एतस्मिन्नेव काले तु भगिन्यौ ते तपोधन ।
अपश्यतां समायान्तमुच्चैः श्रवसमन्तिकात्
etasminneva kāle tu bhaginyau te tapodhana |
apaśyatāṃ samāyāntamuccaiḥ śravasamantikāt
Adi Parva
Chapter 17: The devas on Meru plan the churning
इति श्रीमन्महाभारते आदिपर्वणि आस्तीकपर्वणि सप्तदशोऽध्यायः ॥
13 verses · 17 of 261
What happens in this chapter
The devas on Meru plan the churning
At this time the two sisters, Kadru and Vinata, see the horse Uchchaihshravas approaching, the jewel among horses, which the devas had honoured with joy because it rose at the churning of the ocean for amrita. Shaunaka asks how and where the devas churned out the amrita. Sauti describes Meru, the blazing mountain, a heap of splendour adorned with gold, guarded by serpents and lit by divine herbs. The devas climb its jewelled peak and sit there in council, seeking the amrita. Then Narayana speaks to Brahma: let the devas and the hosts of asuras churn the ocean like a pot of curd, putting into it every herb and every jewel, and the amrita will appear.
सौतिरुवाच
यं तु देवगणाः सर्वे हृष्टरूपमपूजयन् ।
मथ्यमानेऽमृते जातमश्वरत्नमनुत्तमम्
yaṃ tu devagaṇāḥ sarve hṛṣṭarūpamapūjayan |
mathyamāne'mṛte jātamaśvaratnamanuttamam
अमोघबलमश्वानामुत्तमं जविनां वरम् ।
श्रीमन्तमजरं दिव्यं सर्वलक्षणपूजितम्
amoghabalamaśvānāmuttamaṃ javināṃ varam |
śrīmantamajaraṃ divyaṃ sarvalakṣaṇapūjitam
शौनक उवाच
कथं तदमृतं देवैर्मथितं क्व च शंस मे ।
कारणं चात्र मथने संजातममृतात्परम् ॥
यत्र जज्ञे महावीर्यः सोऽश्वराजो महाद्युतिः
kathaṃ tadamṛtaṃ devairmathitaṃ kva ca śaṃsa me |
kāraṇaṃ cātra mathane saṃjātamamṛtātparam ||
yatra jajñe mahāvīryaḥ so'śvarājo mahādyutiḥ
सौतिरुवाच
ज्वलन्तमचलं मेरुं तेजोराशिमनुत्तमम् ।
आक्षिपन्तं प्रभां भानोः स्वशृङ्गैः काञ्चनोज्ज्वलैः
jvalantamacalaṃ meruṃ tejorāśimanuttamam |
ākṣipantaṃ prabhāṃ bhānoḥ svaśṛṅgaiḥ kāñcanojjvalaiḥ
कनकाभरणं चित्रं देवगन्धर्वसेवितम् ।
अप्रमेयमनाधृष्यमधर्मबहुलैर्जनैः
kanakābharaṇaṃ citraṃ devagandharvasevitam |
aprameyamanādhṛṣyamadharmabahulairjanaiḥ
व्यालैरावारितं घोरैर्दिव्यौषधिविदीपितम् ।
नाकमावृत्य तिष्ठन्तमुच्छ्रयेण महागिरिम्
vyālairāvāritaṃ ghorairdivyauṣadhividīpitam |
nākamāvṛtya tiṣṭhantamucchrayeṇa mahāgirim
अगम्यं मनसाप्यन्यैर्नदीवृक्षसमन्वितम् ।
नानापतगसङ्घैश्च नादितं सुमनोहरैः
agamyaṃ manasāpyanyairnadīvṛkṣasamanvitam |
nānāpatagasaṅghaiśca nāditaṃ sumanoharaiḥ
तस्य शृङ्गमुपारुह्य बहुरत्नाचितं शुभम् ।
अनन्तकल्पमद्वन्द्वं सुराः सर्वे महौजसः
tasya śṛṅgamupāruhya bahuratnācitaṃ śubham |
anantakalpamadvandvaṃ surāḥ sarve mahaujasaḥ
ते मन्त्रयितुमारब्धास्तत्रासीना दिवौकसः ।
अमृताय समागम्य तपोनियमसंयुताः
te mantrayitumārabdhāstatrāsīnā divaukasaḥ |
amṛtāya samāgamya taponiyamasaṃyutāḥ
तत्र नारायणो देवो ब्रह्माणमिदमब्रवीत् ।
चिन्तयत्सु सुरेष्वेवं मन्त्रयत्सु च सर्वशः
tatra nārāyaṇo devo brahmāṇamidamabravīt |
cintayatsu sureṣvevaṃ mantrayatsu ca sarvaśaḥ
देवैरसुरसङ्घैश्च मथ्यतां कलशोदधिः ।
भविष्यत्यमृतं तत्र मथ्यमाने महोदधौ
devairasurasaṅghaiśca mathyatāṃ kalaśodadhiḥ |
bhaviṣyatyamṛtaṃ tatra mathyamāne mahodadhau
सर्वौषधीः समावाप्य सर्वरत्नानि चैव ह ।
मन्थध्वयुदधिं देवा वेत्स्यध्वममृतं ततः
sarvauṣadhīḥ samāvāpya sarvaratnāni caiva ha |
manthadhvayudadhiṃ devā vetsyadhvamamṛtaṃ tataḥ
Text source: Wikisource · CC BY-SA 4.0 (Wikisource transcription of a public-domain text)