Chapter 43: Jayadratha seals the breach against the Pandavas

यन्मां पृच्छसि राजेन्द्र सिन्धुराजस्य विक्रमम् ।
शृणु तत्सर्वमाख्यास्ये यथा पाण्डूनयोधयत्

yanmāṃ pṛcchasi rājendra sindhurājasya vikramam |
śṛṇu tatsarvamākhyāsye yathā pāṇḍūnayodhayat

तमूहुर्वाजिनो वश्याः सैन्धवाः साधुवाहिनः ।
विकुर्वाणा बृहन्तोऽश्वाः श्वसनोपरंहसः

tamūhurvājino vaśyāḥ saindhavāḥ sādhuvāhinaḥ |
vikurvāṇā bṛhanto'śvāḥ śvasanoparaṃhasaḥ

गन्धर्वनगराकारं विधिवत्कल्पितं रथम् ।
तस्याभ्यशोभयत्केतुर्वाराहो राजतो महान्

gandharvanagarākāraṃ vidhivatkalpitaṃ ratham |
tasyābhyaśobhayatketurvārāho rājato mahān

श्वेतश्चत्रपताकाभिश्चामरव्यजनेन च ।
स बभौ राजलिङ्गैस्तैस्तारापतिरिवाम्बरे

śvetaścatrapatākābhiścāmaravyajanena ca |
sa babhau rājaliṅgaistaistārāpatirivāmbare

मुक्तावज्रमणिस्वर्णैर्भूषितं तदयस्मयम् ।
वरूथं विबभौ तस्य ज्योतिर्भिः खमिवावृतम्

muktāvajramaṇisvarṇairbhūṣitaṃ tadayasmayam |
varūthaṃ vibabhau tasya jyotirbhiḥ khamivāvṛtam

स विष्फार्य महच्चापं किरन्निषुगणान्बहून ।
तत्कण्डं पूरयामास यदार्जुनिरदारयत्

sa viṣphārya mahaccāpaṃ kiranniṣugaṇānbahūna |
tatkaṇḍaṃ pūrayāmāsa yadārjuniradārayat

स सात्यकिं त्रिभिर्बाणैरष्टभिश्च वृकोदरम् ।
धृष्टद्युम्नं तथा षष्ट्या विराटं दशभिः शरैः

sa sātyakiṃ tribhirbāṇairaṣṭabhiśca vṛkodaram |
dhṛṣṭadyumnaṃ tathā ṣaṣṭyā virāṭaṃ daśabhiḥ śaraiḥ

द्रुपदं पञ्चभिस्तीक्ष्णैः सप्तभिश्च शिखण्डिनम् ।
केकयान्पञ्चविंशत्या द्रौपदेयांस्त्रिभिस्त्रिभिः

drupadaṃ pañcabhistīkṣṇaiḥ saptabhiśca śikhaṇḍinam |
kekayānpañcaviṃśatyā draupadeyāṃstribhistribhiḥ

युधिष्ठिरं तु सप्तत्या ततः शेषानपानुदत् ।
इषुजालेन महता तदद्भुतमिवाभवत्

yudhiṣṭhiraṃ tu saptatyā tataḥ śeṣānapānudat |
iṣujālena mahatā tadadbhutamivābhavat

अथास्य शितपीतेन भल्लेनादिश्य कार्मुकम् ।
चिच्छेद प्रहसन्राजा धर्मपुत्रः प्रतापवान्

athāsya śitapītena bhallenādiśya kārmukam |
ciccheda prahasanrājā dharmaputraḥ pratāpavān

अक्ष्णोर्निमेषमात्रेण सोऽन्यदादाय कार्मुकम् ।
विव्याध दशभिः पार्थं तांश्चैवान्यांस्त्रिभिस्त्रिभिः

akṣṇornimeṣamātreṇa so'nyadādāya kārmukam |
vivyādha daśabhiḥ pārthaṃ tāṃścaivānyāṃstribhistribhiḥ

तत्तस्य लाघवं ज्ञात्वा भीमो भल्लैस्त्रिभिस्त्रिभिः ।
धनुर्ध्वजं च च्छत्रं च क्षितौ क्षिप्रमपातयत्

tattasya lāghavaṃ jñātvā bhīmo bhallaistribhistribhiḥ |
dhanurdhvajaṃ ca cchatraṃ ca kṣitau kṣipramapātayat

सोऽन्यदादाय बलवान्सज्जं कृत्वा च कार्मुकम् ।
भीमस्यापातयत्केतुं धनुरश्वांश्च मारिष

so'nyadādāya balavānsajjaṃ kṛtvā ca kārmukam |
bhīmasyāpātayatketuṃ dhanuraśvāṃśca māriṣa

स हताश्वादवप्लुत्य च्छिन्नधन्वा रथोत्तमात् ।
सोत्यकेराप्लुतो यानं गिर्यग्रमिव केसरी

sa hatāśvādavaplutya cchinnadhanvā rathottamāt |
sotyakerāpluto yānaṃ giryagramiva kesarī

ततस्त्वदीयाः संहृष्टाः साधुसाध्विति वादिनः ।
सिन्धुराजस्य तत्कर्म प्रेक्ष्याश्रद्धेयमद्भुतम्

tatastvadīyāḥ saṃhṛṣṭāḥ sādhusādhviti vādinaḥ |
sindhurājasya tatkarma prekṣyāśraddheyamadbhutam

सङ्क्रुद्धान्पाण्डवानेको यद्दधारास्त्रतेजसा ।
तत्तस्य कर्म भूतानि सर्वाण्येवाभ्यपूजयन्

saṅkruddhānpāṇḍavāneko yaddadhārāstratejasā |
tattasya karma bhūtāni sarvāṇyevābhyapūjayan

सौभद्रेण हतैः पूर्वं सोत्तरायोधिभिर्द्विपैः ।
पाण्डूनां दर्शितः पन्थाः सैन्धवेन निवारितः

saubhadreṇa hataiḥ pūrvaṃ sottarāyodhibhirdvipaiḥ |
pāṇḍūnāṃ darśitaḥ panthāḥ saindhavena nivāritaḥ

यतमानास्तु ते वीरा मात्स्यपाञ्चालकेकयाः ।
पाण्डवाश्चान्वपद्यन्त प्रतिशेकुर्न सैन्धवम्

yatamānāstu te vīrā mātsyapāñcālakekayāḥ |
pāṇḍavāścānvapadyanta pratiśekurna saindhavam

यो यो हि यतते भेत्तुं द्रोणानीकं तवाहितः ।
तत्तमेव वरं प्राप्य सैन्धवः प्रत्यवारयत्

yo yo hi yatate bhettuṃ droṇānīkaṃ tavāhitaḥ |
tattameva varaṃ prāpya saindhavaḥ pratyavārayat