Adi Parva

Chapter 220: Duryodhana's schemes against the Pandavas

इति श्रीमन्महाभारते आदिपर्वणि विदुरागमनराज्यलाभपर्वणि विंशत्यधिकद्विशततमोऽध्यायः ॥

22 verses · 220 of 261

What happens in this chapter

Duryodhana's schemes against the Pandavas

Dhritarashtra tells Duryodhana and Karna that he wants the same as they do, but praises the Pandavas only so that Vidura will not read his intent. Duryodhana lists his schemes. Trusted brahmanas could sow discord between Kunti's sons and Madri's. Drupada, his sons and ministers could be bribed to abandon Yudhishthira. Agents could turn the brothers against one another, or turn Draupadi against them. Bhima, the strongest and their refuge, could be killed in secret; without him Arjuna is not worth a quarter of Karna. Beautiful women could be sent to tempt each brother, so that Krishnaa grows estranged. Or Karna could bring them here and trusted men strike them down. He urges speed and asks Karna's view.

वैशंपायन उवाच

220.1

दुर्योधनेनैवमुक्तः कर्णेन च विशांपते ।
पुत्रं च सूतपुत्रं च धृतराष्ट्रोऽब्रवीदिदम्

duryodhanenaivamuktaḥ karṇena ca viśāṃpate |
putraṃ ca sūtaputraṃ ca dhṛtarāṣṭro'bravīdidam

धृतराष्ट्र उवाच

220.2

अहमप्येवमेवैतच्चिकीर्षामि यथा युवाम् ।
विवेक्तुं नाहमिच्छामि त्वाकारं विदुरं प्रति

ahamapyevamevaitaccikīrṣāmi yathā yuvām |
vivektuṃ nāhamicchāmi tvākāraṃ viduraṃ prati

220.3

ततस्तेषां गुणानेव कीर्तयामि विशेषतः ।
नावबुध्येत विदुरो ममाभिप्रायमिङ्गितैः

tatasteṣāṃ guṇāneva kīrtayāmi viśeṣataḥ |
nāvabudhyeta viduro mamābhiprāyamiṅgitaiḥ

220.4

यच्च त्वं मन्यसे प्राप्तं तद्ब्रवीहि सुयोधन ।
राधेय मन्यसे यच्च प्राप्तकालं वदाशु मे

yacca tvaṃ manyase prāptaṃ tadbravīhi suyodhana |
rādheya manyase yacca prāptakālaṃ vadāśu me

दुर्योधन उवाच

220.5

अद्य तान्कुशलैर्विप्रैः सुगुप्तैराप्तकारिभिः ।
कुन्तीपुत्रान्भेदयामो माद्रीपुत्रौ च पाण्डवौ

adya tānkuśalairvipraiḥ suguptairāptakāribhiḥ |
kuntīputrānbhedayāmo mādrīputrau ca pāṇḍavau

220.6

अथवा द्रुपदो राजा महद्भिर्वित्तसंचयैः ।
पुत्राश्चास्य प्रलोभ्यन्ताममात्याश्चैव सर्वशः

athavā drupado rājā mahadbhirvittasaṃcayaiḥ |
putrāścāsya pralobhyantāmamātyāścaiva sarvaśaḥ

220.7

परित्यजेद्यथा राजा कुन्तीपुत्रं युधिष्ठिरम् ।
अथ तत्रैव वा तेषां निवासं रोचयन्तु ते

parityajedyathā rājā kuntīputraṃ yudhiṣṭhiram |
atha tatraiva vā teṣāṃ nivāsaṃ rocayantu te

220.8

इहैषां दोषवद्वासं वर्णयन्तु पृथक्पृथक् ।
ते भिद्यमानास्तत्रैव मनः कुर्वन्तु पाण्डवाः

ihaiṣāṃ doṣavadvāsaṃ varṇayantu pṛthakpṛthak |
te bhidyamānāstatraiva manaḥ kurvantu pāṇḍavāḥ

220.9

अथवा कुशळाः केचिदुपायनिपुणा नराः ।
इतरेतरतः पार्थान्भेदयन्त्वनुरागतः

athavā kuśaḻāḥ kecidupāyanipuṇā narāḥ |
itaretarataḥ pārthānbhedayantvanurāgataḥ

220.10

व्युत्थापयन्तु वा कृष्णां बहुत्वात्सुकरं हि तत् ।
अथवा पाण्डवांस्तस्यां भेदयन्तु ततश्च ताम्

vyutthāpayantu vā kṛṣṇāṃ bahutvātsukaraṃ hi tat |
athavā pāṇḍavāṃstasyāṃ bhedayantu tataśca tām

220.11

भीमसेनस्य वा राजन्नुपायकुशलैर्नरैः ।
मृत्युर्विधीयतां छन्नैः स हि तेषां बलाधिकः

bhīmasenasya vā rājannupāyakuśalairnaraiḥ |
mṛtyurvidhīyatāṃ channaiḥ sa hi teṣāṃ balādhikaḥ

220.12

तमाश्रित्य हि कौन्तेयः पुरा चास्मान्न मन्यते ।
सहि तीक्ष्णश्च शूरश्च तेषां चैव परायणम्

tamāśritya hi kaunteyaḥ purā cāsmānna manyate |
sahi tīkṣṇaśca śūraśca teṣāṃ caiva parāyaṇam

220.13

तस्मिंस्त्वभिहते राजन्हतोत्साहा हतौजसः ।
यतिष्यन्ते न राज्याय स हि तेषां व्यपाश्रयः

tasmiṃstvabhihate rājanhatotsāhā hataujasaḥ |
yatiṣyante na rājyāya sa hi teṣāṃ vyapāśrayaḥ

220.14

अजेयो ह्यर्जुनः सङ्ख्ये पृष्ठगोपे वृकोदरे ।
तमृते फाल्गुनो युद्धे राधेयस्य न पादभाक्

ajeyo hyarjunaḥ saṅkhye pṛṣṭhagope vṛkodare |
tamṛte phālguno yuddhe rādheyasya na pādabhāk

220.15

ते जानानास्तु दौर्बल्यं भीमसेनमृते महत् ।
अस्मान्बलवतो ज्ञात्वा न यतिष्यन्ति दुर्बलाः

te jānānāstu daurbalyaṃ bhīmasenamṛte mahat |
asmānbalavato jñātvā na yatiṣyanti durbalāḥ

220.16

इहागतेषु वा तेषु निदेशवशवर्तिषु ।
प्रवर्तिष्यामहे राजन्यथाशास्त्रं निबर्हणम्

ihāgateṣu vā teṣu nideśavaśavartiṣu |
pravartiṣyāmahe rājanyathāśāstraṃ nibarhaṇam

220.17

दर्पं वा वदतां तेषां केचिदत्र मनस्विनः ।
द्रुपदस्यात्मजा राजन्प्रभिद्यन्ते ततः परैः

darpaṃ vā vadatāṃ teṣāṃ kecidatra manasvinaḥ |
drupadasyātmajā rājanprabhidyante tataḥ paraiḥ

220.18

अथवा दर्शनीयाभिः प्रमदाभिर्विलोभ्यताम् ।
एकैकस्तत्र कौन्तेयस्ततः कृष्णा विरज्यताम्

athavā darśanīyābhiḥ pramadābhirvilobhyatām |
ekaikastatra kaunteyastataḥ kṛṣṇā virajyatām

220.19

प्रेष्यतां चैव राधेयस्तेषामागमनाय वै ।
तैस्तैः प्रकारैः सन्नीय पात्यन्तामाप्तकारिभिः

preṣyatāṃ caiva rādheyasteṣāmāgamanāya vai |
taistaiḥ prakāraiḥ sannīya pātyantāmāptakāribhiḥ

220.20

एतेषामप्युपायानां यस्ते निर्दोषवान्मतः ।
तस्य यप्रोगमातिष्ठ पुरा कालोऽतिवर्तते

eteṣāmapyupāyānāṃ yaste nirdoṣavānmataḥ |
tasya yaprogamātiṣṭha purā kālo'tivartate

220.21

यावद्ध्यकृतविश्वासा द्रुपदे पार्थिवर्षभे ।
तावदेव हि ते शक्या न शक्यास्तु ततः परम्

yāvaddhyakṛtaviśvāsā drupade pārthivarṣabhe |
tāvadeva hi te śakyā na śakyāstu tataḥ param

220.22

एषा मम मतिस्तात निग्रहाय प्रवर्तते ।
साध्वी वा यदि वाऽसाध्वी किं वा राधेय मन्यसे

eṣā mama matistāta nigrahāya pravartate |
sādhvī vā yadi vā'sādhvī kiṃ vā rādheya manyase

Text source: Wikisource · CC BY-SA 4.0 (Wikisource transcription of a public-domain text)