धृष्टकेतुं च शल्याय गौतमायोत्तमौजसम् ।
अश्वात्थाम्ने च नकुलं शैब्यं च कृतवर्मणे

dhṛṣṭaketuṃ ca śalyāya gautamāyottamaujasam |
aśvātthāmne ca nakulaṃ śaibyaṃ ca kṛtavarmaṇe

164.7

सैन्धवाय च वार्ष्णेयं युयुधानं समादिशत् ।
शिखण्डिनं च भीष्माय प्रमुखे समकल्पयत्

saindhavāya ca vārṣṇeyaṃ yuyudhānaṃ samādiśat |
śikhaṇḍinaṃ ca bhīṣmāya pramukhe samakalpayat

164.8

सहदेवं शकुनये चेकितानं शलाय वै ।
द्रौपदेयांस्तथा पञ्च त्रिगर्तेभ्यः समादिशत्

sahadevaṃ śakunaye cekitānaṃ śalāya vai |
draupadeyāṃstathā pañca trigartebhyaḥ samādiśat

164.9

वृषसेनाय सौभद्रं शेषाणां च महीक्षिताम् ।
स समर्थं हि तं मेने पार्थादभ्यधिकं रणे

vṛṣasenāya saubhadraṃ śeṣāṇāṃ ca mahīkṣitām |
sa samarthaṃ hi taṃ mene pārthādabhyadhikaṃ raṇe

164.10

एवं विभज्य योधांस्तान्पृथक्व सह चैव ह ।
ज्वालावर्णो महेष्वासो द्रोणमंशमकल्पयत्

evaṃ vibhajya yodhāṃstānpṛthakva saha caiva ha |
jvālāvarṇo maheṣvāso droṇamaṃśamakalpayat

164.11

धृष्टद्युम्नो महेष्वासः सेनापतिपतिस्ततः ।
विधिवद्व्यूह्य मेधावी युद्धाय धृतमानसः

dhṛṣṭadyumno maheṣvāsaḥ senāpatipatistataḥ |
vidhivadvyūhya medhāvī yuddhāya dhṛtamānasaḥ

164.12

यथोद्दिष्टानि सैन्यानि पाण्डवानामयोजयत् ।
जयाय पाण्डुपुत्राणां यत्तस्तस्थौ रणाजिरे

yathoddiṣṭāni sainyāni pāṇḍavānāmayojayat |
jayāya pāṇḍuputrāṇāṃ yattastasthau raṇājire

Text source: Wikisource · CC BY-SA 4.0 (Wikisource transcription of a public-domain text)