Ashramavasika Parva

Chapter 21: Narada foretells Dhritarashtra's attainment

इति श्रीमन्महाभारते आश्रमवासिकपर्वणि आश्रमवासपर्वणि एकविंशोऽध्यायः ॥

22 verses · 21 of 41

What happens in this chapter

Narada foretells Dhritarashtra's attainment

Narada, Parvata, Devala, Vyasa with his disciples, other siddhas and the aged Shatayupa come to see the king, and Kunti honours them. In the course of their talk Narada tells how kings won heaven by tapas in this very forest: Sahasrachitya, Shatayupa's grandfather, whom Narada often saw in Indra's hall; Shailalaya, grandfather of Bhagadatta; Prishadhra; Purukutsa son of Mandhata, whose wife was the river Narmada; and Shashaloma. By Vyasa's grace Dhritarashtra too will reach their goal with Gandhari. Pandu, who stands near Indra, always remembers him. Kunti, by serving them, will reach her husband's world. Vidura will enter Yudhishthira, and Sanjaya will reach svarga by meditation. The king and Gandhari rejoice and honour Narada.

वैशम्पायन उवाच

21.1

ततस्तत्र मुनिश्रेष्ठा राजानं द्रष्टुमभ्ययुः ।
नारदः पर्वतश्चैव देवलश्च महातपाः

tatastatra muniśreṣṭhā rājānaṃ draṣṭumabhyayuḥ |
nāradaḥ parvataścaiva devalaśca mahātapāḥ

21.2

द्वैपायनः सशिष्यश्च सिद्धाश्चान्ये मनीषिणः ।
शतयूपश्च राजर्षिर्वृद्धः परमधार्मिकः

dvaipāyanaḥ saśiṣyaśca siddhāścānye manīṣiṇaḥ |
śatayūpaśca rājarṣirvṛddhaḥ paramadhārmikaḥ

21.3

तेषां कुन्ती महाराज पूजां चक्रे यथाविधि ।
ते चापि तुतुषुस्तस्यास्तापसाः परिचर्यया

teṣāṃ kuntī mahārāja pūjāṃ cakre yathāvidhi |
te cāpi tutuṣustasyāstāpasāḥ paricaryayā

21.4

तत्र धर्म्याः कथास्तात चक्रुस्ते परमर्षयः ।
रमयन्तो महात्मानं धृतराष्ट्रं जनाधिपम्

tatra dharmyāḥ kathāstāta cakruste paramarṣayaḥ |
ramayanto mahātmānaṃ dhṛtarāṣṭraṃ janādhipam

21.5

कथान्तरे तु कस्मिंश्चिद्देवर्षिर्नारदस्ततः ।
कथामिमामकथयत्सर्वप्रत्यक्षदर्शिवान्

kathāntare tu kasmiṃściddevarṣirnāradastataḥ |
kathāmimāmakathayatsarvapratyakṣadarśivān

नारद उवाच

21.6

पुरा प्रजापतिसमो राजाऽऽसीदकुतोभयः ।
सहस्रचित्यि इत्युक्तः शतयूपपितामहः

purā prajāpatisamo rājā''sīdakutobhayaḥ |
sahasracityi ityuktaḥ śatayūpapitāmahaḥ

21.7

स पुत्रे राज्यमासज्ज्यि ज्येष्ठे परमधार्मिके ।
सहस्रचित्यो धर्मात्मा प्रविवेश वनं नृपः

sa putre rājyamāsajjyi jyeṣṭhe paramadhārmike |
sahasracityo dharmātmā praviveśa vanaṃ nṛpaḥ

21.8

स गत्वा तपसः पारं दीप्तस्य वसुधाधिपः ।
पुरंदरस्य संस्थानं प्रतिपेदे महाद्युतिः

sa gatvā tapasaḥ pāraṃ dīptasya vasudhādhipaḥ |
puraṃdarasya saṃsthānaṃ pratipede mahādyutiḥ

21.9

दृष्टपूर्वः स बहुशो राजन्सम्पतता मया ।
महेन्द्रसदने राजा तपसा दग्धकिल्बिषः

dṛṣṭapūrvaḥ sa bahuśo rājansampatatā mayā |
mahendrasadane rājā tapasā dagdhakilbiṣaḥ

21.10

तथा शैलालयो राजा भगत्तपितामहः ।
तपोबलेनैव नृपो महेन्द्रसदनं गतः

tathā śailālayo rājā bhagattapitāmahaḥ |
tapobalenaiva nṛpo mahendrasadanaṃ gataḥ

21.11

तथा पृषध्रो राजाऽऽसीद्राजन्वज्रधरोपमः ।
स चापि तपसा लेभे नाकपृष्ठमितो गतः

tathā pṛṣadhro rājā''sīdrājanvajradharopamaḥ |
sa cāpi tapasā lebhe nākapṛṣṭhamito gataḥ

21.12

अस्मिन्नरण्ये नृपते मांधातुरपि चात्मजः ।
पुरुकुत्सो नृपः सिद्धिं महतीं समवाप्तवान्

asminnaraṇye nṛpate māṃdhāturapi cātmajaḥ |
purukutso nṛpaḥ siddhiṃ mahatīṃ samavāptavān

21.13

भार्या समभवद्यस्य नर्मदा सरितां वरा ।
सोस्मिन्नरण्ये नृपतिस्तपस्तप्त्वा दिवं गतः

bhāryā samabhavadyasya narmadā saritāṃ varā |
sosminnaraṇye nṛpatistapastaptvā divaṃ gataḥ

21.14

शशलोमा च राजाऽऽसीद्राजन्परमधार्मिकः ।
सम्यगस्मिन्वने तप्त्वा ततो दिवमवाप्तवान्

śaśalomā ca rājā''sīdrājanparamadhārmikaḥ |
samyagasminvane taptvā tato divamavāptavān

21.15

द्वैपायनप्रसादाच्च त्वमपीदं तपोवनम् ।
राजन्नवाप्य दुष्प्रापां सिद्धिमग्र्यां गमिष्यसि

dvaipāyanaprasādācca tvamapīdaṃ tapovanam |
rājannavāpya duṣprāpāṃ siddhimagryāṃ gamiṣyasi

21.16

त्वं चापि राजशार्दूल तपसोन्ते श्रिया वृतः ।
गान्धारीसहितो गन्ता गतिं तेषां महात्मनां

tvaṃ cāpi rājaśārdūla tapasonte śriyā vṛtaḥ |
gāndhārīsahito gantā gatiṃ teṣāṃ mahātmanāṃ

21.17

पाण्डुः स्मरति ते नित्यं बलहन्तुः समीपगः ।
त्वां सदैव महाराज श्रेयसा स च योक्ष्यति

pāṇḍuḥ smarati te nityaṃ balahantuḥ samīpagaḥ |
tvāṃ sadaiva mahārāja śreyasā sa ca yokṣyati

21.18

तव शुश्रूषया चैव गान्धार्याश्च यशस्विनी ।
भर्तुः सलोकतां कुन्ती गमिष्यति वधूस्तव

tava śuśrūṣayā caiva gāndhāryāśca yaśasvinī |
bhartuḥ salokatāṃ kuntī gamiṣyati vadhūstava

21.19

युधिष्ठिरस्य जननी स हि धर्मः सनातनः ।
वयमेतत्प्रपश्यामो नृपते दिव्यवक्षुषाः

yudhiṣṭhirasya jananī sa hi dharmaḥ sanātanaḥ |
vayametatprapaśyāmo nṛpate divyavakṣuṣāḥ

21.20

प्रवेक्ष्यति महात्मानं विदुरश्च युधिष्ठिरम् ।
संजयस्तदनुध्यानादितः स्वर्गमवाप्स्यति

pravekṣyati mahātmānaṃ viduraśca yudhiṣṭhiram |
saṃjayastadanudhyānāditaḥ svargamavāpsyati

वैशम्पायन उवाच

21.21

एतच्छ्रुत्वा कौरवेन्द्रो महात्मा
सार्धं पत्न्या प्रीतिमान्सम्बभूव ।
विद्वान्वाक्यं नारदस्य प्रशस्य
चक्रे पूजां चातुलां नारदाय

etacchrutvā kauravendro mahātmā
sārdhaṃ patnyā prītimānsambabhūva |
vidvānvākyaṃ nāradasya praśasya
cakre pūjāṃ cātulāṃ nāradāya

21.22

ततः सर्वे नारदं विप्रसङ्घाः
सम्पूजयामासुरतीव राजन् ।
राज्ञः प्रीत्या धृतराष्ट्रस्य ते वै
पुनःपुनः सम्प्रहृष्टास्तदानीम्

tataḥ sarve nāradaṃ viprasaṅghāḥ
sampūjayāmāsuratīva rājan |
rājñaḥ prītyā dhṛtarāṣṭrasya te vai
punaḥpunaḥ samprahṛṣṭāstadānīm

Text source: Wikisource · CC BY-SA 4.0 (Wikisource transcription of a public-domain text)