इति श्रीमन्महाभारते आदिपर्वणि पौलोमपर्वणि चतुर्थोऽध्यायः ॥
11 verses · 4 of 261
Sauti, practised in the Puranas, stands with joined palms before the ascetics of Naimisharanya and asks what he should tell them. The rishis answer that they will ask him in due course, but first the head of the assembly must be present. Kulapati Shaunaka is still sitting in the fire-hall. He knows the divine kathas of devas and asuras, he is truthful, calm and steady in his vows, and it is fitting that the narration begin only when he has taken his honoured seat. Sauti agrees to wait. Shaunaka finishes every rite in proper order, comes into the assembly where the rishis sit in their vows, and takes his place among the ritviks and members of the sattra as its master.
पौराणिकः पुराणे कृतश्रमः स कृताञ्जलिस्तानुवाच ।
मयोत्तङ्कस्य चरितमशेषमुक्तं जनमेजयस्य सार्पसत्रे निमित्तान्तरमिदमपि ।
किं भवन्तः श्रोतुमिच्छन्ति किमहं ब्रवाणीति
paurāṇikaḥ purāṇe kṛtaśramaḥ sa kṛtāñjalistānuvāca |
mayottaṅkasya caritamaśeṣamuktaṃ janamejayasya sārpasatre nimittāntaramidamapi |
kiṃ bhavantaḥ śrotumicchanti kimahaṃ bravāṇīti
तमृषय ऊचुः
परं रौमहर्षणे प्रवक्ष्यामस्त्वां नः प्रतिवक्ष्यसि वचः शुश्रूषतां कथायोगं नः कथायोगे
paraṃ raumaharṣaṇe pravakṣyāmastvāṃ naḥ prativakṣyasi vacaḥ śuśrūṣatāṃ kathāyogaṃ naḥ kathāyoge
तत्र भगवान् कुलपतिस्तु शौनकोऽग्निशरणमध्यास्ते ।
दीर्घसत्रत्वात्सर्वाः कथाः श्रोतुं कालोस्ति
tatra bhagavān kulapatistu śaunako'gniśaraṇamadhyāste |
dīrghasatratvātsarvāḥ kathāḥ śrotuṃ kālosti
यौऽसौ दिव्याः कथा वेद देवतासुरसंश्रिताः ।
मनुष्योरगगन्धर्वकथा वेद च सर्वशः
yau'sau divyāḥ kathā veda devatāsurasaṃśritāḥ |
manuṣyoragagandharvakathā veda ca sarvaśaḥ
स चाप्यस्मिन्मशे सौते विद्वान्कुलपतिर्दिवजः ।
दक्षो धृतव्रतो धीमाञ्शास्त्रे चारण्यके गुरुः
sa cāpyasminmaśe saute vidvānkulapatirdivajaḥ |
dakṣo dhṛtavrato dhīmāñśāstre cāraṇyake guruḥ
सत्यवादी शमपरस्तपस्वी नियतव्रतः ।
सर्वेषामेव नो मान्यः स तावत्प्रतिपाल्यताम्
satyavādī śamaparastapasvī niyatavrataḥ |
sarveṣāmeva no mānyaḥ sa tāvatpratipālyatām
तस्मिन्नध्यासति गुरावासनं परमार्चितम् ।
ततो वक्ष्यसि यत्त्वां स प्रक्ष्यति द्विजसत्तमः
tasminnadhyāsati gurāvāsanaṃ paramārcitam |
tato vakṣyasi yattvāṃ sa prakṣyati dvijasattamaḥ
सौतिरुवाच
एवमस्तु गुरौ तस्मिन्नुपविष्टे महात्मनि ।
तेन पृष्टः कथाः पुण्या वक्ष्यामि विविधाश्रयाः
evamastu gurau tasminnupaviṣṭe mahātmani |
tena pṛṣṭaḥ kathāḥ puṇyā vakṣyāmi vividhāśrayāḥ
सोऽथ विप्रर्षभः सर्वं कृत्वा कार्यं यथाविधि ।
देवान्वाग्भिः पितॄनद्भिस्तर्पयित्वाऽऽजगाम ह
so'tha viprarṣabhaḥ sarvaṃ kṛtvā kāryaṃ yathāvidhi |
devānvāgbhiḥ pitṝnadbhistarpayitvā''jagāma ha
यत्र ब्रह्मर्षयः सिद्धाः सुखासीना धृतव्रताः ।
यज्ञायतनमाश्रित्य सूतपुत्रपुरस्पराः
yatra brahmarṣayaḥ siddhāḥ sukhāsīnā dhṛtavratāḥ |
yajñāyatanamāśritya sūtaputrapurasparāḥ
ऋत्विक्ष्वथ सदस्येषु स वै गृहपतिस्तदा ।
उपविष्टेषूपविष्टः शौनकोऽथाब्रवीदिदम्
ṛtvikṣvatha sadasyeṣu sa vai gṛhapatistadā |
upaviṣṭeṣūpaviṣṭaḥ śaunako'thābravīdidam
Text source: Wikisource · CC BY-SA 4.0 (Wikisource transcription of a public-domain text)
