Chapter 221: Karna argues for open war

दुर्योधन तव प्रज्ञा न सम्यगिति मे मतिः ।
न ह्युपायेन ते शक्याः पाण्डवाः कुरुवर्धन

duryodhana tava prajñā na samyagiti me matiḥ |
na hyupāyena te śakyāḥ pāṇḍavāḥ kuruvardhana

पूर्वमेव हि ते सूक्ष्मैरुपायैर्यतितास्त्वया ।
निग्रहीतुं तदा वीर न चैव शकितास्त्वया

pūrvameva hi te sūkṣmairupāyairyatitāstvayā |
nigrahītuṃ tadā vīra na caiva śakitāstvayā

इहैव वर्तमानास्ते समीपे तव पार्थिव ।
अजातपक्षाः शिशवः शकिता नैव बाधितुम्

ihaiva vartamānāste samīpe tava pārthiva |
ajātapakṣāḥ śiśavaḥ śakitā naiva bādhitum

जातपक्षा विदेशस्था विवृद्धाः सर्वशोऽद्य ते ।
नोपायसाध्याः कौन्तेया ममैषा मतिरच्युता

jātapakṣā videśasthā vivṛddhāḥ sarvaśo'dya te |
nopāyasādhyāḥ kaunteyā mamaiṣā matiracyutā

न च ते व्यसनैर्योक्तुं शक्या दिष्टकृतेन च ।
शकिताश्चेप्सवश्चैव पितृपैतामहं पदम्

na ca te vyasanairyoktuṃ śakyā diṣṭakṛtena ca |
śakitāścepsavaścaiva pitṛpaitāmahaṃ padam

परस्परेण भेदश्च नाधातुं तेषु शक्यते ।
एकस्यां ये रताः पत्न्यां न भिद्यन्ते परस्परम्

paraspareṇa bhedaśca nādhātuṃ teṣu śakyate |
ekasyāṃ ye ratāḥ patnyāṃ na bhidyante parasparam

न चापि कृष्णा शक्येत तेभ्यो भेदयितुं परैः ।
परिद्यूनान्वृतवती किमुताद्य मृजावतः

na cāpi kṛṣṇā śakyeta tebhyo bhedayituṃ paraiḥ |
paridyūnānvṛtavatī kimutādya mṛjāvataḥ

ईप्सितश्च गुणः स्त्रीणामेकस्या बहुभर्तृता ।
तं च प्राप्तवती कृष्णा न सा भेदयितुं क्षमा

īpsitaśca guṇaḥ strīṇāmekasyā bahubhartṛtā |
taṃ ca prāptavatī kṛṣṇā na sā bhedayituṃ kṣamā

आर्यव्रतश्च पाञ्चाल्यो न स राजा धनप्रियः ।
न संत्यक्ष्यति कौन्तेयान्राज्यदानैरपि ध्रुवम्

āryavrataśca pāñcālyo na sa rājā dhanapriyaḥ |
na saṃtyakṣyati kaunteyānrājyadānairapi dhruvam

तथाऽस्म पुत्रो गुणवाननुरक्तश्च पाण्डवान् ।
तस्मान्नोपायसाध्यांस्तानहं मन्ये कथंचन

tathā'sma putro guṇavānanuraktaśca pāṇḍavān |
tasmānnopāyasādhyāṃstānahaṃ manye kathaṃcana

इदं त्वद्य क्षमं कर्तुमस्माकं पुरुषर्षभ ।
यावन्न कृतमूलास्ते पाण्डवेया विशांपते

idaṃ tvadya kṣamaṃ kartumasmākaṃ puruṣarṣabha |
yāvanna kṛtamūlāste pāṇḍaveyā viśāṃpate

तावत्प्रहरणीयास्ते तत्तुभ्यं तात रोचताम् ।
अस्मत्पक्षो महान्यावद्यावत्पाञ्चालको लघुः ।
तावत्प्रहरणं तेषां क्रियतां मा विचारय

tāvatpraharaṇīyāste tattubhyaṃ tāta rocatām |
asmatpakṣo mahānyāvadyāvatpāñcālako laghuḥ |
tāvatpraharaṇaṃ teṣāṃ kriyatāṃ mā vicāraya

वाहनानि प्रभूतानि मित्राणि च कुलानि च ।
यावन्न तेषां गान्धारे तावद्विक्रम पार्थिव

vāhanāni prabhūtāni mitrāṇi ca kulāni ca |
yāvanna teṣāṃ gāndhāre tāvadvikrama pārthiva

यावच्च राजा पाञ्चाल्यो नोद्यमे कुरुते मनः ।
सह पुत्रैर्महावीर्यैस्तावद्विक्रम पार्थिव

yāvacca rājā pāñcālyo nodyame kurute manaḥ |
saha putrairmahāvīryaistāvadvikrama pārthiva

यावन्नायाति वार्ष्णेयः कर्षन्यादववाहिनीम् ।
राज्यार्थे पाण्डवेयानां पाञ्चाल्यसदनं प्रति

yāvannāyāti vārṣṇeyaḥ karṣanyādavavāhinīm |
rājyārthe pāṇḍaveyānāṃ pāñcālyasadanaṃ prati

वसूनि विविधान्भोगान्राज्यमेव च केवलम् ।
नात्याज्यमस्ति कृष्णस्य पाण्डवार्थे कथंचन

vasūni vividhānbhogānrājyameva ca kevalam |
nātyājyamasti kṛṣṇasya pāṇḍavārthe kathaṃcana

विक्रमेण मही प्राप्ता भरतेन महात्मना ।
विक्रमेण च लोकांस्त्रीञ्जितवान्पाकशासनः

vikrameṇa mahī prāptā bharatena mahātmanā |
vikrameṇa ca lokāṃstrīñjitavānpākaśāsanaḥ

विक्रमं च प्रशंसन्ति क्षत्रियस्य विशांपते ।
स्वको हि धर्मः शूराणां विक्रमः पार्थिवर्षभ

vikramaṃ ca praśaṃsanti kṣatriyasya viśāṃpate |
svako hi dharmaḥ śūrāṇāṃ vikramaḥ pārthivarṣabha

ते बलेन वयं राजन्महता चतुरङ्गिणा ।
प्रमथ्य द्रुपदं शीघ्रमानयामेह पाण्डवान्

te balena vayaṃ rājanmahatā caturaṅgiṇā |
pramathya drupadaṃ śīghramānayāmeha pāṇḍavān

न हि साम्ना न दानेन न भदेन च पाण्डवाः ।
शक्याः साधयितुं तस्माद्विक्रमेणैव ताञ्जहि

na hi sāmnā na dānena na bhadena ca pāṇḍavāḥ |
śakyāḥ sādhayituṃ tasmādvikrameṇaiva tāñjahi

तान्विक्रमेण जित्वेमामखिलां भुङ्क्ष्व मेदिनीम् ।
अतो नान्यं प्रपश्यामि कार्योपायं जनाधिप

tānvikrameṇa jitvemāmakhilāṃ bhuṅkṣva medinīm |
ato nānyaṃ prapaśyāmi kāryopāyaṃ janādhipa

श्रुत्वा तु राधेयवचो धृतराष्ट्रः प्रतापवान् ।
अभिपूज्य ततः पश्चादिदं वचनमब्रवीत्

śrutvā tu rādheyavaco dhṛtarāṣṭraḥ pratāpavān |
abhipūjya tataḥ paścādidaṃ vacanamabravīt

उपपन्नं महाप्राज्ञे कृतास्त्रे सूतनन्दने ।
त्वयि विक्रमसंपन्नमिदं वचनमीदृशम्

upapannaṃ mahāprājñe kṛtāstre sūtanandane |
tvayi vikramasaṃpannamidaṃ vacanamīdṛśam

भूय एव तु भीष्मश्च द्रोणो विदुर एव च ।
युवां च कुरुतं बुद्धिं भवेद्या नः सुखोदया

bhūya eva tu bhīṣmaśca droṇo vidura eva ca |
yuvāṃ ca kurutaṃ buddhiṃ bhavedyā naḥ sukhodayā

तत आनाय्य तान्सर्वान्मन्त्रिणः सुमहायशाः ।
धृतराष्ट्रो महाराज मन्त्रयामास वै तदा

tata ānāyya tānsarvānmantriṇaḥ sumahāyaśāḥ |
dhṛtarāṣṭro mahārāja mantrayāmāsa vai tadā