Ashramavasika Parva

Chapter 33: Vyasa names the gods behind each warrior

इति श्रीमन्महाभारते आश्रमवासिकपर्वणि पुत्रदर्शनपर्वणि त्रयस्त्रिंशोऽध्यायः ॥

25 verses · 33 of 41

What happens in this chapter

Vyasa names the gods behind each warrior

Vyasa promises Gandhari that tonight she will see her sons and kin as if risen from sleep; Kunti will see Karna, Subhadra Abhimanyu, and Draupadi her sons, father and brothers. They need not be mourned, for they died in kshatriya dharma and were portions of devas and other beings, born for the gods' work. Dhritarashtra was the Gandharva king of that name, Vidura and Yudhishthira came from Dharma, Duryodhana was Kali and Shakuni Dvapara. Bhima came from the Maruts, Arjuna is the rishi Nara and Shri Krishna Narayana, Karna the Sun, Abhimanyu the Moon, Drona a part of Brihaspati, Ashvatthama of Rudra, and Bhishma a Vasu. Everyone goes to the Bhagirathi and waits for nightfall.

व्यास उवाच

33.1

भद्रे द्रक्ष्यसि गान्धारि पुत्रान्भ्रातॄन्स्वकान्गणान् ।
वधूश्च पतिभिः सार्धं निशि सुप्तोस्थिता इव

bhadre drakṣyasi gāndhāri putrānbhrātṝnsvakāngaṇān |
vadhūśca patibhiḥ sārdhaṃ niśi suptosthitā iva

33.2

कर्णं द्रक्ष्यति कुन्ती च सौभद्रं चापि यादवी ।
द्रौपदी पञ्चपुत्रांश्च पितॄन्भ्रातॄंस्तथैव च

karṇaṃ drakṣyati kuntī ca saubhadraṃ cāpi yādavī |
draupadī pañcaputrāṃśca pitṝnbhrātṝṃstathaiva ca

33.3

पूर्वमेवैष हृदये व्यवसायोऽभकवन्मम ।
यदाऽस्मि चोदितो राज्ञा भवत्या पृथयैव च

pūrvamevaiṣa hṛdaye vyavasāyo'bhakavanmama |
yadā'smi codito rājñā bhavatyā pṛthayaiva ca

33.4

न ते शोच्या महात्मानः सर्व एव नरर्षभाः ।
क्षत्रधर्मपराः सन्तस्तथा हि निधनं गताः

na te śocyā mahātmānaḥ sarva eva nararṣabhāḥ |
kṣatradharmaparāḥ santastathā hi nidhanaṃ gatāḥ

33.5

भवितव्यमवश्यं तत्सुरकार्यमनिन्दिते ।
अवतेरुस्ततः सर्वे देवा भागैर्महीतलम्

bhavitavyamavaśyaṃ tatsurakāryamanindite |
avaterustataḥ sarve devā bhāgairmahītalam

33.6

गन्धर्वाप्सरसश्चैव पिशाचा गुह्यराक्षसाः ।
तथा पुण्यजनाश्चैव सिद्धा देवर्षयोपि च

gandharvāpsarasaścaiva piśācā guhyarākṣasāḥ |
tathā puṇyajanāścaiva siddhā devarṣayopi ca

33.7

देवाश्च दानवाश्चैव तथा देवर्षयोऽमलाः ।
ते एते निधनं प्राप्ताः कुरुक्षेत्रे रणाजिरे

devāśca dānavāścaiva tathā devarṣayo'malāḥ |
te ete nidhanaṃ prāptāḥ kurukṣetre raṇājire

33.8

गन्धर्वराजो यो धीमान्धृतराष्ट्र इति श्रुतः ।
स एव मानुषे लोके धृतराष्ट्रः पतिस्तव

gandharvarājo yo dhīmāndhṛtarāṣṭra iti śrutaḥ |
sa eva mānuṣe loke dhṛtarāṣṭraḥ patistava

33.9

पाण्डुं मरुद्गणाद्विद्धि विशिष्टतममच्युतम् ।
धर्मस्यांशोऽभवत्क्षत्ता राजा चैव युधिष्ठिरः

pāṇḍuṃ marudgaṇādviddhi viśiṣṭatamamacyutam |
dharmasyāṃśo'bhavatkṣattā rājā caiva yudhiṣṭhiraḥ

33.10

कलिं दुर्योधनं विद्धि शकुनिं द्वापरं नृपम् ।
दुःशासनादीन्विद्धि त्वं राक्षसान्शुभदर्शने

kaliṃ duryodhanaṃ viddhi śakuniṃ dvāparaṃ nṛpam |
duḥśāsanādīnviddhi tvaṃ rākṣasānśubhadarśane

33.11

मरुद्गणाद्भीमसेनं बलवन्तमरिंदमम् ।
विद्धिं त्वं तु नरमृषिमिमं पार्थं धनंजयम् ।
नारायणं हृषीकेशमश्विनौ यमजौ तथा

marudgaṇādbhīmasenaṃ balavantamariṃdamam |
viddhiṃ tvaṃ tu naramṛṣimimaṃ pārthaṃ dhanaṃjayam |
nārāyaṇaṃ hṛṣīkeśamaśvinau yamajau tathā

33.12

द्विधा कृत्वाऽऽत्मनो देहमादित्यं तपतां वरम् ।
लोकांश्च तापयानं वै कर्णं विद्धि पृथासुतम्

dvidhā kṛtvā''tmano dehamādityaṃ tapatāṃ varam |
lokāṃśca tāpayānaṃ vai karṇaṃ viddhi pṛthāsutam

33.13

यः स वैरार्थमुद्भूतः संघर्षजननस्कतथा ।
तं कर्णं विद्धि कल्याणि भास्करं शुभदर्शने

yaḥ sa vairārthamudbhūtaḥ saṃgharṣajananaskatathā |
taṃ karṇaṃ viddhi kalyāṇi bhāskaraṃ śubhadarśane

33.14

यश्च पाण्डवदायादो हतः षङ्मिर्महारथैः ।
स सोम इह सौभद्रो योगादेवाभवद्द्विधा

yaśca pāṇḍavadāyādo hataḥ ṣaṅmirmahārathaiḥ |
sa soma iha saubhadro yogādevābhavaddvidhā

33.15

द्रौपद्या सह संभूतं धृष्टद्युम्नं च पावकात् ।
अग्रेर्भागं शुभं विद्धि राक्षसं तु शिखण्डिनम्

draupadyā saha saṃbhūtaṃ dhṛṣṭadyumnaṃ ca pāvakāt |
agrerbhāgaṃ śubhaṃ viddhi rākṣasaṃ tu śikhaṇḍinam

33.16

द्रोणं बृहस्पतेर्भागं विद्धि द्रौणिं च रुद्रजम् ।
गाङ्गेयो वसुवीर्येण देवो मानुषतां गतः

droṇaṃ bṛhaspaterbhāgaṃ viddhi drauṇiṃ ca rudrajam |
gāṅgeyo vasuvīryeṇa devo mānuṣatāṃ gataḥ

33.17

एवमेते महाप्रज्ञे देवा मानुष्यमेत्य हि ।
ततः पुनर्गताः स्वर्गं कृते कर्मणि शोभने

evamete mahāprajñe devā mānuṣyametya hi |
tataḥ punargatāḥ svargaṃ kṛte karmaṇi śobhane

33.18

यच्च वै हृदि सर्वेषां दुःखमेतच्चिरं स्थितम् ।
तदद्य व्यपनेष्यामि परलोककृताद्भयात्

yacca vai hṛdi sarveṣāṃ duḥkhametacciraṃ sthitam |
tadadya vyapaneṣyāmi paralokakṛtādbhayāt

33.19

सर्वे भवन्तो गच्छन्तु नदीं भागीरथीं प्रति ।
तत्र द्रक्ष्यथ तान्सर्वान्ये हतास्तत्र संयुगे

sarve bhavanto gacchantu nadīṃ bhāgīrathīṃ prati |
tatra drakṣyatha tānsarvānye hatāstatra saṃyuge

वैशम्पायन उवाच

33.20

इति व्यासस्य वचनं श्रुत्वा सर्वा जनस्तदा ।
महता सिंहनादेन गङ्गामभिमुखो ययौ

iti vyāsasya vacanaṃ śrutvā sarvā janastadā |
mahatā siṃhanādena gaṅgāmabhimukho yayau

33.21

धृतराष्ट्रश्च सामात्यः प्रययौ सह पाण्डवैः ।
सहितो मुनिशार्दूलैर्गन्धर्वैश्च समागतैः

dhṛtarāṣṭraśca sāmātyaḥ prayayau saha pāṇḍavaiḥ |
sahito muniśārdūlairgandharvaiśca samāgataiḥ

33.22

ततो गङ्गां समासाद्य क्रमेण स जनार्णवः ।
निवासमकरोत्सर्वो यथाप्रीति यथासुखम्

tato gaṅgāṃ samāsādya krameṇa sa janārṇavaḥ |
nivāsamakarotsarvo yathāprīti yathāsukham

33.23

राजा च पाण्डवैः सार्धमिष्टे देशे सहानुगः ।
निवासमकरोद्धीमान्सस्त्रीवृद्धपुरःसरः

rājā ca pāṇḍavaiḥ sārdhamiṣṭe deśe sahānugaḥ |
nivāsamakaroddhīmānsastrīvṛddhapuraḥsaraḥ

33.24

जगाम तदहस्चापि तेषां वर्षशतं यथा ।
निशां प्रतीक्षमाणानां दिदृक्षूणां मृतान्नृपान्

jagāma tadahascāpi teṣāṃ varṣaśataṃ yathā |
niśāṃ pratīkṣamāṇānāṃ didṛkṣūṇāṃ mṛtānnṛpān

33.25

अथ पुण्यं गिरिवरमस्तमभ्यगमद्रविः ।
ततः कृताभिषेकास्ते नैशं कर्म समाचरन्

atha puṇyaṃ girivaramastamabhyagamadraviḥ |
tataḥ kṛtābhiṣekāste naiśaṃ karma samācaran

Text source: Wikisource · CC BY-SA 4.0 (Wikisource transcription of a public-domain text)