इति श्रीमन्महाभारते अनुशासनपर्वणि दानधर्मपर्वणि सप्तविंशोऽध्यायः ॥
14 verses · 27 of 274
Having struck down the weavers, Garuda settles on a mountain peak, eats the elephant and the tortoise, and gains unequalled strength. He flies to Indra's realm, where by Indra's command Agni blazes night and day around the amrita. Water and guards do not frighten him, but seeing the fire, and knowing he is a bird, he is seized by fear. He goes to Brahma with folded hands: he must bring the amrita to Kadru to free his blameless mother, but cannot see how to cross the flames. Brahma smiles and answers that milk and ghee calm fire, even the fire within living bodies. Let him cast butter or milk into it, and it will not burn him.
भीष्म उवाच
हत्वा तं पक्षिशार्दूलः कुविन्दानां जनं व्रती ।
उपोपविश्य शैलाग्रे भक्षयामास तावुभौ ।
वारणं कच्छर्प चैव संहृष्टः स पतत्रिराट्
hatvā taṃ pakṣiśārdūlaḥ kuvindānāṃ janaṃ vratī |
upopaviśya śailāgre bhakṣayāmāsa tāvubhau |
vāraṇaṃ kaccharpa caiva saṃhṛṣṭaḥ sa patatrirāṭ
तयोः स रुधिरं पीत्वा मेदसी च परन्तप ।
संहृष्टः यततांश्रेष्ठो लब्ध्वा बलमनुत्तमम् ।
जंगाम देवराजस्य भवनं पन्नगाशनः
tayoḥ sa rudhiraṃ pītvā medasī ca parantapa |
saṃhṛṣṭaḥ yatatāṃśreṣṭho labdhvā balamanuttamam |
jaṃgāma devarājasya bhavanaṃ pannagāśanaḥ
तं प्रणम्य महात्मानं पावकं विस्फुलिङ्गिनम् ।
रात्रिदिवं प्रज्वलितं रक्षार्थममृतस्य ह
taṃ praṇamya mahātmānaṃ pāvakaṃ visphuliṅginam |
rātridivaṃ prajvalitaṃ rakṣārthamamṛtasya ha
तं दृष्ट्वा विहगेन्द्रस्य भयं तीव्रमुपाविशत् ।
नतु तोयान्न रक्षिभ्यो भयमस्योपपद्यते
taṃ dṛṣṭvā vihagendrasya bhayaṃ tīvramupāviśat |
natu toyānna rakṣibhyo bhayamasyopapadyate
पक्षित्वमात्मनो दृष्ट्वा ज्वलन्तं च हुताशनम् ।
पितामहमथो गत्वा ददर्श भुजगाशनः
pakṣitvamātmano dṛṣṭvā jvalantaṃ ca hutāśanam |
pitāmahamatho gatvā dadarśa bhujagāśanaḥ
तं प्रणम्य महात्मानं गरुडः प्रयताञ्जलिः ।
प्रोवाच तदसन्दिग्धं वचनं पन्नगेश्वरः
taṃ praṇamya mahātmānaṃ garuḍaḥ prayatāñjaliḥ |
provāca tadasandigdhaṃ vacanaṃ pannageśvaraḥ
उद्यतं गुरुकृत्ये मां भगवन्धर्मनिश्चितम् ।
विमोक्षणार्थं मातुर्हि दासभावादनिन्दितम्
udyataṃ gurukṛtye māṃ bhagavandharmaniścitam |
vimokṣaṇārthaṃ māturhi dāsabhāvādaninditam
कद्रूसकाशममृतं मयाहर्तव्यमीश्वर ।
तदा मे जननी देव दासभावात्प्रमोक्ष्यते
kadrūsakāśamamṛtaṃ mayāhartavyamīśvara |
tadā me jananī deva dāsabhāvātpramokṣyate
तत्रामृतं प्रज्वलितो नित्यमीश्वर रक्षति ।
हिरण्यरेता भगवान्पाकशासनशासनात्
tatrāmṛtaṃ prajvalito nityamīśvara rakṣati |
hiraṇyaretā bhagavānpākaśāsanaśāsanāt
तत्र मे देवदेवेश भयं तीव्रमथाविशत् ।
ज्वलन्तं पावकं दृष्ट्वा पक्षित्वं चात्मनः प्रभो
tatra me devadeveśa bhayaṃ tīvramathāviśat |
jvalantaṃ pāvakaṃ dṛṣṭvā pakṣitvaṃ cātmanaḥ prabho
समतिक्रमितुं शक्यः कथं स्यात्पावको मया ।
तस्याभ्युपायं वरद वक्तुमीशोऽसि मे प्रभो
samatikramituṃ śakyaḥ kathaṃ syātpāvako mayā |
tasyābhyupāyaṃ varada vaktumīśo'si me prabho
तमब्रवीन्महाभाग तप्यमानं विहङ्गमम् ।
अग्नेः संशमनोपायमुत्सयन्त पुनःपुनः
tamabravīnmahābhāga tapyamānaṃ vihaṅgamam |
agneḥ saṃśamanopāyamutsayanta punaḥpunaḥ
पयसा शाम्यते वत्स सर्पिषा च हुताशनः ।
शरीरस्थोपि भूतानां किं पुनः प्रज्वलन्भुवि
payasā śāmyate vatsa sarpiṣā ca hutāśanaḥ |
śarīrasthopi bhūtānāṃ kiṃ punaḥ prajvalanbhuvi
नवनीतं पयो वाऽपि पावके त्वं समादधेः ।
ततो गच्छ यथाकामं न त्वा धक्ष्यति पावकः
navanītaṃ payo vā'pi pāvake tvaṃ samādadheḥ |
tato gaccha yathākāmaṃ na tvā dhakṣyati pāvakaḥ
Text source: Wikisource · CC BY-SA 4.0 (Wikisource transcription of a public-domain text)
