इति श्रीमन्महाभारते मौसलपर्वणि प्रथमोऽध्यायः ॥
12 verses · 1 of 9
The parva opens with the invocation to Narayana, Nara, Devi Sarasvati and Vyasa. In the thirty-sixth year after the war Yudhishthira sees omens turned against nature. Harsh winds rain grit, birds wheel to the left, the great rivers flow backwards and meteors drop burning coals. The sun rises rayless, dimmed by dust and ringed by headless trunks, and dreadful haloes circle sun and moon. Some time later the Kuru king hears that the Vrishnis have destroyed one another with iron clubs, and that Vasudeva and Balarama have left the world. He calls his brothers and asks what they should do. The heroes cannot believe Shri Krishna's passing, as unthinkable as the sea drying up, and sit down in grief.
श्रीवेदव्यासाय नमः
नारायणं नमस्कृत्य नरं चैव नरोत्तमम् ।
(वैशम्पायन उवाच)
देवीं सरस्वतीं व्यासं ततो जयमुदीरयेत्
षट्त्रिंशे त्वथ् संप्राप्ते वर्षे कौरवन्दनः ।
ददर्श विपरीतानि निमित्तानि युधिष्टिरः
nārāyaṇaṃ namaskṛtya naraṃ caiva narottamam |
(vaiśampāyana uvāca)
devīṃ sarasvatīṃ vyāsaṃ tato jayamudīrayet
ṣaṭtriṃśe tvath saṃprāpte varṣe kauravandanaḥ |
dadarśa viparītāni nimittāni yudhiṣṭiraḥ
ववुर्वाताश्च निर्घाता रूक्षाः शर्करवर्षिणः ।
अपसव्यानि शकुना मण्डलानि प्रचक्रिरे
vavurvātāśca nirghātā rūkṣāḥ śarkaravarṣiṇaḥ |
apasavyāni śakunā maṇḍalāni pracakrire
प्रत्यगूहुर्महानद्यो दिशो नीहारसंवृताः ।
उल्काश्चाङ्गारवर्षिण्यः प्रापतन्गगनाद्भुवि
pratyagūhurmahānadyo diśo nīhārasaṃvṛtāḥ |
ulkāścāṅgāravarṣiṇyaḥ prāpatangaganādbhuvi
आदित्यो रजसा राजन्समवच्छन्नगनाद्भुवि ॥
विरश्मिरुदये नित्यं कबन्धैः समलङ्कृतः
ādityo rajasā rājansamavacchannaganādbhuvi ||
viraśmirudaye nityaṃ kabandhaiḥ samalaṅkṛtaḥ
परिवेषाश्च दृश्यन्ते दारुणाश्च द्रसूर्ययोः ।
त्रिवर्णाः श्यामरुक्षान्तास्तथा भस्मारुणप्रभाः
pariveṣāśca dṛśyante dāruṇāśca drasūryayoḥ |
trivarṇāḥ śyāmarukṣāntāstathā bhasmāruṇaprabhāḥ
एते चान्ये च बहव उत्पाता भयसंसिनः ।
दृश्यन्ते जगतो नाथ दिवमारोढुमिच्छति
ete cānye ca bahava utpātā bhayasaṃsinaḥ |
dṛśyante jagato nātha divamāroḍhumicchati
यस्य प्रसादाद्धर्मोऽयं कृते यद्वत्कलावपि ।
पाण्डवाश्च महाभाग युक्तास्तु यशसाऽनघ
yasya prasādāddharmo'yaṃ kṛte yadvatkalāvapi |
pāṇḍavāśca mahābhāga yuktāstu yaśasā'nagha
कस्य चित्त्वथ कालस्य कुरुराजो विशङ्कितः ।
शुश्राव वृष्णिचक्रस्य मुसलोत्सादनं कृतम्
kasya cittvatha kālasya kururājo viśaṅkitaḥ |
śuśrāva vṛṣṇicakrasya musalotsādanaṃ kṛtam
विमुक्तं वासुदेवं च श्रुत्वा रामं च पाण्डवः ।
समानीयाब्रवीद्भ्रातृन्कि करिष्याम इत्युत
vimuktaṃ vāsudevaṃ ca śrutvā rāmaṃ ca pāṇḍavaḥ |
samānīyābravīdbhrātṛnki kariṣyāma ityuta
परस्परं समासाद्य ब्रह्मदण्डबलात्कृतान् ।
वृष्णिन्विनष्टास्ते श्रुत्वा व्यथिताः पाण्डवा भृशम्
parasparaṃ samāsādya brahmadaṇḍabalātkṛtān |
vṛṣṇinvinaṣṭāste śrutvā vyathitāḥ pāṇḍavā bhṛśam
निधनं वासुदेवस्य समुद्रस्येव शोषणम् ।
वीरा न श्रद्दधुस्तस्य विनाशं शार्ङ्गधन्वनः
nidhanaṃ vāsudevasya samudrasyeva śoṣaṇam |
vīrā na śraddadhustasya vināśaṃ śārṅgadhanvanaḥ
मौसलं ते समाश्रित्य दुःखशोकसमन्विताः ।
विष्ण्णा हतसंकल्पाःकि पाण्डवाः समुपाविशन्
mausalaṃ te samāśritya duḥkhaśokasamanvitāḥ |
viṣṇṇā hatasaṃkalpāḥki pāṇḍavāḥ samupāviśan
Text source: Wikisource · CC BY-SA 4.0 (Wikisource transcription of a public-domain text)
