नैष देवोऽनिलसखो नासुरो न च यन्नगः ।
उञ्छवृत्तिव्रते सिद्धो मुनिरेष दिवं गतः
naiṣa devo'nilasakho nāsuro na ca yannagaḥ |
uñchavṛttivrate siddho munireṣa divaṃ gataḥ
इति श्रीमन्महाभारते शान्तिपर्वणि मोक्षधर्मपर्वणि त्रिसप्तत्यधिकत्रिशततमोऽध्यायः ॥
6 verses · 373 of 372
Surya answers the Nagas. That radiance was neither a deva, nor an asura, nor a serpent. It was a muni who had reached perfection by the vow of unchavritti, living on grain gleaned from fields after the harvest, and so went to heaven. He had lived on roots and fruit, fallen leaves, water, then air. He had praised Shiva with the Vedic samhitas and made his effort at heaven's gate. Without attachment and without craving, eating only what he gleaned, he was devoted to the good of all beings. The Naga tells the brahmana this is the wonder he saw: a mortal, fully perfected, reached the state of the siddhas and now circles the earth with Surya.
सूर्य उवाच
नैष देवोऽनिलसखो नासुरो न च यन्नगः ।
उञ्छवृत्तिव्रते सिद्धो मुनिरेष दिवं गतः
naiṣa devo'nilasakho nāsuro na ca yannagaḥ |
uñchavṛttivrate siddho munireṣa divaṃ gataḥ
एष मूलफलाहारः शीर्णपर्णाशनस्तथा ।
अब्भक्षो वायुभक्षश्च आसीद्विप्रः समाहितः
eṣa mūlaphalāhāraḥ śīrṇaparṇāśanastathā |
abbhakṣo vāyubhakṣaśca āsīdvipraḥ samāhitaḥ
भवश्चानेन विप्रेण संहिताभिरभिष्टुतः ।
स्वर्गद्वारे कृतोद्योगो येनासौ त्रिविदं गतः
bhavaścānena vipreṇa saṃhitābhirabhiṣṭutaḥ |
svargadvāre kṛtodyogo yenāsau trividaṃ gataḥ
असंगतिरनाकाङ्क्षी नित्यमुञ्छशिलाशनः ।
सर्वभूतहिते युक्त एष विप्रो भुजंगमाः
asaṃgatiranākāṅkṣī nityamuñchaśilāśanaḥ |
sarvabhūtahite yukta eṣa vipro bhujaṃgamāḥ
न हि देवा न गन्धर्वा नासुरा न च पन्नगाः ।
प्रभवन्तीह भूतानां प्राप्तानामुत्तमां गतिम्
na hi devā na gandharvā nāsurā na ca pannagāḥ |
prabhavantīha bhūtānāṃ prāptānāmuttamāṃ gatim
एतदेवंविधं दृष्टमाश्चर्यं तत्र मे द्विज ।
संसिद्धो मानुषः कामं योसौ सिद्धगतिं गतः ।
सूर्येण सहितो ब्रह्मन्पृथिवीं परिवर्तते
etadevaṃvidhaṃ dṛṣṭamāścaryaṃ tatra me dvija |
saṃsiddho mānuṣaḥ kāmaṃ yosau siddhagatiṃ gataḥ |
sūryeṇa sahito brahmanpṛthivīṃ parivartate
Text source: Wikisource · CC BY-SA 4.0 (Wikisource transcription of a public-domain text)