Shanti Parva

Chapter 374: The brahmana chooses the gleaner's vow

इति श्रीमन्महाभारते शान्तिपर्वणि मोक्षधर्मपर्वणि चतुःसप्तत्यधिकत्रिशततमोऽध्यायः ॥

9 verses · 374 of 372

What happens in this chapter

The brahmana chooses the gleaner's vow

The brahmana says it is indeed a wonder; the Naga's fitting words have shown him the path. He wishes the Naga well and prepares to leave. The Naga objects: he has not yet said what brought him; he should not just see him and go, like a traveller who rests under a tree and walks on. All he has is the brahmana's. The brahmana agrees the Naga is no less than the devas, and says: you are I, and I am you; we and all beings go to the same end. His doubt was about how to gather merit, and the answer is now clear. He will take up the unchavritti, the gleaner's vow, as his means to the goal. His purpose is fulfilled.

ब्राह्मण उवाच

374.1

आश्चर्यं नात्र संदेहः सुप्रीतोस्मि भुजङ्गम ।
अन्वर्थोपगतैर्वाक्यैः पन्थानं चास्मि दर्शितः

āścaryaṃ nātra saṃdehaḥ suprītosmi bhujaṅgama |
anvarthopagatairvākyaiḥ panthānaṃ cāsmi darśitaḥ

374.2

स्वस्ति तेऽस्तु गमिष्यामि साधो भुजगसत्तम ।
स्मरणीयोस्मि भवता संप्रेषणनियोजनैः

svasti te'stu gamiṣyāmi sādho bhujagasattama |
smaraṇīyosmi bhavatā saṃpreṣaṇaniyojanaiḥ

नाग उवाच

374.3

अनुक्त्वा हृद्गतं कार्यं क्वेदानीं प्रस्थितो भवान् ।
उच्यतां द्विज यत्कार्यं यदर्थं त्वमिहागतः

anuktvā hṛdgataṃ kāryaṃ kvedānīṃ prasthito bhavān |
ucyatāṃ dvija yatkāryaṃ yadarthaṃ tvamihāgataḥ

374.4

उक्तानुक्ते कृते कार्ये मामामन्त्र्य द्विजर्षभ ।
मया प्रत्यभ्यनुज्ञातस्ततो यास्यसि सुव्रत

uktānukte kṛte kārye māmāmantrya dvijarṣabha |
mayā pratyabhyanujñātastato yāsyasi suvrata

374.5

न हि मां केवलं दृष्ट्वा त्यक्त्वा प्रणयवानिह ।
गन्तुमर्हसि विप्रर्षे वृक्षमूलगतो यथा

na hi māṃ kevalaṃ dṛṣṭvā tyaktvā praṇayavāniha |
gantumarhasi viprarṣe vṛkṣamūlagato yathā

374.6

त्वयि चाहं द्विजश्रेष्ठ भवान्मयि न संशयः ।
लोकोऽयं भवतः सर्वः का चिन्ता मयि तेऽनघ

tvayi cāhaṃ dvijaśreṣṭha bhavānmayi na saṃśayaḥ |
loko'yaṃ bhavataḥ sarvaḥ kā cintā mayi te'nagha

ब्राह्मण उवाच

374.7

एवमेतन्महाप्राज्ञ विदितात्मन्भुजङ्गम ।
नातिरिक्तास्त्वया देवाः सर्वथैव यथातथम्

evametanmahāprājña viditātmanbhujaṅgama |
nātiriktāstvayā devāḥ sarvathaiva yathātatham

374.8

स एव त्वं स एवाहं योऽहं स तु भवानपि ।
अहं भवांश्च भूतानि सर्वे यत्र गताः सदा

sa eva tvaṃ sa evāhaṃ yo'haṃ sa tu bhavānapi |
ahaṃ bhavāṃśca bhūtāni sarve yatra gatāḥ sadā

374.9

आसीत्तु मे भोगिपते संशयः पुण्यरसंचये ।
सोहमुञ्छव्रतं साधो चरिष्याम्यर्थसाधनम् ॥
a एष मे निश्चयः साधो कृतं कारणमुत्तमम् ।
b आमन्त्रयामि भद्रं ते कृतार्थोऽस्मि भुजङ्गम

āsīttu me bhogipate saṃśayaḥ puṇyarasaṃcaye |
sohamuñchavrataṃ sādho cariṣyāmyarthasādhanam ||
a eṣa me niścayaḥ sādho kṛtaṃ kāraṇamuttamam |
b āmantrayāmi bhadraṃ te kṛtārtho'smi bhujaṅgama

Text source: Wikisource · CC BY-SA 4.0 (Wikisource transcription of a public-domain text)