धर्मराजस्य तद्वाक्यं निशम्य शिनिपुङ्गवः ।
स पार्थाद्भयमाशंसन्परित्यागान्महीपतेः
dharmarājasya tadvākyaṃ niśamya śinipuṅgavaḥ |
sa pārthādbhayamāśaṃsanparityāgānmahīpateḥ
इति श्रीमन्महाभारते द्रोणपर्वणि जयद्रथवधपर्वणि चतुर्दशदिवसयुद्धे द्वादशाधिकशततमोऽध्यायः ॥
83 verses · 112 of 203
Fearing Arjuna's reproach and the name of coward, Satyaki agrees, if Yudhishthira thinks himself guarded; no one in the three worlds is dearer to him than Arjuna. Jayadratha, the slayer of a boy, waits three yojanas off. Satyaki names the troops in his way: Anjana elephants ridden by mlecchas, a thousand gold-car princes trained by Karna, Kirata elephant riders Arjuna once defeated, Kambojas and Shakas. He asks for a car loaded with every weapon. His horses are bathed, fed and given a heady drink; Daruka's younger brother drives. Satyaki gives gold to a thousand snatakas, drinks Kirata honey-wine and is blessed by brahmanas and the king. Bhima starts to follow, but Satyaki sends him back to guard Yudhishthira and plunges into the Kaurava army.
सञ्जय उवाच
धर्मराजस्य तद्वाक्यं निशम्य शिनिपुङ्गवः ।
स पार्थाद्भयमाशंसन्परित्यागान्महीपतेः
dharmarājasya tadvākyaṃ niśamya śinipuṅgavaḥ |
sa pārthādbhayamāśaṃsanparityāgānmahīpateḥ
अपवादं ह्यात्मनश्च लोकाद्रक्षन्विशेषतः ।
न मां भीतमिति ब्रूयात्प्रयान्तं फल्गुनं प्रति
apavādaṃ hyātmanaśca lokādrakṣanviśeṣataḥ |
na māṃ bhītamiti brūyātprayāntaṃ phalgunaṃ prati
निश्चित्य बहुधैवं स सात्यकिर्युद्धदुर्मदः ।
नातिव्यक्तमिवाभाष्य धर्मराजं महायशाः
niścitya bahudhaivaṃ sa sātyakiryuddhadurmadaḥ |
nātivyaktamivābhāṣya dharmarājaṃ mahāyaśāḥ
शोकगद्गदया वाचा शोकोपहतचेतनः ।
यथेदानीमिति ध्यात्वा धर्मराजमथाब्रवीत्
śokagadgadayā vācā śokopahatacetanaḥ |
yathedānīmiti dhyātvā dharmarājamathābravīt
कृतां चेन्मन्यसे रक्षां स्वस्ति तेऽस्तु विशाम्पते ।
अनुयास्यामि बीभत्सुं करिष्ये वचनं तव
kṛtāṃ cenmanyase rakṣāṃ svasti te'stu viśāmpate |
anuyāsyāmi bībhatsuṃ kariṣye vacanaṃ tava
न हि मे पाण्डवात्कश्चित्त्रिषु लोकेषु विद्यते ।
यो मे प्रियतरो राजन्सत्यमेतद्ब्रवीमि ते
na hi me pāṇḍavātkaścittriṣu lokeṣu vidyate |
yo me priyataro rājansatyametadbravīmi te
तस्याहं पदवीं यास्ये सन्देशात्तव मानद ।
त्वत्कृते न च मे किञ्चिदकर्तव्यं कथञ्चन
tasyāhaṃ padavīṃ yāsye sandeśāttava mānada |
tvatkṛte na ca me kiñcidakartavyaṃ kathañcana
यथा हि मे गुरोर्वाक्यं विशिष्टं द्विपदां वर ।
तथा तवापि वचनं विशिष्टतरमेव मे
yathā hi me gurorvākyaṃ viśiṣṭaṃ dvipadāṃ vara |
tathā tavāpi vacanaṃ viśiṣṭatarameva me
प्रिये हि तव वर्तेते भ्रातरौ कृष्णपाण्डवौ ।
तयोः प्रिये स्थितं चैव विद्धि मां राजपुङ्गव
priye hi tava vartete bhrātarau kṛṣṇapāṇḍavau |
tayoḥ priye sthitaṃ caiva viddhi māṃ rājapuṅgava
तवाज्ञां शिरसा गृह्य पाण्डवार्थमहं प्रभो ।
भित्त्वेदं दुर्भिदं सैन्यं प्रयास्ये नरपुङ्गव
tavājñāṃ śirasā gṛhya pāṇḍavārthamahaṃ prabho |
bhittvedaṃ durbhidaṃ sainyaṃ prayāsye narapuṅgava
द्रणानीकं विशाम्येष क्रुद्धो झष इवार्णवम् ।
तत्र यास्यामि यत्रासौ राजन्राजा जयद्रथः
draṇānīkaṃ viśāmyeṣa kruddho jhaṣa ivārṇavam |
tatra yāsyāmi yatrāsau rājanrājā jayadrathaḥ
यत्र सेनान्तमाश्रित्य भीतस्तिष्ठति पाण्डवात् ।
गुप्तो रथवरश्रेष्ठैर्द्रौणिकर्णकृपादिभिः
yatra senāntamāśritya bhītastiṣṭhati pāṇḍavāt |
gupto rathavaraśreṣṭhairdrauṇikarṇakṛpādibhiḥ
इतिस्त्रियोजनं मन्ये तमध्वानं विशाम्पते ।
यत्र तिष्ठति पार्थोऽसौ जयद्रथवधोद्यतः
itistriyojanaṃ manye tamadhvānaṃ viśāmpate |
yatra tiṣṭhati pārtho'sau jayadrathavadhodyataḥ
त्रियोजनगतस्यापि तस्य यास्याभ्यहं पदम् ।
आसैन्धववधाद्राजन्सुदृढेनान्तरात्मना
triyojanagatasyāpi tasya yāsyābhyahaṃ padam |
āsaindhavavadhādrājansudṛḍhenāntarātmanā
अनादिष्टस्तु गुरुणा को नु युध्येत मानवः ।
आदिष्टस्तु यथा राजन्को न युध्येत मादृशः
anādiṣṭastu guruṇā ko nu yudhyeta mānavaḥ |
ādiṣṭastu yathā rājanko na yudhyeta mādṛśaḥ
अभिजानामि तं देशमितः पूर्णं त्रियोजनम् ।
यत्र तिष्ठति राजाऽसौ सैन्धवो बालघातकः
abhijānāmi taṃ deśamitaḥ pūrṇaṃ triyojanam |
yatra tiṣṭhati rājā'sau saindhavo bālaghātakaḥ
सागरप्रतिमं सैन्यं गर्जन्तमिव सागरम् ।
हलशक्तिगदाप्रासचर्मखङ्गर्ष्टितोमरम् ।
इष्वस्त्रवरसम्बाधं क्षोभयित्वा व्रजाम्यहम्
sāgarapratimaṃ sainyaṃ garjantamiva sāgaram |
halaśaktigadāprāsacarmakhaṅgarṣṭitomaram |
iṣvastravarasambādhaṃ kṣobhayitvā vrajāmyaham
यदेतत्कुञ्जरानीकं सहस्रमनुपश्यसि ।
कुलमाञ्जनकं नाम यत्रैते वीर्यशालिनः
yadetatkuñjarānīkaṃ sahasramanupaśyasi |
kulamāñjanakaṃ nāma yatraite vīryaśālinaḥ
आस्थिता बहुभिर्म्लेच्छैर्युद्धशौण्डैः प्रहारिभिः ।
नागा नगनिभा राजन्क्षरन्त इव तोयदाः
āsthitā bahubhirmlecchairyuddhaśauṇḍaiḥ prahāribhiḥ |
nāgā naganibhā rājankṣaranta iva toyadāḥ
नैते जातु निवर्तेरन्प्रेषिता हस्तिसादिभिः ।
अन्यत्र हि वधादेषां नास्ति राजन्पराजयः
naite jātu nivarteranpreṣitā hastisādibhiḥ |
anyatra hi vadhādeṣāṃ nāsti rājanparājayaḥ
अथ यान्रथिनो राजन्सहस्रमनुपश्यसि ।
एते रुक्मरथा नाम राजपुत्रा महारथाः
atha yānrathino rājansahasramanupaśyasi |
ete rukmarathā nāma rājaputrā mahārathāḥ
रथेष्वस्त्रेषु निपुणा नागेषु च विशाम्पते ।
धनुर्वेदे गताः पारं मुष्टियुद्धे च कोविदाः
ratheṣvastreṣu nipuṇā nāgeṣu ca viśāmpate |
dhanurvede gatāḥ pāraṃ muṣṭiyuddhe ca kovidāḥ
गदायुद्धविशेषज्ञा नियुद्धकुशलास्तथा ।
खङ्गप्रहरणे युक्ताः सम्पाते चासिचर्मणोः
gadāyuddhaviśeṣajñā niyuddhakuśalāstathā |
khaṅgapraharaṇe yuktāḥ sampāte cāsicarmaṇoḥ
शूराश्च कृतविद्याश्च स्पर्धन्ते च परस्परम् ।
नित्यं हि समरे राजन्विजिगीषन्ति मानवान्
śūrāśca kṛtavidyāśca spardhante ca parasparam |
nityaṃ hi samare rājanvijigīṣanti mānavān
कर्णेन विहिता राजन्दुःशासनमनुव्रताः ।
एतांस्तु वासुदेवोऽपि रथोदारान्प्रशंसति
karṇena vihitā rājanduḥśāsanamanuvratāḥ |
etāṃstu vāsudevo'pi rathodārānpraśaṃsati
सततं प्रियकामाश्च कर्णस्यैते वशे स्थिताः ।
तस्यैव वचनाद्राजन्निवृत्ताः श्वेतवाहनात्
satataṃ priyakāmāśca karṇasyaite vaśe sthitāḥ |
tasyaiva vacanādrājannivṛttāḥ śvetavāhanāt
ते न क्लान्ता न च श्रान्ता दृढावरणकार्मुकाः ।
मदर्थेऽधिष्ठिता नूनं धार्तराष्ट्रस्य शासनात्
te na klāntā na ca śrāntā dṛḍhāvaraṇakārmukāḥ |
madarthe'dhiṣṭhitā nūnaṃ dhārtarāṣṭrasya śāsanāt
एतान्प्रमथ्य सङ्ग्रामे प्रियार्थं तव कौरव ।
प्रयास्यामि ततः पश्चात्पदवीं सव्यसाचिनः
etānpramathya saṅgrāme priyārthaṃ tava kaurava |
prayāsyāmi tataḥ paścātpadavīṃ savyasācinaḥ
यांस्त्वेतानपरान्राजन्नागान्सप्तशतानिमान् ।
प्रेक्षसे वर्मसञ्छन्नान्किरातैः समधिष्ठितान्
yāṃstvetānaparānrājannāgānsaptaśatānimān |
prekṣase varmasañchannānkirātaiḥ samadhiṣṭhitān
किरातराजो यान्प्रादाद्गृहीतः सव्यसाचिना ।
स्वलङ्कृतांस्तदा प्रेष्यानिच्छञ्जीवितमात्मनः
kirātarājo yānprādādgṛhītaḥ savyasācinā |
svalaṅkṛtāṃstadā preṣyānicchañjīvitamātmanaḥ
आसन्नेते पुरा राजंस्तव कर्मकरा दृढम् ।
त्वामेवाद्य युयुत्सन्ते पश्य कालस्य पर्ययम्
āsannete purā rājaṃstava karmakarā dṛḍham |
tvāmevādya yuyutsante paśya kālasya paryayam
एषामेते महामात्राः किराता युद्धदुर्मदाः ।
हस्तिशिक्षाविदश्चैव सर्वे चैवाग्नियोनयः
eṣāmete mahāmātrāḥ kirātā yuddhadurmadāḥ |
hastiśikṣāvidaścaiva sarve caivāgniyonayaḥ
एते विनिर्जिताः सङ्ख्ये सङ्ग्रामे सव्यसाचिना ।
मदर्थमद्य संयत्ता दुर्योधनवशानुगाः
ete vinirjitāḥ saṅkhye saṅgrāme savyasācinā |
madarthamadya saṃyattā duryodhanavaśānugāḥ
एतान्हत्वा शरै राजन्किरातान्युद्धदुर्मदान् ।
सैन्धवस्य वधे यत्तमनुयास्यामि पाण्डवम्
etānhatvā śarai rājankirātānyuddhadurmadān |
saindhavasya vadhe yattamanuyāsyāmi pāṇḍavam
ये त्वेते सुमहानाग अञ्जनस्य कुलोद्भवाः ।
कर्कशाश्च विनीताश्च प्रभिन्नकरटामुखाः
ye tvete sumahānāga añjanasya kulodbhavāḥ |
karkaśāśca vinītāśca prabhinnakaraṭāmukhāḥ
जाम्बूनदमयैः सर्वैर्वर्मभिः सुविभूषिताः ।
लब्धलक्षा रणे राजन्नैरावणसमा युधि
jāmbūnadamayaiḥ sarvairvarmabhiḥ suvibhūṣitāḥ |
labdhalakṣā raṇe rājannairāvaṇasamā yudhi
आस्थिता दस्युभिस्तीक्ष्णैः शूरैरुत्तमपार्वतैः ।
कर्कशैः प्रवरैर्योधैः काष्णार्यसतनुच्छदैः
āsthitā dasyubhistīkṣṇaiḥ śūrairuttamapārvataiḥ |
karkaśaiḥ pravarairyodhaiḥ kāṣṇāryasatanucchadaiḥ
सन्ति गोयोनयश्चात्र सन्ति वानरयोनयः ।
अनेकयोनयश्चान्ये तथा मानुषयोनयः
santi goyonayaścātra santi vānarayonayaḥ |
anekayonayaścānye tathā mānuṣayonayaḥ
अनीकमसतामेतद्भूम्रवर्णमुदीर्यते ।
म्लेच्छानां पापकर्तॄणां हिमदुर्गनिवासिनाम्
anīkamasatāmetadbhūmravarṇamudīryate |
mlecchānāṃ pāpakartṝṇāṃ himadurganivāsinām
एतद्दुर्योधनो लब्ध्वा समग्रं राजमण्डलम् ।
कृपं च सौमदत्तिं च द्रोणं च रथिनां वरम्
etadduryodhano labdhvā samagraṃ rājamaṇḍalam |
kṛpaṃ ca saumadattiṃ ca droṇaṃ ca rathināṃ varam
सिन्धुराजं तथा कर्णमवमन्यत पाण्डवान् ।
कृतार्थमथ चात्मानं मन्यते कालचोदितः
sindhurājaṃ tathā karṇamavamanyata pāṇḍavān |
kṛtārthamatha cātmānaṃ manyate kālacoditaḥ
ते तु सर्वेऽद्य सम्प्राप्ता मम नाराचगोचरम् ।
नभविष्यन्ति कौन्तेय यद्यपि स्युर्मनोजवाः
te tu sarve'dya samprāptā mama nārācagocaram |
nabhaviṣyanti kaunteya yadyapi syurmanojavāḥ
तेन संभाविता नित्यं परवीर्योपजीविना ।
विनाशमुपयास्यन्ति मच्छरौघनिपीडिताः
tena saṃbhāvitā nityaṃ paravīryopajīvinā |
vināśamupayāsyanti maccharaughanipīḍitāḥ
ये त्वेते रथिनो राजन्दृश्यन्ते काञ्चनध्वजाः ।
एते दुर्वारणा नाम काम्भोजा यदि ते श्रुताः
ye tvete rathino rājandṛśyante kāñcanadhvajāḥ |
ete durvāraṇā nāma kāmbhojā yadi te śrutāḥ
शूराश्च कृतविद्याश्च धनुर्वेदे च निष्ठिताः ।
संहताश्च भृशं ह्येते अन्योन्यस्य हितैषिणः
śūrāśca kṛtavidyāśca dhanurvede ca niṣṭhitāḥ |
saṃhatāśca bhṛśaṃ hyete anyonyasya hitaiṣiṇaḥ
अक्षौहिण्यश्च संरब्धा धार्तराष्ट्रस्य भारत ।
यत्ता मदर्थे तिष्ठन्ति कुरुवीराभिरक्षिताः
akṣauhiṇyaśca saṃrabdhā dhārtarāṣṭrasya bhārata |
yattā madarthe tiṣṭhanti kuruvīrābhirakṣitāḥ
अप्रमत्ता महाराज मामेव प्रत्युपस्थिताः ।
तानहं प्रमथिष्यामि तृणानीव हुताशनः
apramattā mahārāja māmeva pratyupasthitāḥ |
tānahaṃ pramathiṣyāmi tṛṇānīva hutāśanaḥ
तस्मात्सर्वानुपासङ्गान्सर्वोपकरणानि च ।
रथे कुर्वन्तु मे राजन्यथावद्रथकल्पकाः
tasmātsarvānupāsaṅgānsarvopakaraṇāni ca |
rathe kurvantu me rājanyathāvadrathakalpakāḥ
अस्मिंस्तु किल सम्मर्दे ग्राह्यं विविधमायुधम् ।
यथोपदिष्टमाचार्यैः कार्यः पञ्चगुणो रथः
asmiṃstu kila sammarde grāhyaṃ vividhamāyudham |
yathopadiṣṭamācāryaiḥ kāryaḥ pañcaguṇo rathaḥ
काम्भोजैर्हि समेष्यामि तीक्ष्णैराशीविषोपमैः ।
नानाशस्त्रसमावायैर्विविधायुधयोधिभिः
kāmbhojairhi sameṣyāmi tīkṣṇairāśīviṣopamaiḥ |
nānāśastrasamāvāyairvividhāyudhayodhibhiḥ
किरातैश्च समेष्यामि विषकल्पैः प्रहारिभिः ।
लालितैः सततं राज्ञा दुर्योधनहितैषिभिः
kirātaiśca sameṣyāmi viṣakalpaiḥ prahāribhiḥ |
lālitaiḥ satataṃ rājñā duryodhanahitaiṣibhiḥ
शकैश्चापि समेष्यामि शक्रतुल्यपराक्रमैः ।
अग्निकल्पैर्युराधर्षैः प्रदीप्तैरिव पावकैः
śakaiścāpi sameṣyāmi śakratulyaparākramaiḥ |
agnikalpairyurādharṣaiḥ pradīptairiva pāvakaiḥ
तथाऽन्यैर्विविधैर्योधैः कालकल्पैर्दुरासदैः ।
समेष्यामि रणे राजन्बहुभिर्युद्धदुर्मदैः
tathā'nyairvividhairyodhaiḥ kālakalpairdurāsadaiḥ |
sameṣyāmi raṇe rājanbahubhiryuddhadurmadaiḥ
त्रियोजनगतस्यापि पदवीं सव्यसाचिनः ।
यास्यामि रथिनां श्रेष्ठं प्रवरं च धनुष्मताम्
triyojanagatasyāpi padavīṃ savyasācinaḥ |
yāsyāmi rathināṃ śreṣṭhaṃ pravaraṃ ca dhanuṣmatām
सूर्योदयगतस्याहं पाण्डवस्य गतिं चरन् ।
अपराह्णगते सूर्ये गमिष्यामि न संशयः
sūryodayagatasyāhaṃ pāṇḍavasya gatiṃ caran |
aparāhṇagate sūrye gamiṣyāmi na saṃśayaḥ
तस्माद्वै वाजिनो मुख्यान्विश्रुताञ्शुभलक्षणैः ।
उपावृत्तांश्च पीतांश्च पुनर्युञ्जन्तु मे रथे
tasmādvai vājino mukhyānviśrutāñśubhalakṣaṇaiḥ |
upāvṛttāṃśca pītāṃśca punaryuñjantu me rathe
तस्य सर्वानुपासङ्गान्सर्वोपकरणानि च ।
रथे चास्थापयद्राजा शस्त्राणि विविधानि च
tasya sarvānupāsaṅgānsarvopakaraṇāni ca |
rathe cāsthāpayadrājā śastrāṇi vividhāni ca
ततस्तान्सर्वतोमुक्तान्सदश्वांश्चतुरो जनाः ।
रसवत्पाययामासुः पानं मदसमीरणम्
tatastānsarvatomuktānsadaśvāṃścaturo janāḥ |
rasavatpāyayāmāsuḥ pānaṃ madasamīraṇam
पीतोपवृत्तान्स्नातांश्च जग्धान्नान्समलङ्कृतान् ।
विनीतशल्यांस्तुरगांश्चतुरो हेममालिनः
pītopavṛttānsnātāṃśca jagdhānnānsamalaṅkṛtān |
vinītaśalyāṃsturagāṃścaturo hemamālinaḥ
तान्युक्तान्रुक्मवर्णाभान्विनीताञ्शीघ्रगामिनः ।
संहृष्टमनसो व्यग्रान्विधिवत्कल्पितान्रथे
tānyuktānrukmavarṇābhānvinītāñśīghragāminaḥ |
saṃhṛṣṭamanaso vyagrānvidhivatkalpitānrathe
महाध्वजेन सिंहेन हेमकेसरमालिना ।
संवृते केतकैर्हैर्मैर्मणिविद्रुमचित्रितैः
mahādhvajena siṃhena hemakesaramālinā |
saṃvṛte ketakairhairmairmaṇividrumacitritaiḥ
पाण्डुराभ्रप्रकाशाभिः पताकाभिरलङ्कृते ।
हेमदण्डोच्छ्रितच्छत्रे बहुशस्त्रपरिच्छदे ।
योजयामास विधिवद्धेमभाण्डविभूषितान्
pāṇḍurābhraprakāśābhiḥ patākābhiralaṅkṛte |
hemadaṇḍocchritacchatre bahuśastraparicchade |
yojayāmāsa vidhivaddhemabhāṇḍavibhūṣitān
दारुकस्यानुजो भ्राता सूतस्तस्य प्रियः सखा ।
न्यवेदयद्रथं युक्तं वासवस्येव मातलिः
dārukasyānujo bhrātā sūtastasya priyaḥ sakhā |
nyavedayadrathaṃ yuktaṃ vāsavasyeva mātaliḥ
ततः स्नातः शुचिर्भूत्वा कृतकौतुकमङ्गलः ।
स्नातकानां सहस्रस्य स्वर्णनिष्कानथो ददौ
tataḥ snātaḥ śucirbhūtvā kṛtakautukamaṅgalaḥ |
snātakānāṃ sahasrasya svarṇaniṣkānatho dadau
आशीर्वादैः परिष्वक्तः सात्यकिः श्रीमतां वरः ।
ततः समधुपर्काम्भः पीत्वा कैरातकं मधु
āśīrvādaiḥ pariṣvaktaḥ sātyakiḥ śrīmatāṃ varaḥ |
tataḥ samadhuparkāmbhaḥ pītvā kairātakaṃ madhu
लोहिताक्षो बभौ तत्र मदविह्वललोचनः ।
आलभ्य वीरकांस्यं च हर्षेण महताऽन्वितः
lohitākṣo babhau tatra madavihvalalocanaḥ |
ālabhya vīrakāṃsyaṃ ca harṣeṇa mahatā'nvitaḥ
द्विगुणीकृततेजोभिः प्रज्वलन्निव पावकः ।
उत्सङ्गे धनुरादाय सशरं रथिनां वरः
dviguṇīkṛtatejobhiḥ prajvalanniva pāvakaḥ |
utsaṅge dhanurādāya saśaraṃ rathināṃ varaḥ
आशीर्वादैः परिष्वक्तः सात्यकिः श्रीमतां वरः ।
कृतस्वस्त्ययनो विप्रैः कवची समलङ्कृतः
āśīrvādaiḥ pariṣvaktaḥ sātyakiḥ śrīmatāṃ varaḥ |
kṛtasvastyayano vipraiḥ kavacī samalaṅkṛtaḥ
लाजैर्गन्धैस्तथा माल्यैः कन्याभिश्चाभिनन्दितः ।
युधिष्ठिरस्य चरणावभिवाद्य कृताञ्जलिः
lājairgandhaistathā mālyaiḥ kanyābhiścābhinanditaḥ |
yudhiṣṭhirasya caraṇāvabhivādya kṛtāñjaliḥ
तेन मूर्धन्युपाघ्रातः कृतस्वस्ययनोऽपि च ।
आशिषो विविधाः श्रुत्वा धर्मराजमुखेरिताः ।
हर्षेण महता युक्त आरुरोह महारथम्
tena mūrdhanyupāghrātaḥ kṛtasvasyayano'pi ca |
āśiṣo vividhāḥ śrutvā dharmarājamukheritāḥ |
harṣeṇa mahatā yukta āruroha mahāratham
ततस्ते वाजिनो हृष्टाः सुपुष्टा वातरंहसः ।
अजय्या जैत्रमूहुस्तं विकुर्वाणाः स्म सैन्धवाः ।
यथा शक्ररथं राजन्नूहुस्ते हरयः पुरा
tataste vājino hṛṣṭāḥ supuṣṭā vātaraṃhasaḥ |
ajayyā jaitramūhustaṃ vikurvāṇāḥ sma saindhavāḥ |
yathā śakrarathaṃ rājannūhuste harayaḥ purā
तथैव भीमसेनोऽपि धर्मराजेन पूजितः ।
प्रायात्सात्यकिना सार्धमभिवाद्य युधिष्ठिरम्
tathaiva bhīmaseno'pi dharmarājena pūjitaḥ |
prāyātsātyakinā sārdhamabhivādya yudhiṣṭhiram
तौ दृष्ट्वा प्रविविक्षन्तौ तव सेनामरिंदमौ ।
संयत्तास्तावकाः सर्वे तस्थुर्द्रोणपुरोगमाः
tau dṛṣṭvā pravivikṣantau tava senāmariṃdamau |
saṃyattāstāvakāḥ sarve tasthurdroṇapurogamāḥ
सन्नद्धमनुगच्छन्तं दृष्ट्वा भीमं स सात्यकिः ।
अभिनन्द्याब्रवीद्वीरस्तदा हर्षकरं वचः
sannaddhamanugacchantaṃ dṛṣṭvā bhīmaṃ sa sātyakiḥ |
abhinandyābravīdvīrastadā harṣakaraṃ vacaḥ
त्वं भीम रक्ष राजानमेतत्कार्यतमं हि ते ।
अहं भित्त्वा प्रवेक्ष्यामि कालपक्वमिदं बलम्
tvaṃ bhīma rakṣa rājānametatkāryatamaṃ hi te |
ahaṃ bhittvā pravekṣyāmi kālapakvamidaṃ balam
आयत्यां च तदात्वे च श्रेयो राज्ञोऽभिरक्षणम् ।
जानीषे मम वीर्यं त्वं तव चाहमरिन्दम ।
तस्माद्भीम निवर्तस्व मम चेदिच्छसि प्रियम्
āyatyāṃ ca tadātve ca śreyo rājño'bhirakṣaṇam |
jānīṣe mama vīryaṃ tvaṃ tava cāhamarindama |
tasmādbhīma nivartasva mama cedicchasi priyam
तथोक्तः सात्यकिं प्राह व्रज त्वं कार्यसिद्धये ।
अहं राज्ञः करिष्यामि रक्षां पुरुषसत्तम
tathoktaḥ sātyakiṃ prāha vraja tvaṃ kāryasiddhaye |
ahaṃ rājñaḥ kariṣyāmi rakṣāṃ puruṣasattama
एवमुक्तः प्रत्युवाच भीमसेनं स माधवः ।
गच्छ गच्छ ध्रुवं पार्थ ध्रुवो हि विजयो मम
evamuktaḥ pratyuvāca bhīmasenaṃ sa mādhavaḥ |
gaccha gaccha dhruvaṃ pārtha dhruvo hi vijayo mama
यन्मे स्निग्धोऽनुरक्तश्च त्वमद्य वशमास्थितः ।
निमित्तानि च धन्यानि यथा भीम वदन्ति मां
yanme snigdho'nuraktaśca tvamadya vaśamāsthitaḥ |
nimittāni ca dhanyāni yathā bhīma vadanti māṃ
निहते सैन्धवे पापे पाण्डवेन महात्मना ।
परिष्वजिष्ये राजानं धर्मात्मानं युधिष्ठिरम् ।
अप्रमादश्च ते कार्यो द्रोणं प्रति महारथम्
nihate saindhave pāpe pāṇḍavena mahātmanā |
pariṣvajiṣye rājānaṃ dharmātmānaṃ yudhiṣṭhiram |
apramādaśca te kāryo droṇaṃ prati mahāratham
सञ्चय उवाच
एतावदुक्त्वा भीमं तु विसृज्य च महायशाः ।
सम्प्रैक्षत्तावकं सैन्यं व्याघ्रो मृगगणानिव
etāvaduktvā bhīmaṃ tu visṛjya ca mahāyaśāḥ |
sampraikṣattāvakaṃ sainyaṃ vyāghro mṛgagaṇāniva
तं दृष्ट्वा प्रविविक्षन्तं सैन्यं तव जनाधिप ।
भूय एवाभवन्मूढं सुभृशं चाप्यकम्पत
taṃ dṛṣṭvā pravivikṣantaṃ sainyaṃ tava janādhipa |
bhūya evābhavanmūḍhaṃ subhṛśaṃ cāpyakampata
ततः प्रयातः सहसा तव सैन्यं स सात्यकिः ।
दिदृक्षुरर्जुनं राजन्धर्मराजस्य शासनात्
tataḥ prayātaḥ sahasā tava sainyaṃ sa sātyakiḥ |
didṛkṣurarjunaṃ rājandharmarājasya śāsanāt
Text source: Wikisource · CC BY-SA 4.0 (Wikisource transcription of a public-domain text)