Chapter 83: The sacred spots of Gaya kshetra

कीकटेषु गया पुण्या पुण्यं राजगृहं वनम् ।
विषयश्चारणः पुण्यो नदीनां च पुनः पुना

kīkaṭeṣu gayā puṇyā puṇyaṃ rājagṛhaṃ vanam |
viṣayaścāraṇaḥ puṇyo nadīnāṃ ca punaḥ punā

मुण्डपृष्ठं तु पूर्वस्मिन्पश्चिमे दक्षिणोत्तरे ।
सार्द्धक्रोशद्वयं मानं गयायां परिकीर्त्तितम्

muṇḍapṛṣṭhaṃ tu pūrvasminpaścime dakṣiṇottare |
sārddhakrośadvayaṃ mānaṃ gayāyāṃ parikīrttitam

पञ्चक्रोशं गयाक्षेत्रं क्रोशमेकं गयाशिरः ।
तत्र पिण्डप्रदानेन तृप्तिर्भवति शाश्वती

pañcakrośaṃ gayākṣetraṃ krośamekaṃ gayāśiraḥ |
tatra piṇḍapradānena tṛptirbhavati śāśvatī

नगाज्जनार्दनाच्चैव कूपाच्चोत्तरमानसात् ।
एतद्गयाशिरः प्रोक्तं फल्गुतीर्थं तदुच्यते

nagājjanārdanāccaiva kūpāccottaramānasāt |
etadgayāśiraḥ proktaṃ phalgutīrthaṃ taducyate

तत्र पिण्डप्रदानेन पितॄणा परमा गतिः ।
गयागमनमात्रेण पितॄणामनृणो भवेत्

tatra piṇḍapradānena pitṝṇā paramā gatiḥ |
gayāgamanamātreṇa pitṝṇāmanṛṇo bhavet

गयायां पितृरूपेण देवदेवो जनार्द्दनः ।
तं दृष्ट्वा पुण्डरीकाक्षं मुच्यते वै ऋणत्रयात्

gayāyāṃ pitṛrūpeṇa devadevo janārddanaḥ |
taṃ dṛṣṭvā puṇḍarīkākṣaṃ mucyate vai ṛṇatrayāt

रथमार्गं गयतीर्थे दृष्ट्वा रुद्रपदादिके ।
कालेश्वरं च केदारं पितॄणामनृणो भवेत्

rathamārgaṃ gayatīrthe dṛṣṭvā rudrapadādike |
kāleśvaraṃ ca kedāraṃ pitṝṇāmanṛṇo bhavet

दृष्ट्वा पितामहं देवं सर्वपापैः प्रमुच्यते ।
लोकं त्वनामयं याति दृष्ट्वा च प्रपितामहम्

dṛṣṭvā pitāmahaṃ devaṃ sarvapāpaiḥ pramucyate |
lokaṃ tvanāmayaṃ yāti dṛṣṭvā ca prapitāmaham

तथा गदाधरं देवं माधवं पुरुषोत्तमम् ।
तं प्रणम्य प्रयत्नेन न भूयो जायते नरः

tathā gadādharaṃ devaṃ mādhavaṃ puruṣottamam |
taṃ praṇamya prayatnena na bhūyo jāyate naraḥ

मौनादित्यं महात्मानं कनकार्कं विशेषतः ।
दृष्ट्वा मौनेन विप्रर्षे पितॄणामनृणो भवेत्

maunādityaṃ mahātmānaṃ kanakārkaṃ viśeṣataḥ |
dṛṣṭvā maunena viprarṣe pitṝṇāmanṛṇo bhavet

ब्रह्माणं पूजयित्वा च ब्रह्मलोकमवाप्नुयात् ।
गायत्त्रीं प्रतरुत्थाय यस्तु पश्यति मानवः

brahmāṇaṃ pūjayitvā ca brahmalokamavāpnuyāt |
gāyattrīṃ pratarutthāya yastu paśyati mānavaḥ

सन्ध्यां कृत्वा प्रयत्नेन सर्ववेदफलं लभेत् ।
सावित्रीं चैव मध्याह्ने दृष्ट्वा यज्ञफलं लभेत्

sandhyāṃ kṛtvā prayatnena sarvavedaphalaṃ labhet |
sāvitrīṃ caiva madhyāhne dṛṣṭvā yajñaphalaṃ labhet

सरस्वतीं च सायाह्ने दृष्ट्वा दानफलं लभेत् ।
नगस्थमीश्वरं दृष्ट्वा पितॄणामनृणो भवेत्

sarasvatīṃ ca sāyāhne dṛṣṭvā dānaphalaṃ labhet |
nagasthamīśvaraṃ dṛṣṭvā pitṝṇāmanṛṇo bhavet

धर्मारण्यं धर्ममीशं दृष्ट्वा स्यादृणनाशनम् ।
देवं गृध्रेश्वरं दृष्ट्वा को न मुच्येत बन्धनात्

dharmāraṇyaṃ dharmamīśaṃ dṛṣṭvā syādṛṇanāśanam |
devaṃ gṛdhreśvaraṃ dṛṣṭvā ko na mucyeta bandhanāt

धेनुं दृष्ट्वा धेनुवने ब्रह्मलोकं नयेत्पितॄन् ।
प्रभासेशं प्रभासे च दृष्ट्वा याति परां गतिम्

dhenuṃ dṛṣṭvā dhenuvane brahmalokaṃ nayetpitṝn |
prabhāseśaṃ prabhāse ca dṛṣṭvā yāti parāṃ gatim

कोटीश्वरं चाश्वमेधं दृष्ट्वा स्यादृणनाशनम् ।
स्वर्गद्वारेश्वरं दृष्ट्वा मुच्यते भवबन्धनात्

koṭīśvaraṃ cāśvamedhaṃ dṛṣṭvā syādṛṇanāśanam |
svargadvāreśvaraṃ dṛṣṭvā mucyate bhavabandhanāt

रामेश्वरं गदालोलं दृष्ट्वा स्वर्गमवाप्नुयात् ।
ब्रह्मेश्वरं तथा दृष्ट्वा मुच्यते ब्रह्महत्यया

rāmeśvaraṃ gadālolaṃ dṛṣṭvā svargamavāpnuyāt |
brahmeśvaraṃ tathā dṛṣṭvā mucyate brahmahatyayā

मुण्डपृष्ठे महाचण्डीं दृष्ट्वा कामानवाप्नुयात् ।
फल्ग्वीशं फल्गुचण्डीं च गौरीं दृष्ट्वा च मङ्गलाम्

muṇḍapṛṣṭhe mahācaṇḍīṃ dṛṣṭvā kāmānavāpnuyāt |
phalgvīśaṃ phalgucaṇḍīṃ ca gaurīṃ dṛṣṭvā ca maṅgalām

गोमकं गोपतिं देवं पितॄणामनृणो भवेत् ।
अङ्गारेशं च सिद्धेशं गयादित्यं गजं तथा

gomakaṃ gopatiṃ devaṃ pitṝṇāmanṛṇo bhavet |
aṅgāreśaṃ ca siddheśaṃ gayādityaṃ gajaṃ tathā

मार्कण्डेयेश्वरं दृष्ट्वा पितॄणामनृणो भवेत् ।
फल्गुतीर्थे नरः स्नात्वा दृष्ट्वा देवं गदाधरम्

mārkaṇḍeyeśvaraṃ dṛṣṭvā pitṝṇāmanṛṇo bhavet |
phalgutīrthe naraḥ snātvā dṛṣṭvā devaṃ gadādharam

एतेन किं न पर्य्याप्तं नॄणां सुकृतकारिणाम् ।
ब्रह्मलोकं प्रयान्तीह पुरुषा एकविंशतिः

etena kiṃ na paryyāptaṃ nṝṇāṃ sukṛtakāriṇām |
brahmalokaṃ prayāntīha puruṣā ekaviṃśatiḥ

पृथिव्यां यानि तीर्थानि ये समुद्राः सरांसि च ।
फल्गुतीर्थं गमिष्यन्ति वारमेकं दिने दिने

pṛthivyāṃ yāni tīrthāni ye samudrāḥ sarāṃsi ca |
phalgutīrthaṃ gamiṣyanti vāramekaṃ dine dine

पृथिव्यां च गया पुण्या गयायां च गयाशिरः ।
श्रेष्ठं तथा फल्गुतीर्थं तन्मुखं च सुरस्य हि

pṛthivyāṃ ca gayā puṇyā gayāyāṃ ca gayāśiraḥ |
śreṣṭhaṃ tathā phalgutīrthaṃ tanmukhaṃ ca surasya hi

उदीचि कनकानद्यो नाभितीर्थं तु मध्यतः ।
पुण्यं ब्रह्मसदस्तीर्थं स्नानात्स्याद्ब्रह्मलोकदम्

udīci kanakānadyo nābhitīrthaṃ tu madhyataḥ |
puṇyaṃ brahmasadastīrthaṃ snānātsyādbrahmalokadam

कूपे पिण्डादिकं कृत्वा पितॄणामनृणो भवेत् ।
तथाक्षयवटे श्राद्धी ब्रह्मलोकं नयेत्पितॄन्

kūpe piṇḍādikaṃ kṛtvā pitṝṇāmanṛṇo bhavet |
tathākṣayavaṭe śrāddhī brahmalokaṃ nayetpitṝn

हंसतीर्थे नरः स्नात्वा सर्वपापैः प्रमुच्यते ।
कोटितीथ गयालोके वैतरण्यां च गोमके

haṃsatīrthe naraḥ snātvā sarvapāpaiḥ pramucyate |
koṭitītha gayāloke vaitaraṇyāṃ ca gomake

ब्रह्मलोकं नयेच्छ्राद्धी पुरुषानेकविंशतिम् ।
ब्रह्मतीर्थे रामतीर्थे आग्नेये सोमतीर्थके

brahmalokaṃ nayecchrāddhī puruṣānekaviṃśatim |
brahmatīrthe rāmatīrthe āgneye somatīrthake

श्राद्धी रामह्रदे ब्रह्मलोकं पितृकुलं नयेत् ।
उत्तरे मानसे श्राद्धी न भूयो जायते नरः

śrāddhī rāmahrade brahmalokaṃ pitṛkulaṃ nayet |
uttare mānase śrāddhī na bhūyo jāyate naraḥ

दक्षिणे मानसे श्राद्धी ब्रह्मलोकं पितॄन्नयेत् ।
स्वगद्वारे नरः श्राद्धी ब्रह्मलोकं नयेत्पितॄन् ।
भीष्मतर्पणकृत्तस्य कूटे तारयते पितॄन् ।
गृध्रेश्वरे तथा श्राद्धी पितॄणामनृणो भवेत्

dakṣiṇe mānase śrāddhī brahmalokaṃ pitṝnnayet |
svagadvāre naraḥ śrāddhī brahmalokaṃ nayetpitṝn |
bhīṣmatarpaṇakṛttasya kūṭe tārayate pitṝn |
gṛdhreśvare tathā śrāddhī pitṝṇāmanṛṇo bhavet

श्राद्धी च धेनुकारण्ये ब्रह्मलोकं पितॄन्नयेत् ।
तिलधेनुप्रदः स्नात्वा दृष्ट्वा धेनुं न संशयः

śrāddhī ca dhenukāraṇye brahmalokaṃ pitṝnnayet |
tiladhenupradaḥ snātvā dṛṣṭvā dhenuṃ na saṃśayaḥ

ऐन्द्रे वा नरतीर्थे च वासवे वैष्णवे तथा ।
महानद्यां कृतश्राद्धो ब्रह्मलोकं नयेत्पितॄन्

aindre vā naratīrthe ca vāsave vaiṣṇave tathā |
mahānadyāṃ kṛtaśrāddho brahmalokaṃ nayetpitṝn

गायत्त्रे चैव सावित्रे तीर्थे सारस्वते तथा ।
स्नानसन्ध्यातर्पणकृच्छ्राद्धी चैकोत्तरं शतम्

gāyattre caiva sāvitre tīrthe sārasvate tathā |
snānasandhyātarpaṇakṛcchrāddhī caikottaraṃ śatam

पितॄणां तु कुलं ब्रह्मलोकं नयति मानवः ।
ब्रह्मयोनिं विनिर्गच्छेत्प्रयतः पितृमानसः

pitṝṇāṃ tu kulaṃ brahmalokaṃ nayati mānavaḥ |
brahmayoniṃ vinirgacchetprayataḥ pitṛmānasaḥ

तर्पयित्वा पितॄन्देवान्न विशेद्योनिसङ्कटे ।
तर्पणे काकजङ्घार्या पितॄणां तृप्तिरक्षया

tarpayitvā pitṝndevānna viśedyonisaṅkaṭe |
tarpaṇe kākajaṅghāryā pitṝṇāṃ tṛptirakṣayā

धर्मारण्ये मतङ्गस्य वाप्यां श्राद्धाद्दिवं व्रजेत् ।
धर्मयूपे च कूपे त पितॄणामनृणो भवेत्

dharmāraṇye mataṅgasya vāpyāṃ śrāddhāddivaṃ vrajet |
dharmayūpe ca kūpe ta pitṝṇāmanṛṇo bhavet

प्रमाणं देवताः सन्तु लोकपालाश्च साक्षिणः ।
मयागत्य मतङ्गेऽस्मिन्पितॄणां निष्कृतिः कृता

pramāṇaṃ devatāḥ santu lokapālāśca sākṣiṇaḥ |
mayāgatya mataṅge'sminpitṝṇāṃ niṣkṛtiḥ kṛtā

रामतीर्थे नराः स्नात्वा श्राद्धं कृत्वा प्रभासके ।
शिलायां प्रेतभावात्स्युर्मुक्ताः पितृगणाः किल

rāmatīrthe narāḥ snātvā śrāddhaṃ kṛtvā prabhāsake |
śilāyāṃ pretabhāvātsyurmuktāḥ pitṛgaṇāḥ kila

श्राद्धकृच्छ स्वपुष्टायां त्रिः सफ्तकुंलमुद्धरेत् ।
श्राद्धकृन्मुण्डपृष्ठादौ ब्रह्मलोकं नयेत्पितॄन्

śrāddhakṛccha svapuṣṭāyāṃ triḥ saphtakuṃlamuddharet |
śrāddhakṛnmuṇḍapṛṣṭhādau brahmalokaṃ nayetpitṝn

गयायां न हि तत्स्थानं यत्र तीर्थं न विद्यते ।
पञ्चक्रोशे गयाक्षेत्रे यत्र तत्र तु पिण्डदः

gayāyāṃ na hi tatsthānaṃ yatra tīrthaṃ na vidyate |
pañcakrośe gayākṣetre yatra tatra tu piṇḍadaḥ

अक्षयं फलमाप्नोति ब्रह्मलोकं नयेत्पितॄन् ।
जनार्दनस्य हस्ते तु पिण्डं दद्यात्स्वकं नरः

akṣayaṃ phalamāpnoti brahmalokaṃ nayetpitṝn |
janārdanasya haste tu piṇḍaṃ dadyātsvakaṃ naraḥ

एष पिण्डे मया दत्तस्तव हस्ते जनार्दन ।
परलोकं गते मोक्षमक्षय्यमुपतिष्ठताम्

eṣa piṇḍe mayā dattastava haste janārdana |
paralokaṃ gate mokṣamakṣayyamupatiṣṭhatām

ब्रह्मलोकमवाप्नोति पितृभिः सह निश्चितम् ।
गयायां धर्मपृष्ठे च सरसि ब्रह्मणस्तथा

brahmalokamavāpnoti pitṛbhiḥ saha niścitam |
gayāyāṃ dharmapṛṣṭhe ca sarasi brahmaṇastathā

गयाशीर्षेऽक्षयवटे पितॄणां दत्तमक्षयम् ।
धर्मारण्यं धर्मपृष्ठं धेनुकारण्यमेव च

gayāśīrṣe'kṣayavaṭe pitṝṇāṃ dattamakṣayam |
dharmāraṇyaṃ dharmapṛṣṭhaṃ dhenukāraṇyameva ca

दृष्ट्वैतानि पितॄंश्चार्यवंश्यान्विंशतिमुद्धरेत् ।
ब्रह्मारण्यं महानद्याः पश्चिमोभाग उच्यते

dṛṣṭvaitāni pitṝṃścāryavaṃśyānviṃśatimuddharet |
brahmāraṇyaṃ mahānadyāḥ paścimobhāga ucyate

पूर्वो ब्रह्मसदो भागो नागाद्रिर्भरताश्रमः ।
भरतस्याश्रमे श्राद्धी मतङ्गस्य पदे भवेत्

pūrvo brahmasado bhāgo nāgādrirbharatāśramaḥ |
bharatasyāśrame śrāddhī mataṅgasya pade bhavet

गयाशीर्षाद्दक्षिणतो महानद्याश्च पश्चिमे ।
तत्स्मृतं चम्पकवनं तत्र पाण्डुशिलास्ति हि

gayāśīrṣāddakṣiṇato mahānadyāśca paścime |
tatsmṛtaṃ campakavanaṃ tatra pāṇḍuśilāsti hi

श्राद्धी तत्र तृतीयायां निश्चिरायाश्च मण्डले ।
महाह्रदे च कौशिक्यामक्षयं फलमाप्नुयात्

śrāddhī tatra tṛtīyāyāṃ niścirāyāśca maṇḍale |
mahāhrade ca kauśikyāmakṣayaṃ phalamāpnuyāt

वैतरण्या श्चोत्तरतस्तृतीयाख्यो जलाशयः ।
पदानि तत्र क्रौञ्चस्य श्राद्धी स्वर्गं नयेत्पितॄन्

vaitaraṇyā ścottaratastṛtīyākhyo jalāśayaḥ |
padāni tatra krauñcasya śrāddhī svargaṃ nayetpitṝn

क्रौञ्चपादादुत्तरतो निश्चिराख्यो जलाशयः ।
सकृद्यत्राभिगमनं सकृत्पिंण्डप्रपातनम्

krauñcapādāduttarato niścirākhyo jalāśayaḥ |
sakṛdyatrābhigamanaṃ sakṛtpiṃṇḍaprapātanam

दुर्लभं किं पुनर्नित्यमस्मिन्नेव व्यवस्थितः ।
महानद्यामुपस्पृश्य तर्पयेत्पितृदेवताः

durlabhaṃ kiṃ punarnityamasminneva vyavasthitaḥ |
mahānadyāmupaspṛśya tarpayetpitṛdevatāḥ

अक्षयान्प्राप्नुयाल्लोकान्कुलं चापि समुद्धरेत् ।
सावित्रे पठ्यते सन्ध्या कृता स्याद्द्वादशाब्दिकी

akṣayānprāpnuyāllokānkulaṃ cāpi samuddharet |
sāvitre paṭhyate sandhyā kṛtā syāddvādaśābdikī

शुक्लकृष्णावुभौ पक्षौ गयायां यो वसेन्नरः पुनात्यासप्तमं चैव कुलं नास्त्यत्र संशयः

śuklakṛṣṇāvubhau pakṣau gayāyāṃ yo vasennaraḥ punātyāsaptamaṃ caiva kulaṃ nāstyatra saṃśayaḥ

गयायां मुण्डपृष्ठं च अरविन्दं च पर्वतम् ।
तृतीयं क्रौंचपादं च दृष्ट्वा पापैः प्रमुच्यते

gayāyāṃ muṇḍapṛṣṭhaṃ ca aravindaṃ ca parvatam |
tṛtīyaṃ krauṃcapādaṃ ca dṛṣṭvā pāpaiḥ pramucyate

मकरे वर्त्तमाने च ग्रहणे चन्द्रसूर्य्ययोः ।
दुर्लभं त्रिषु लोकेषु गयायां पिण्डपातनम्

makare varttamāne ca grahaṇe candrasūryyayoḥ |
durlabhaṃ triṣu lokeṣu gayāyāṃ piṇḍapātanam

महाह्रदे च कौशिक्यां मूलक्षेत्रे विशेषतः ।
गुहायां गृध्रकूटस्य श्राद्धं दत्तं
महाफलम्

mahāhrade ca kauśikyāṃ mūlakṣetre viśeṣataḥ |
guhāyāṃ gṛdhrakūṭasya śrāddhaṃ dattaṃ
mahāphalam

यत्र माहेश्वरी धारा श्राद्धी तत्रानृणो भवेत् ।
पुण्यां विशालामासाद्य नदीं त्रैलोक्य विश्रुताम्

yatra māheśvarī dhārā śrāddhī tatrānṛṇo bhavet |
puṇyāṃ viśālāmāsādya nadīṃ trailokya viśrutām

अग्निष्टोममवाप्नोति श्राद्धी प्रायाद्दिवं नरः ।
श्राद्धी मासपदे स्नात्वा वाजपेयफलं लभेत्

agniṣṭomamavāpnoti śrāddhī prāyāddivaṃ naraḥ |
śrāddhī māsapade snātvā vājapeyaphalaṃ labhet

रविपादे पिण्डदानात्पतितोद्धारणं भवेत् ।
गयास्थो यो ददात्यन्नं पितरस्तेन पुत्रिणः

ravipāde piṇḍadānātpatitoddhāraṇaṃ bhavet |
gayāstho yo dadātyannaṃ pitarastena putriṇaḥ

कांक्षन्ते पितरः पुत्रान्नरकाद्भयभीरवः ।
गयां यास्यति यः कश्चित्सोऽस्मान्सन्तरयिष्यति

kāṃkṣante pitaraḥ putrānnarakādbhayabhīravaḥ |
gayāṃ yāsyati yaḥ kaścitso'smānsantarayiṣyati

गयाप्राप्तं सुतं दृष्ट्वा पितॄणामुत्सवो भवेत् ।
पद्भ्यामपि जलं स्पृष्ट्वा अस्मभ्यं किल दास्यति

gayāprāptaṃ sutaṃ dṛṣṭvā pitṝṇāmutsavo bhavet |
padbhyāmapi jalaṃ spṛṣṭvā asmabhyaṃ kila dāsyati

आत्मजो वा तथान्यो वा गयाकूपे यदा तदा ।
यन्नाम्ना पातयेत्पिण्डं तं नयेद्ब्रह्म शाश्वतम्

ātmajo vā tathānyo vā gayākūpe yadā tadā |
yannāmnā pātayetpiṇḍaṃ taṃ nayedbrahma śāśvatam

पुण्डरीकं विष्णुलोकं प्राप्नुयात्कोटितीर्थगः ।
या सा वैतरणी नाम त्रिषु लोकेषु विश्रुता

puṇḍarīkaṃ viṣṇulokaṃ prāpnuyātkoṭitīrthagaḥ |
yā sā vaitaraṇī nāma triṣu lokeṣu viśrutā

सावतीर्णा गयाक्षेत्रे पितॄणां तारणाय हि ।
श्राद्धदः पिण्डदस्तत्र गोप्रदानं करोति यः

sāvatīrṇā gayākṣetre pitṝṇāṃ tāraṇāya hi |
śrāddhadaḥ piṇḍadastatra gopradānaṃ karoti yaḥ

एकविंशतिवंश्यान्स तारयेन्नात्र संशयः ।
यदि पुत्रो गयां गच्छेत्कदाचित्कालपर्यये

ekaviṃśativaṃśyānsa tārayennātra saṃśayaḥ |
yadi putro gayāṃ gacchetkadācitkālaparyaye

तानेव भोजयेद्विप्रान्ब्रह्मणा ये प्रकल्पिताः ।
तेषां ब्रह्मसदः स्थानं सोमपानं तथैव च

tāneva bhojayedviprānbrahmaṇā ye prakalpitāḥ |
teṣāṃ brahmasadaḥ sthānaṃ somapānaṃ tathaiva ca

ब्रह्मप्रकल्पितं स्थानं विप्रा ब्रह्मप्रकल्पपिताः ।
पूजितैः पूजिताः सर्वे पितृभिः सह देवताः

brahmaprakalpitaṃ sthānaṃ viprā brahmaprakalpapitāḥ |
pūjitaiḥ pūjitāḥ sarve pitṛbhiḥ saha devatāḥ

तर्पयेत्तु गयाविप्रान्हव्यकव्यैर्विधानतः ।
स्थानं देहपरित्यागे गयायां तु विधीयते

tarpayettu gayāviprānhavyakavyairvidhānataḥ |
sthānaṃ dehaparityāge gayāyāṃ tu vidhīyate

यः करोति वृषोत्सर्गं गयाक्षेत्रे ह्यनुत्तमे ।
अग्निष्टोमशतं पुण्यं लभते नात्र संशयः

yaḥ karoti vṛṣotsargaṃ gayākṣetre hyanuttame |
agniṣṭomaśataṃ puṇyaṃ labhate nātra saṃśayaḥ

आत्मनोऽपि महाबुद्धिर्गयायां तु तिलैर्विना ।
पिण्डनिर्वापणं कुर्य्यादन्येषामपि मानवः

ātmano'pi mahābuddhirgayāyāṃ tu tilairvinā |
piṇḍanirvāpaṇaṃ kuryyādanyeṣāmapi mānavaḥ

यावन्तो ज्ञातयः पित्र्या बान्धवाः सुहृदस्तथा ।
तेभ्यो व्यासगयाभूमौ पिण्डो देयो विधानतः

yāvanto jñātayaḥ pitryā bāndhavāḥ suhṛdastathā |
tebhyo vyāsagayābhūmau piṇḍo deyo vidhānataḥ

रामतीर्थे नरः स्नात्वा गोशतस्याप्नुयात्फलम् ।
मतङ्गवाप्यां स्नात्वा च गोसहस्त्रफलं लभेत्

rāmatīrthe naraḥ snātvā gośatasyāpnuyātphalam |
mataṅgavāpyāṃ snātvā ca gosahastraphalaṃ labhet

निश्चिरासङ्गमे स्नात्वा ब्रह्मलोकं नयेत्पितॄन् ।
वसिष्ठस्याश्रमे स्नात्वा वाजपेयं च विन्दति

niścirāsaṅgame snātvā brahmalokaṃ nayetpitṝn |
vasiṣṭhasyāśrame snātvā vājapeyaṃ ca vindati

महाकौश्यां समावासादश्वमेधफलं लभेत् ।
पितामहस्य सरसः प्रसृता लोकपावनी

mahākauśyāṃ samāvāsādaśvamedhaphalaṃ labhet |
pitāmahasya sarasaḥ prasṛtā lokapāvanī

समीपे त्वग्निधारेति विश्रुता कपिला हि सा ।
अग्निष्टोमफलं श्राद्धी स्नात्वात्र कृतकृत्यता

samīpe tvagnidhāreti viśrutā kapilā hi sā |
agniṣṭomaphalaṃ śrāddhī snātvātra kṛtakṛtyatā

श्राद्धी कुमारधारायामश्वमेधफलं लभेत् ।
कुमारमभिगम्याथ नत्वा मुक्तिमवाप्नुयात्

śrāddhī kumāradhārāyāmaśvamedhaphalaṃ labhet |
kumāramabhigamyātha natvā muktimavāpnuyāt

सोमकुण्डे नरः स्नात्वा सोमलोकं च गच्छति ।
संवर्त्तस्य नरो वाप्यां सुभगः स्यात्तु पिण्डदः

somakuṇḍe naraḥ snātvā somalokaṃ ca gacchati |
saṃvarttasya naro vāpyāṃ subhagaḥ syāttu piṇḍadaḥ

धौतपापो नरो याति प्रेतकुण्डे च पिण्डदः ।
देवनद्यां लेलिहाने मथने जानुगर्त्तके

dhautapāpo naro yāti pretakuṇḍe ca piṇḍadaḥ |
devanadyāṃ lelihāne mathane jānugarttake

एवमादिषु तीर्थेषु पिण्डदस्तारयेत्पितॄन् ।
नत्वा देवान्वसिष्ठेशप्रभृतीनृणसंक्षयम्

evamādiṣu tīrtheṣu piṇḍadastārayetpitṝn |
natvā devānvasiṣṭheśaprabhṛtīnṛṇasaṃkṣayam