समये
दीक्षितः शिष्यो बद्धनेत्रस्तु वाससा ।
अष्टाहुतिशतं तस्य मूलमन्त्रेण होमयेत्
samaye
dīkṣitaḥ śiṣyo baddhanetrastu vāsasā |
aṣṭāhutiśataṃ tasya mūlamantreṇa homayet
Purva Khanda: Achara Kanda
Chapter 9: Vaishnava diksha given by the guru
इति श्रीगारुडे महापुराणे पूर्वखण्डे प्रथमांशाख्ये आचारकाण्डे विष्णुदीक्षानि० नाम नवमोऽध्यायः ॥
12 verses · 9 of 241
What happens in this chapter
Vaishnava diksha given by the guru
Hari describes initiation into Vishnu's worship. The disciple, eyes bound with cloth, receives a hundred and eight oblations with the root mantra, with more for higher grades of initiate. The guru seats the disciples outside and in meditation purifies their bodies with the syllables of wind, fire and water, then joins the disciple's life-light to the supreme light. Where no mandala can be made, Hari is worshipped on the guru's hand as a lotus; that "Vishnu-hand" is laid on the disciple's head and its touch destroys sins. Blindfolded, the disciple drops a flower before the deity, and the name of the form where it falls becomes his initiation name. Women receive a name likewise; a shudra's name takes the suffix dasa.
हरिरुवाच
द्विगुणं पुत्रके होमं त्रिगुणं साधके मतम् ।
निर्वाणदेशिके रुद्र चतुर्गुणमुदाहृतम्
dviguṇaṃ putrake homaṃ triguṇaṃ sādhake matam |
nirvāṇadeśike rudra caturguṇamudāhṛtam
गुरुविष्णुद्विजस्त्रीणां हन्ता बध्यस्त्व
दीक्षितैः ।
अथ दीक्षां प्रवक्ष्यामि धर्माधर्मक्षयङ्करीम्
guruviṣṇudvijastrīṇāṃ hantā badhyastva
dīkṣitaiḥ |
atha dīkṣāṃ pravakṣyāmi dharmādharmakṣayaṅkarīm
उपवेश्य बहिः शिष्यान्धारणं तेषु कारयेत् ।
वायव्या कलया रुद्र शोष्यमाणान्विचिंतयेत्
upaveśya bahiḥ śiṣyāndhāraṇaṃ teṣu kārayet |
vāyavyā kalayā rudra śoṣyamāṇānviciṃtayet
आग्नेय्या दह्यमानांश्च प्लावितानम्भसा पुनः ।
तेजस्तेजसि तं जीवमेकीकृत्य समाक्षिपेत्
āgneyyā dahyamānāṃśca plāvitānambhasā punaḥ |
tejastejasi taṃ jīvamekīkṛtya samākṣipet
प्रणवं चिन्तयेव्द्योम्नि शरीरेऽन्यत्तु कारणम् ।
एकैकं यो जयेत्तत्र क्षेत्रज्ञं देहकारणात्
praṇavaṃ cintayevdyomni śarīre'nyattu kāraṇam |
ekaikaṃ yo jayettatra kṣetrajñaṃ dehakāraṇāt
उत्पाद्य योजयेत्पश्चादेकैकं वृषभध्वज ।
मण्डलादिष्वशक्तस्तु कल्पयित्वाऽर्चयेद्धरिम्
utpādya yojayetpaścādekaikaṃ vṛṣabhadhvaja |
maṇḍalādiṣvaśaktastu kalpayitvā'rcayeddharim
चतुर्द्वारं भवेत्तच्च ब्रह्मतीर्थादनुक्रमात् ।
हस्तं पद्मं समाख्यातं पत्राण्यङ्गुलयः स्मृताः
caturdvāraṃ bhavettacca brahmatīrthādanukramāt |
hastaṃ padmaṃ samākhyātaṃ patrāṇyaṅgulayaḥ smṛtāḥ
कर्णिकातलहस्तन्तु नखान्यस्य तु केशराः ।
तत्रार्चयेद्धरिं ध्यात्वा सूर्य्येन्द्वग्नयन्तरेव च
karṇikātalahastantu nakhānyasya tu keśarāḥ |
tatrārcayeddhariṃ dhyātvā sūryyendvagnayantareva ca
तं हस्तं पातयेन्मूर्ध्नि शिष्यस्य तु समाहितः ।
हस्ते विष्णुः स्थितो यस्माद्विष्णुहस्तस्ततस्त्वयम् ।
नश्यन्ति स्पर्शनात्तस्य पातकान्यखिलानि च
taṃ hastaṃ pātayenmūrdhni śiṣyasya tu samāhitaḥ |
haste viṣṇuḥ sthito yasmādviṣṇuhastastatastvayam |
naśyanti sparśanāttasya pātakānyakhilāni ca
गुरुः शिष्यं समभ्यर्च्य नेत्रे बद्धे तु वाससा ।
देवस्य प्रमुखं कृत्वा पुष्पमेवार्पयेत्ततः ।
पुष्पं निपतितं यत्र मूर्ध्नो देवस्य शार्ङ्गिणः
guruḥ śiṣyaṃ samabhyarcya netre baddhe tu vāsasā |
devasya pramukhaṃ kṛtvā puṣpamevārpayettataḥ |
puṣpaṃ nipatitaṃ yatra mūrdhno devasya śārṅgiṇaḥ
तन्नाम कारयेत्तस्य स्त्रीणां नामांकितं स्वयम् ।
शूद्राणां दाससंयुक्तं कारयेत्तु विचक्षणः
tannāma kārayettasya strīṇāṃ nāmāṃkitaṃ svayam |
śūdrāṇāṃ dāsasaṃyuktaṃ kārayettu vicakṣaṇaḥ
Text source: Wikisource · CC BY-SA 4.0 (Wikisource transcription of a public-domain text)