ततस्तत्र मुनिश्रेष्ठा राजानं द्रष्टुमभ्ययुः ।
नारदः पर्वतश्चैव देवलश्च महातपाः
tatastatra muniśreṣṭhā rājānaṃ draṣṭumabhyayuḥ |
nāradaḥ parvataścaiva devalaśca mahātapāḥ
इति श्रीमन्महाभारते आश्रमवासिकपर्वणि आश्रमवासपर्वणि एकविंशोऽध्यायः ॥
22 verses · 21 of 41
Narada, Parvata, Devala, Vyasa with his disciples, other siddhas and the aged Shatayupa come to see the king, and Kunti honours them. In the course of their talk Narada tells how kings won heaven by tapas in this very forest: Sahasrachitya, Shatayupa's grandfather, whom Narada often saw in Indra's hall; Shailalaya, grandfather of Bhagadatta; Prishadhra; Purukutsa son of Mandhata, whose wife was the river Narmada; and Shashaloma. By Vyasa's grace Dhritarashtra too will reach their goal with Gandhari. Pandu, who stands near Indra, always remembers him. Kunti, by serving them, will reach her husband's world. Vidura will enter Yudhishthira, and Sanjaya will reach svarga by meditation. The king and Gandhari rejoice and honour Narada.
वैशम्पायन उवाच
ततस्तत्र मुनिश्रेष्ठा राजानं द्रष्टुमभ्ययुः ।
नारदः पर्वतश्चैव देवलश्च महातपाः
tatastatra muniśreṣṭhā rājānaṃ draṣṭumabhyayuḥ |
nāradaḥ parvataścaiva devalaśca mahātapāḥ
द्वैपायनः सशिष्यश्च सिद्धाश्चान्ये मनीषिणः ।
शतयूपश्च राजर्षिर्वृद्धः परमधार्मिकः
dvaipāyanaḥ saśiṣyaśca siddhāścānye manīṣiṇaḥ |
śatayūpaśca rājarṣirvṛddhaḥ paramadhārmikaḥ
तेषां कुन्ती महाराज पूजां चक्रे यथाविधि ।
ते चापि तुतुषुस्तस्यास्तापसाः परिचर्यया
teṣāṃ kuntī mahārāja pūjāṃ cakre yathāvidhi |
te cāpi tutuṣustasyāstāpasāḥ paricaryayā
तत्र धर्म्याः कथास्तात चक्रुस्ते परमर्षयः ।
रमयन्तो महात्मानं धृतराष्ट्रं जनाधिपम्
tatra dharmyāḥ kathāstāta cakruste paramarṣayaḥ |
ramayanto mahātmānaṃ dhṛtarāṣṭraṃ janādhipam
कथान्तरे तु कस्मिंश्चिद्देवर्षिर्नारदस्ततः ।
कथामिमामकथयत्सर्वप्रत्यक्षदर्शिवान्
kathāntare tu kasmiṃściddevarṣirnāradastataḥ |
kathāmimāmakathayatsarvapratyakṣadarśivān
नारद उवाच
पुरा प्रजापतिसमो राजाऽऽसीदकुतोभयः ।
सहस्रचित्यि इत्युक्तः शतयूपपितामहः
purā prajāpatisamo rājā''sīdakutobhayaḥ |
sahasracityi ityuktaḥ śatayūpapitāmahaḥ
स पुत्रे राज्यमासज्ज्यि ज्येष्ठे परमधार्मिके ।
सहस्रचित्यो धर्मात्मा प्रविवेश वनं नृपः
sa putre rājyamāsajjyi jyeṣṭhe paramadhārmike |
sahasracityo dharmātmā praviveśa vanaṃ nṛpaḥ
स गत्वा तपसः पारं दीप्तस्य वसुधाधिपः ।
पुरंदरस्य संस्थानं प्रतिपेदे महाद्युतिः
sa gatvā tapasaḥ pāraṃ dīptasya vasudhādhipaḥ |
puraṃdarasya saṃsthānaṃ pratipede mahādyutiḥ
दृष्टपूर्वः स बहुशो राजन्सम्पतता मया ।
महेन्द्रसदने राजा तपसा दग्धकिल्बिषः
dṛṣṭapūrvaḥ sa bahuśo rājansampatatā mayā |
mahendrasadane rājā tapasā dagdhakilbiṣaḥ
तथा शैलालयो राजा भगत्तपितामहः ।
तपोबलेनैव नृपो महेन्द्रसदनं गतः
tathā śailālayo rājā bhagattapitāmahaḥ |
tapobalenaiva nṛpo mahendrasadanaṃ gataḥ
तथा पृषध्रो राजाऽऽसीद्राजन्वज्रधरोपमः ।
स चापि तपसा लेभे नाकपृष्ठमितो गतः
tathā pṛṣadhro rājā''sīdrājanvajradharopamaḥ |
sa cāpi tapasā lebhe nākapṛṣṭhamito gataḥ
अस्मिन्नरण्ये नृपते मांधातुरपि चात्मजः ।
पुरुकुत्सो नृपः सिद्धिं महतीं समवाप्तवान्
asminnaraṇye nṛpate māṃdhāturapi cātmajaḥ |
purukutso nṛpaḥ siddhiṃ mahatīṃ samavāptavān
भार्या समभवद्यस्य नर्मदा सरितां वरा ।
सोस्मिन्नरण्ये नृपतिस्तपस्तप्त्वा दिवं गतः
bhāryā samabhavadyasya narmadā saritāṃ varā |
sosminnaraṇye nṛpatistapastaptvā divaṃ gataḥ
शशलोमा च राजाऽऽसीद्राजन्परमधार्मिकः ।
सम्यगस्मिन्वने तप्त्वा ततो दिवमवाप्तवान्
śaśalomā ca rājā''sīdrājanparamadhārmikaḥ |
samyagasminvane taptvā tato divamavāptavān
द्वैपायनप्रसादाच्च त्वमपीदं तपोवनम् ।
राजन्नवाप्य दुष्प्रापां सिद्धिमग्र्यां गमिष्यसि
dvaipāyanaprasādācca tvamapīdaṃ tapovanam |
rājannavāpya duṣprāpāṃ siddhimagryāṃ gamiṣyasi
त्वं चापि राजशार्दूल तपसोन्ते श्रिया वृतः ।
गान्धारीसहितो गन्ता गतिं तेषां महात्मनां
tvaṃ cāpi rājaśārdūla tapasonte śriyā vṛtaḥ |
gāndhārīsahito gantā gatiṃ teṣāṃ mahātmanāṃ
पाण्डुः स्मरति ते नित्यं बलहन्तुः समीपगः ।
त्वां सदैव महाराज श्रेयसा स च योक्ष्यति
pāṇḍuḥ smarati te nityaṃ balahantuḥ samīpagaḥ |
tvāṃ sadaiva mahārāja śreyasā sa ca yokṣyati
तव शुश्रूषया चैव गान्धार्याश्च यशस्विनी ।
भर्तुः सलोकतां कुन्ती गमिष्यति वधूस्तव
tava śuśrūṣayā caiva gāndhāryāśca yaśasvinī |
bhartuḥ salokatāṃ kuntī gamiṣyati vadhūstava
युधिष्ठिरस्य जननी स हि धर्मः सनातनः ।
वयमेतत्प्रपश्यामो नृपते दिव्यवक्षुषाः
yudhiṣṭhirasya jananī sa hi dharmaḥ sanātanaḥ |
vayametatprapaśyāmo nṛpate divyavakṣuṣāḥ
प्रवेक्ष्यति महात्मानं विदुरश्च युधिष्ठिरम् ।
संजयस्तदनुध्यानादितः स्वर्गमवाप्स्यति
pravekṣyati mahātmānaṃ viduraśca yudhiṣṭhiram |
saṃjayastadanudhyānāditaḥ svargamavāpsyati
वैशम्पायन उवाच
एतच्छ्रुत्वा कौरवेन्द्रो महात्मा
सार्धं पत्न्या प्रीतिमान्सम्बभूव ।
विद्वान्वाक्यं नारदस्य प्रशस्य
चक्रे पूजां चातुलां नारदाय
etacchrutvā kauravendro mahātmā
sārdhaṃ patnyā prītimānsambabhūva |
vidvānvākyaṃ nāradasya praśasya
cakre pūjāṃ cātulāṃ nāradāya
ततः सर्वे नारदं विप्रसङ्घाः
सम्पूजयामासुरतीव राजन् ।
राज्ञः प्रीत्या धृतराष्ट्रस्य ते वै
पुनःपुनः सम्प्रहृष्टास्तदानीम्
tataḥ sarve nāradaṃ viprasaṅghāḥ
sampūjayāmāsuratīva rājan |
rājñaḥ prītyā dhṛtarāṣṭrasya te vai
punaḥpunaḥ samprahṛṣṭāstadānīm
Text source: Wikisource · CC BY-SA 4.0 (Wikisource transcription of a public-domain text)