अध्याय 112: सात्यकि सज्जित होकर कौरव सेना में प्रवेश करते हैं

धर्मराजस्य तद्वाक्यं निशम्य शिनिपुङ्गवः ।
स पार्थाद्भयमाशंसन्परित्यागान्महीपतेः

dharmarājasya tadvākyaṃ niśamya śinipuṅgavaḥ |
sa pārthādbhayamāśaṃsanparityāgānmahīpateḥ

अपवादं ह्यात्मनश्च लोकाद्रक्षन्विशेषतः ।
न मां भीतमिति ब्रूयात्प्रयान्तं फल्गुनं प्रति

apavādaṃ hyātmanaśca lokādrakṣanviśeṣataḥ |
na māṃ bhītamiti brūyātprayāntaṃ phalgunaṃ prati

निश्चित्य बहुधैवं स सात्यकिर्युद्धदुर्मदः ।
नातिव्यक्तमिवाभाष्य धर्मराजं महायशाः

niścitya bahudhaivaṃ sa sātyakiryuddhadurmadaḥ |
nātivyaktamivābhāṣya dharmarājaṃ mahāyaśāḥ

शोकगद्गदया वाचा शोकोपहतचेतनः ।
यथेदानीमिति ध्यात्वा धर्मराजमथाब्रवीत्

śokagadgadayā vācā śokopahatacetanaḥ |
yathedānīmiti dhyātvā dharmarājamathābravīt

कृतां चेन्मन्यसे रक्षां स्वस्ति तेऽस्तु विशाम्पते ।
अनुयास्यामि बीभत्सुं करिष्ये वचनं तव

kṛtāṃ cenmanyase rakṣāṃ svasti te'stu viśāmpate |
anuyāsyāmi bībhatsuṃ kariṣye vacanaṃ tava

न हि मे पाण्डवात्कश्चित्त्रिषु लोकेषु विद्यते ।
यो मे प्रियतरो राजन्सत्यमेतद्ब्रवीमि ते

na hi me pāṇḍavātkaścittriṣu lokeṣu vidyate |
yo me priyataro rājansatyametadbravīmi te

तस्याहं पदवीं यास्ये सन्देशात्तव मानद ।
त्वत्कृते न च मे किञ्चिदकर्तव्यं कथञ्चन

tasyāhaṃ padavīṃ yāsye sandeśāttava mānada |
tvatkṛte na ca me kiñcidakartavyaṃ kathañcana

यथा हि मे गुरोर्वाक्यं विशिष्टं द्विपदां वर ।
तथा तवापि वचनं विशिष्टतरमेव मे

yathā hi me gurorvākyaṃ viśiṣṭaṃ dvipadāṃ vara |
tathā tavāpi vacanaṃ viśiṣṭatarameva me

प्रिये हि तव वर्तेते भ्रातरौ कृष्णपाण्डवौ ।
तयोः प्रिये स्थितं चैव विद्धि मां राजपुङ्गव

priye hi tava vartete bhrātarau kṛṣṇapāṇḍavau |
tayoḥ priye sthitaṃ caiva viddhi māṃ rājapuṅgava

तवाज्ञां शिरसा गृह्य पाण्डवार्थमहं प्रभो ।
भित्त्वेदं दुर्भिदं सैन्यं प्रयास्ये नरपुङ्गव

tavājñāṃ śirasā gṛhya pāṇḍavārthamahaṃ prabho |
bhittvedaṃ durbhidaṃ sainyaṃ prayāsye narapuṅgava

द्रणानीकं विशाम्येष क्रुद्धो झष इवार्णवम् ।
तत्र यास्यामि यत्रासौ राजन्राजा जयद्रथः

draṇānīkaṃ viśāmyeṣa kruddho jhaṣa ivārṇavam |
tatra yāsyāmi yatrāsau rājanrājā jayadrathaḥ

यत्र सेनान्तमाश्रित्य भीतस्तिष्ठति पाण्डवात् ।
गुप्तो रथवरश्रेष्ठैर्द्रौणिकर्णकृपादिभिः

yatra senāntamāśritya bhītastiṣṭhati pāṇḍavāt |
gupto rathavaraśreṣṭhairdrauṇikarṇakṛpādibhiḥ

इतिस्त्रियोजनं मन्ये तमध्वानं विशाम्पते ।
यत्र तिष्ठति पार्थोऽसौ जयद्रथवधोद्यतः

itistriyojanaṃ manye tamadhvānaṃ viśāmpate |
yatra tiṣṭhati pārtho'sau jayadrathavadhodyataḥ

त्रियोजनगतस्यापि तस्य यास्याभ्यहं पदम् ।
आसैन्धववधाद्राजन्सुदृढेनान्तरात्मना

triyojanagatasyāpi tasya yāsyābhyahaṃ padam |
āsaindhavavadhādrājansudṛḍhenāntarātmanā

अनादिष्टस्तु गुरुणा को नु युध्येत मानवः ।
आदिष्टस्तु यथा राजन्को न युध्येत मादृशः

anādiṣṭastu guruṇā ko nu yudhyeta mānavaḥ |
ādiṣṭastu yathā rājanko na yudhyeta mādṛśaḥ

अभिजानामि तं देशमितः पूर्णं त्रियोजनम् ।
यत्र तिष्ठति राजाऽसौ सैन्धवो बालघातकः

abhijānāmi taṃ deśamitaḥ pūrṇaṃ triyojanam |
yatra tiṣṭhati rājā'sau saindhavo bālaghātakaḥ

सागरप्रतिमं सैन्यं गर्जन्तमिव सागरम् ।
हलशक्तिगदाप्रासचर्मखङ्गर्ष्टितोमरम् ।
इष्वस्त्रवरसम्बाधं क्षोभयित्वा व्रजाम्यहम्

sāgarapratimaṃ sainyaṃ garjantamiva sāgaram |
halaśaktigadāprāsacarmakhaṅgarṣṭitomaram |
iṣvastravarasambādhaṃ kṣobhayitvā vrajāmyaham

यदेतत्कुञ्जरानीकं सहस्रमनुपश्यसि ।
कुलमाञ्जनकं नाम यत्रैते वीर्यशालिनः

yadetatkuñjarānīkaṃ sahasramanupaśyasi |
kulamāñjanakaṃ nāma yatraite vīryaśālinaḥ

आस्थिता बहुभिर्म्लेच्छैर्युद्धशौण्डैः प्रहारिभिः ।
नागा नगनिभा राजन्क्षरन्त इव तोयदाः

āsthitā bahubhirmlecchairyuddhaśauṇḍaiḥ prahāribhiḥ |
nāgā naganibhā rājankṣaranta iva toyadāḥ

नैते जातु निवर्तेरन्प्रेषिता हस्तिसादिभिः ।
अन्यत्र हि वधादेषां नास्ति राजन्पराजयः

naite jātu nivarteranpreṣitā hastisādibhiḥ |
anyatra hi vadhādeṣāṃ nāsti rājanparājayaḥ

अथ यान्रथिनो राजन्सहस्रमनुपश्यसि ।
एते रुक्मरथा नाम राजपुत्रा महारथाः

atha yānrathino rājansahasramanupaśyasi |
ete rukmarathā nāma rājaputrā mahārathāḥ

रथेष्वस्त्रेषु निपुणा नागेषु च विशाम्पते ।
धनुर्वेदे गताः पारं मुष्टियुद्धे च कोविदाः

ratheṣvastreṣu nipuṇā nāgeṣu ca viśāmpate |
dhanurvede gatāḥ pāraṃ muṣṭiyuddhe ca kovidāḥ

गदायुद्धविशेषज्ञा नियुद्धकुशलास्तथा ।
खङ्गप्रहरणे युक्ताः सम्पाते चासिचर्मणोः

gadāyuddhaviśeṣajñā niyuddhakuśalāstathā |
khaṅgapraharaṇe yuktāḥ sampāte cāsicarmaṇoḥ

शूराश्च कृतविद्याश्च स्पर्धन्ते च परस्परम् ।
नित्यं हि समरे राजन्विजिगीषन्ति मानवान्

śūrāśca kṛtavidyāśca spardhante ca parasparam |
nityaṃ hi samare rājanvijigīṣanti mānavān

कर्णेन विहिता राजन्दुःशासनमनुव्रताः ।
एतांस्तु वासुदेवोऽपि रथोदारान्प्रशंसति

karṇena vihitā rājanduḥśāsanamanuvratāḥ |
etāṃstu vāsudevo'pi rathodārānpraśaṃsati

सततं प्रियकामाश्च कर्णस्यैते वशे स्थिताः ।
तस्यैव वचनाद्राजन्निवृत्ताः श्वेतवाहनात्

satataṃ priyakāmāśca karṇasyaite vaśe sthitāḥ |
tasyaiva vacanādrājannivṛttāḥ śvetavāhanāt

ते न क्लान्ता न च श्रान्ता दृढावरणकार्मुकाः ।
मदर्थेऽधिष्ठिता नूनं धार्तराष्ट्रस्य शासनात्

te na klāntā na ca śrāntā dṛḍhāvaraṇakārmukāḥ |
madarthe'dhiṣṭhitā nūnaṃ dhārtarāṣṭrasya śāsanāt

एतान्प्रमथ्य सङ्ग्रामे प्रियार्थं तव कौरव ।
प्रयास्यामि ततः पश्चात्पदवीं सव्यसाचिनः

etānpramathya saṅgrāme priyārthaṃ tava kaurava |
prayāsyāmi tataḥ paścātpadavīṃ savyasācinaḥ

यांस्त्वेतानपरान्राजन्नागान्सप्तशतानिमान् ।
प्रेक्षसे वर्मसञ्छन्नान्किरातैः समधिष्ठितान्

yāṃstvetānaparānrājannāgānsaptaśatānimān |
prekṣase varmasañchannānkirātaiḥ samadhiṣṭhitān

किरातराजो यान्प्रादाद्गृहीतः सव्यसाचिना ।
स्वलङ्कृतांस्तदा प्रेष्यानिच्छञ्जीवितमात्मनः

kirātarājo yānprādādgṛhītaḥ savyasācinā |
svalaṅkṛtāṃstadā preṣyānicchañjīvitamātmanaḥ

आसन्नेते पुरा राजंस्तव कर्मकरा दृढम् ।
त्वामेवाद्य युयुत्सन्ते पश्य कालस्य पर्ययम्

āsannete purā rājaṃstava karmakarā dṛḍham |
tvāmevādya yuyutsante paśya kālasya paryayam

एषामेते महामात्राः किराता युद्धदुर्मदाः ।
हस्तिशिक्षाविदश्चैव सर्वे चैवाग्नियोनयः

eṣāmete mahāmātrāḥ kirātā yuddhadurmadāḥ |
hastiśikṣāvidaścaiva sarve caivāgniyonayaḥ

एते विनिर्जिताः सङ्ख्ये सङ्ग्रामे सव्यसाचिना ।
मदर्थमद्य संयत्ता दुर्योधनवशानुगाः

ete vinirjitāḥ saṅkhye saṅgrāme savyasācinā |
madarthamadya saṃyattā duryodhanavaśānugāḥ

एतान्हत्वा शरै राजन्किरातान्युद्धदुर्मदान् ।
सैन्धवस्य वधे यत्तमनुयास्यामि पाण्डवम्

etānhatvā śarai rājankirātānyuddhadurmadān |
saindhavasya vadhe yattamanuyāsyāmi pāṇḍavam

ये त्वेते सुमहानाग अञ्जनस्य कुलोद्भवाः ।
कर्कशाश्च विनीताश्च प्रभिन्नकरटामुखाः

ye tvete sumahānāga añjanasya kulodbhavāḥ |
karkaśāśca vinītāśca prabhinnakaraṭāmukhāḥ

जाम्बूनदमयैः सर्वैर्वर्मभिः सुविभूषिताः ।
लब्धलक्षा रणे राजन्नैरावणसमा युधि

jāmbūnadamayaiḥ sarvairvarmabhiḥ suvibhūṣitāḥ |
labdhalakṣā raṇe rājannairāvaṇasamā yudhi

आस्थिता दस्युभिस्तीक्ष्णैः शूरैरुत्तमपार्वतैः ।
कर्कशैः प्रवरैर्योधैः काष्णार्यसतनुच्छदैः

āsthitā dasyubhistīkṣṇaiḥ śūrairuttamapārvataiḥ |
karkaśaiḥ pravarairyodhaiḥ kāṣṇāryasatanucchadaiḥ

सन्ति गोयोनयश्चात्र सन्ति वानरयोनयः ।
अनेकयोनयश्चान्ये तथा मानुषयोनयः

santi goyonayaścātra santi vānarayonayaḥ |
anekayonayaścānye tathā mānuṣayonayaḥ

अनीकमसतामेतद्भूम्रवर्णमुदीर्यते ।
म्लेच्छानां पापकर्तॄणां हिमदुर्गनिवासिनाम्

anīkamasatāmetadbhūmravarṇamudīryate |
mlecchānāṃ pāpakartṝṇāṃ himadurganivāsinām

एतद्दुर्योधनो लब्ध्वा समग्रं राजमण्डलम् ।
कृपं च सौमदत्तिं च द्रोणं च रथिनां वरम्

etadduryodhano labdhvā samagraṃ rājamaṇḍalam |
kṛpaṃ ca saumadattiṃ ca droṇaṃ ca rathināṃ varam

सिन्धुराजं तथा कर्णमवमन्यत पाण्डवान् ।
कृतार्थमथ चात्मानं मन्यते कालचोदितः

sindhurājaṃ tathā karṇamavamanyata pāṇḍavān |
kṛtārthamatha cātmānaṃ manyate kālacoditaḥ

ते तु सर्वेऽद्य सम्प्राप्ता मम नाराचगोचरम् ।
नभविष्यन्ति कौन्तेय यद्यपि स्युर्मनोजवाः

te tu sarve'dya samprāptā mama nārācagocaram |
nabhaviṣyanti kaunteya yadyapi syurmanojavāḥ

तेन संभाविता नित्यं परवीर्योपजीविना ।
विनाशमुपयास्यन्ति मच्छरौघनिपीडिताः

tena saṃbhāvitā nityaṃ paravīryopajīvinā |
vināśamupayāsyanti maccharaughanipīḍitāḥ

ये त्वेते रथिनो राजन्दृश्यन्ते काञ्चनध्वजाः ।
एते दुर्वारणा नाम काम्भोजा यदि ते श्रुताः

ye tvete rathino rājandṛśyante kāñcanadhvajāḥ |
ete durvāraṇā nāma kāmbhojā yadi te śrutāḥ

शूराश्च कृतविद्याश्च धनुर्वेदे च निष्ठिताः ।
संहताश्च भृशं ह्येते अन्योन्यस्य हितैषिणः

śūrāśca kṛtavidyāśca dhanurvede ca niṣṭhitāḥ |
saṃhatāśca bhṛśaṃ hyete anyonyasya hitaiṣiṇaḥ

अक्षौहिण्यश्च संरब्धा धार्तराष्ट्रस्य भारत ।
यत्ता मदर्थे तिष्ठन्ति कुरुवीराभिरक्षिताः

akṣauhiṇyaśca saṃrabdhā dhārtarāṣṭrasya bhārata |
yattā madarthe tiṣṭhanti kuruvīrābhirakṣitāḥ

अप्रमत्ता महाराज मामेव प्रत्युपस्थिताः ।
तानहं प्रमथिष्यामि तृणानीव हुताशनः

apramattā mahārāja māmeva pratyupasthitāḥ |
tānahaṃ pramathiṣyāmi tṛṇānīva hutāśanaḥ

तस्मात्सर्वानुपासङ्गान्सर्वोपकरणानि च ।
रथे कुर्वन्तु मे राजन्यथावद्रथकल्पकाः

tasmātsarvānupāsaṅgānsarvopakaraṇāni ca |
rathe kurvantu me rājanyathāvadrathakalpakāḥ

अस्मिंस्तु किल सम्मर्दे ग्राह्यं विविधमायुधम् ।
यथोपदिष्टमाचार्यैः कार्यः पञ्चगुणो रथः

asmiṃstu kila sammarde grāhyaṃ vividhamāyudham |
yathopadiṣṭamācāryaiḥ kāryaḥ pañcaguṇo rathaḥ

काम्भोजैर्हि समेष्यामि तीक्ष्णैराशीविषोपमैः ।
नानाशस्त्रसमावायैर्विविधायुधयोधिभिः

kāmbhojairhi sameṣyāmi tīkṣṇairāśīviṣopamaiḥ |
nānāśastrasamāvāyairvividhāyudhayodhibhiḥ

किरातैश्च समेष्यामि विषकल्पैः प्रहारिभिः ।
लालितैः सततं राज्ञा दुर्योधनहितैषिभिः

kirātaiśca sameṣyāmi viṣakalpaiḥ prahāribhiḥ |
lālitaiḥ satataṃ rājñā duryodhanahitaiṣibhiḥ

शकैश्चापि समेष्यामि शक्रतुल्यपराक्रमैः ।
अग्निकल्पैर्युराधर्षैः प्रदीप्तैरिव पावकैः

śakaiścāpi sameṣyāmi śakratulyaparākramaiḥ |
agnikalpairyurādharṣaiḥ pradīptairiva pāvakaiḥ

तथाऽन्यैर्विविधैर्योधैः कालकल्पैर्दुरासदैः ।
समेष्यामि रणे राजन्बहुभिर्युद्धदुर्मदैः

tathā'nyairvividhairyodhaiḥ kālakalpairdurāsadaiḥ |
sameṣyāmi raṇe rājanbahubhiryuddhadurmadaiḥ

त्रियोजनगतस्यापि पदवीं सव्यसाचिनः ।
यास्यामि रथिनां श्रेष्ठं प्रवरं च धनुष्मताम्

triyojanagatasyāpi padavīṃ savyasācinaḥ |
yāsyāmi rathināṃ śreṣṭhaṃ pravaraṃ ca dhanuṣmatām

सूर्योदयगतस्याहं पाण्डवस्य गतिं चरन् ।
अपराह्णगते सूर्ये गमिष्यामि न संशयः

sūryodayagatasyāhaṃ pāṇḍavasya gatiṃ caran |
aparāhṇagate sūrye gamiṣyāmi na saṃśayaḥ

तस्माद्वै वाजिनो मुख्यान्विश्रुताञ्शुभलक्षणैः ।
उपावृत्तांश्च पीतांश्च पुनर्युञ्जन्तु मे रथे

tasmādvai vājino mukhyānviśrutāñśubhalakṣaṇaiḥ |
upāvṛttāṃśca pītāṃśca punaryuñjantu me rathe

तस्य सर्वानुपासङ्गान्सर्वोपकरणानि च ।
रथे चास्थापयद्राजा शस्त्राणि विविधानि च

tasya sarvānupāsaṅgānsarvopakaraṇāni ca |
rathe cāsthāpayadrājā śastrāṇi vividhāni ca

ततस्तान्सर्वतोमुक्तान्सदश्वांश्चतुरो जनाः ।
रसवत्पाययामासुः पानं मदसमीरणम्

tatastānsarvatomuktānsadaśvāṃścaturo janāḥ |
rasavatpāyayāmāsuḥ pānaṃ madasamīraṇam

पीतोपवृत्तान्स्नातांश्च जग्धान्नान्समलङ्कृतान् ।
विनीतशल्यांस्तुरगांश्चतुरो हेममालिनः

pītopavṛttānsnātāṃśca jagdhānnānsamalaṅkṛtān |
vinītaśalyāṃsturagāṃścaturo hemamālinaḥ

तान्युक्तान्रुक्मवर्णाभान्विनीताञ्शीघ्रगामिनः ।
संहृष्टमनसो व्यग्रान्विधिवत्कल्पितान्रथे

tānyuktānrukmavarṇābhānvinītāñśīghragāminaḥ |
saṃhṛṣṭamanaso vyagrānvidhivatkalpitānrathe

महाध्वजेन सिंहेन हेमकेसरमालिना ।
संवृते केतकैर्हैर्मैर्मणिविद्रुमचित्रितैः

mahādhvajena siṃhena hemakesaramālinā |
saṃvṛte ketakairhairmairmaṇividrumacitritaiḥ

पाण्डुराभ्रप्रकाशाभिः पताकाभिरलङ्कृते ।
हेमदण्डोच्छ्रितच्छत्रे बहुशस्त्रपरिच्छदे ।
योजयामास विधिवद्धेमभाण्डविभूषितान्

pāṇḍurābhraprakāśābhiḥ patākābhiralaṅkṛte |
hemadaṇḍocchritacchatre bahuśastraparicchade |
yojayāmāsa vidhivaddhemabhāṇḍavibhūṣitān

दारुकस्यानुजो भ्राता सूतस्तस्य प्रियः सखा ।
न्यवेदयद्रथं युक्तं वासवस्येव मातलिः

dārukasyānujo bhrātā sūtastasya priyaḥ sakhā |
nyavedayadrathaṃ yuktaṃ vāsavasyeva mātaliḥ

ततः स्नातः शुचिर्भूत्वा कृतकौतुकमङ्गलः ।
स्नातकानां सहस्रस्य स्वर्णनिष्कानथो ददौ

tataḥ snātaḥ śucirbhūtvā kṛtakautukamaṅgalaḥ |
snātakānāṃ sahasrasya svarṇaniṣkānatho dadau

आशीर्वादैः परिष्वक्तः सात्यकिः श्रीमतां वरः ।
ततः समधुपर्काम्भः पीत्वा कैरातकं मधु

āśīrvādaiḥ pariṣvaktaḥ sātyakiḥ śrīmatāṃ varaḥ |
tataḥ samadhuparkāmbhaḥ pītvā kairātakaṃ madhu

लोहिताक्षो बभौ तत्र मदविह्वललोचनः ।
आलभ्य वीरकांस्यं च हर्षेण महताऽन्वितः

lohitākṣo babhau tatra madavihvalalocanaḥ |
ālabhya vīrakāṃsyaṃ ca harṣeṇa mahatā'nvitaḥ

द्विगुणीकृततेजोभिः प्रज्वलन्निव पावकः ।
उत्सङ्गे धनुरादाय सशरं रथिनां वरः

dviguṇīkṛtatejobhiḥ prajvalanniva pāvakaḥ |
utsaṅge dhanurādāya saśaraṃ rathināṃ varaḥ

आशीर्वादैः परिष्वक्तः सात्यकिः श्रीमतां वरः ।
कृतस्वस्त्ययनो विप्रैः कवची समलङ्कृतः

āśīrvādaiḥ pariṣvaktaḥ sātyakiḥ śrīmatāṃ varaḥ |
kṛtasvastyayano vipraiḥ kavacī samalaṅkṛtaḥ

लाजैर्गन्धैस्तथा माल्यैः कन्याभिश्चाभिनन्दितः ।
युधिष्ठिरस्य चरणावभिवाद्य कृताञ्जलिः

lājairgandhaistathā mālyaiḥ kanyābhiścābhinanditaḥ |
yudhiṣṭhirasya caraṇāvabhivādya kṛtāñjaliḥ

तेन मूर्धन्युपाघ्रातः कृतस्वस्ययनोऽपि च ।
आशिषो विविधाः श्रुत्वा धर्मराजमुखेरिताः ।
हर्षेण महता युक्त आरुरोह महारथम्

tena mūrdhanyupāghrātaḥ kṛtasvasyayano'pi ca |
āśiṣo vividhāḥ śrutvā dharmarājamukheritāḥ |
harṣeṇa mahatā yukta āruroha mahāratham

ततस्ते वाजिनो हृष्टाः सुपुष्टा वातरंहसः ।
अजय्या जैत्रमूहुस्तं विकुर्वाणाः स्म सैन्धवाः ।
यथा शक्ररथं राजन्नूहुस्ते हरयः पुरा

tataste vājino hṛṣṭāḥ supuṣṭā vātaraṃhasaḥ |
ajayyā jaitramūhustaṃ vikurvāṇāḥ sma saindhavāḥ |
yathā śakrarathaṃ rājannūhuste harayaḥ purā

तथैव भीमसेनोऽपि धर्मराजेन पूजितः ।
प्रायात्सात्यकिना सार्धमभिवाद्य युधिष्ठिरम्

tathaiva bhīmaseno'pi dharmarājena pūjitaḥ |
prāyātsātyakinā sārdhamabhivādya yudhiṣṭhiram

तौ दृष्ट्वा प्रविविक्षन्तौ तव सेनामरिंदमौ ।
संयत्तास्तावकाः सर्वे तस्थुर्द्रोणपुरोगमाः

tau dṛṣṭvā pravivikṣantau tava senāmariṃdamau |
saṃyattāstāvakāḥ sarve tasthurdroṇapurogamāḥ

सन्नद्धमनुगच्छन्तं दृष्ट्वा भीमं स सात्यकिः ।
अभिनन्द्याब्रवीद्वीरस्तदा हर्षकरं वचः

sannaddhamanugacchantaṃ dṛṣṭvā bhīmaṃ sa sātyakiḥ |
abhinandyābravīdvīrastadā harṣakaraṃ vacaḥ

त्वं भीम रक्ष राजानमेतत्कार्यतमं हि ते ।
अहं भित्त्वा प्रवेक्ष्यामि कालपक्वमिदं बलम्

tvaṃ bhīma rakṣa rājānametatkāryatamaṃ hi te |
ahaṃ bhittvā pravekṣyāmi kālapakvamidaṃ balam

आयत्यां च तदात्वे च श्रेयो राज्ञोऽभिरक्षणम् ।
जानीषे मम वीर्यं त्वं तव चाहमरिन्दम ।
तस्माद्भीम निवर्तस्व मम चेदिच्छसि प्रियम्

āyatyāṃ ca tadātve ca śreyo rājño'bhirakṣaṇam |
jānīṣe mama vīryaṃ tvaṃ tava cāhamarindama |
tasmādbhīma nivartasva mama cedicchasi priyam

तथोक्तः सात्यकिं प्राह व्रज त्वं कार्यसिद्धये ।
अहं राज्ञः करिष्यामि रक्षां पुरुषसत्तम

tathoktaḥ sātyakiṃ prāha vraja tvaṃ kāryasiddhaye |
ahaṃ rājñaḥ kariṣyāmi rakṣāṃ puruṣasattama

एवमुक्तः प्रत्युवाच भीमसेनं स माधवः ।
गच्छ गच्छ ध्रुवं पार्थ ध्रुवो हि विजयो मम

evamuktaḥ pratyuvāca bhīmasenaṃ sa mādhavaḥ |
gaccha gaccha dhruvaṃ pārtha dhruvo hi vijayo mama

यन्मे स्निग्धोऽनुरक्तश्च त्वमद्य वशमास्थितः ।
निमित्तानि च धन्यानि यथा भीम वदन्ति मां

yanme snigdho'nuraktaśca tvamadya vaśamāsthitaḥ |
nimittāni ca dhanyāni yathā bhīma vadanti māṃ

निहते सैन्धवे पापे पाण्डवेन महात्मना ।
परिष्वजिष्ये राजानं धर्मात्मानं युधिष्ठिरम् ।
अप्रमादश्च ते कार्यो द्रोणं प्रति महारथम्

nihate saindhave pāpe pāṇḍavena mahātmanā |
pariṣvajiṣye rājānaṃ dharmātmānaṃ yudhiṣṭhiram |
apramādaśca te kāryo droṇaṃ prati mahāratham

एतावदुक्त्वा भीमं तु विसृज्य च महायशाः ।
सम्प्रैक्षत्तावकं सैन्यं व्याघ्रो मृगगणानिव

etāvaduktvā bhīmaṃ tu visṛjya ca mahāyaśāḥ |
sampraikṣattāvakaṃ sainyaṃ vyāghro mṛgagaṇāniva

तं दृष्ट्वा प्रविविक्षन्तं सैन्यं तव जनाधिप ।
भूय एवाभवन्मूढं सुभृशं चाप्यकम्पत

taṃ dṛṣṭvā pravivikṣantaṃ sainyaṃ tava janādhipa |
bhūya evābhavanmūḍhaṃ subhṛśaṃ cāpyakampata

ततः प्रयातः सहसा तव सैन्यं स सात्यकिः ।
दिदृक्षुरर्जुनं राजन्धर्मराजस्य शासनात्

tataḥ prayātaḥ sahasā tava sainyaṃ sa sātyakiḥ |
didṛkṣurarjunaṃ rājandharmarājasya śāsanāt