नारदस्य तु तद्वाक्यं शशंसुर्द्विजसत्तमाः ।
शतयूपस्तु राजर्षिर्नारदं वाक्यमब्रवीत्
nāradasya tu tadvākyaṃ śaśaṃsurdvijasattamāḥ |
śatayūpastu rājarṣirnāradaṃ vākyamabravīt
Ashramavasika Parva
Chapter 22: Narada reveals the king's remaining years
इति श्रीमन्महाभारते आश्रमवासिकपर्वणि आश्रमवासपर्वणि द्वाविंशोऽध्यायः ॥
16 verses · 22 of 41
What happens in this chapter
Narada reveals the king's remaining years
Shatayupa says Narada has strengthened the faith of all, but asks one thing more: he has named the worlds other kings reached, not this king's. Where will Dhritarashtra go, and when? Narada, who sees with divine sight, answers before the gathering. Visiting Indra's hall by chance, he saw Pandu there, and heard Indra himself speak of Dhritarashtra's hard tapas: three years of the king's life remain. Then, with Gandhari, he will go to the abode of Kubera travelling at will in a flying vimana through the worlds of gods, gandharvas and rakshasas, his sins burned by tapas, through the power of Vyasa's austerity. Narada shares this secret of the gods out of affection. All rejoice, and the sages depart as they please.
वैशम्पायन उवाच
अहो भगवता श्रद्धा कुरुराजस्य वर्धिता ।
सर्वस्य च जनस्यास्य मम चैव महाद्युते
aho bhagavatā śraddhā kururājasya vardhitā |
sarvasya ca janasyāsya mama caiva mahādyute
अस्ति काचिद्विवक्षा तु तां मे निगदतः शृणु ।
धृतराष्ट्रं प्रति नृपं देवर्षे लोकपूजित
asti kācidvivakṣā tu tāṃ me nigadataḥ śṛṇu |
dhṛtarāṣṭraṃ prati nṛpaṃ devarṣe lokapūjita
सर्ववृत्तान्ततत्त्वज्ञो भवान्दिव्येन चक्षुषा ।
युक्तः पश्यसि विप्रर्षे गतयो विविधा नृणाम्
sarvavṛttāntatattvajño bhavāndivyena cakṣuṣā |
yuktaḥ paśyasi viprarṣe gatayo vividhā nṛṇām
उक्तवान्नृपतीनां त्वं महेन्द्रस्य सलोकताम् ।
न त्वस्य नृपतेर्लोकाः कथितास्ते महामुने
uktavānnṛpatīnāṃ tvaṃ mahendrasya salokatām |
na tvasya nṛpaterlokāḥ kathitāste mahāmune
स्थानमप्यस्य नृपतेः श्रोतुमिच्छाम्यहं विभो ।
त्वत्तः कीदृक्कदा चेति तन्ममाख्याहि तत्त्वतः
sthānamapyasya nṛpateḥ śrotumicchāmyahaṃ vibho |
tvattaḥ kīdṛkkadā ceti tanmamākhyāhi tattvataḥ
इत्युक्तो नारदस्तेन वाक्यं सर्वमनोनुगम् ।
व्याजहार सभामध्ये दिव्यदर्शी महातपाः
ityukto nāradastena vākyaṃ sarvamanonugam |
vyājahāra sabhāmadhye divyadarśī mahātapāḥ
नारद उवाच
यदृच्छया शक्रसदो गत्वा शक्रं शचीपतिम् ।
दृष्टवानस्मि राजर्षे तत्र पाण्डुं नराधिपम्
yadṛcchayā śakrasado gatvā śakraṃ śacīpatim |
dṛṣṭavānasmi rājarṣe tatra pāṇḍuṃ narādhipam
तत्रेयं धृतराष्ट्रस्य कथा समभवन्नप ।
तपसो दुष्करस्यास्य यदयं तपते नृपः
tatreyaṃ dhṛtarāṣṭrasya kathā samabhavannapa |
tapaso duṣkarasyāsya yadayaṃ tapate nṛpaḥ
तत्राहमिदमश्रौषं शक्रस्य वदतः स्वयम् ।
वर्षाणि त्रीणि शिष्टानि राज्ञोस्य परमायुषः
tatrāhamidamaśrauṣaṃ śakrasya vadataḥ svayam |
varṣāṇi trīṇi śiṣṭāni rājñosya paramāyuṣaḥ
ततः कुबेरभवनं गान्धारीसहितो नृपः ।
प्रयाता धृतराष्ट्रोऽयं राजराजाभिसत्कृतः
tataḥ kuberabhavanaṃ gāndhārīsahito nṛpaḥ |
prayātā dhṛtarāṣṭro'yaṃ rājarājābhisatkṛtaḥ
कामगेन विमानेन दिव्याभरणभूषितः ।
ऋषिपुत्रो महाभागस्तपसा दग्धकिल्बिषः
kāmagena vimānena divyābharaṇabhūṣitaḥ |
ṛṣiputro mahābhāgastapasā dagdhakilbiṣaḥ
सञ्चरिष्यति लोकांश्च देवगन्धर्वरक्षसाम् ।
स्वच्छन्देनेति धर्मात्मा व्यासस्य तु तपोबलात्
sañcariṣyati lokāṃśca devagandharvarakṣasām |
svacchandeneti dharmātmā vyāsasya tu tapobalāt
देवगुह्यमिदं प्रीत्या मया वः कथितं महत् ।
भवन्तो हि श्रुतधनास्तपसा दग्धकिल्बिषाः
devaguhyamidaṃ prītyā mayā vaḥ kathitaṃ mahat |
bhavanto hi śrutadhanāstapasā dagdhakilbiṣāḥ
वैशम्पायन उवाच
इति ते तस्य तच्छ्रुत्वा देवर्षेर्मधुरं वचः ।
सर्वे सुमनसः प्रीता बभूवुः स च पार्थिवः
iti te tasya tacchrutvā devarṣermadhuraṃ vacaḥ |
sarve sumanasaḥ prītā babhūvuḥ sa ca pārthivaḥ
एवं कथाभिरन्वास्य धृतराष्ट्रं मनीषिणः ।
विप्रजग्मुर्यथाकामं ते सिद्धगतिमास्थिताः
evaṃ kathābhiranvāsya dhṛtarāṣṭraṃ manīṣiṇaḥ |
viprajagmuryathākāmaṃ te siddhagatimāsthitāḥ
Text source: Wikisource · CC BY-SA 4.0 (Wikisource transcription of a public-domain text)