ब्रह्मगीतां प्रवक्ष्यामि यज्ज्ञात्वा मुच्यते भवान् ।
अहंब्रह्मास्मि वाक्योत्थज्ञानान्मोक्षो भवेन्नणाम्
brahmagītāṃ pravakṣyāmi yajjñātvā mucyate bhavān |
ahaṃbrahmāsmi vākyotthajñānānmokṣo bhavennaṇām
Purva Khanda: Achara Kanda
Chapter 238ब: Brahma explains the meaning of Aham Brahmasmi
इति श्रीगारुडे महापुराणे पूर्वखण्डे प्रथमांशाख्ये आचारकाण्डे ब्रह्मगीतासारवर्णनं नामैकोनचत्वारिंशदुत्तरद्विशततमोऽध्यायः ॥
10 verses · 238ब of 241
What happens in this chapter
Brahma explains the meaning of Aham Brahmasmi
Brahma gives the Brahma-gita, knowing which one is freed. Liberation comes from the knowledge that rises from the sentence aham brahmasmi, I am Brahman. Each of its two words has a direct and an implied sense. Taken directly, I means the living person, the bundle of breath and body; its implied sense is the inward Self, one without a second. Taken directly, Brahman carries the sense of something far off and beyond; its implied sense is undying bliss and consciousness. When the contrary parts, the body on one side and the remoteness on the other, are set aside, only non-dual bliss-consciousness remains in both words. That knowledge of oneness, tasted in one's own experience, ends ignorance and all it has produced, and so frees.
ब्रह्मोवाच
वाक्यज्ञानं भवेज्ज्ञानादहंब्रह्म पदार्थयोः ।
पदद्वयार्थौ द्विविधौ वाच्यौ लक्ष्यौ स्मतौ बुधैः
vākyajñānaṃ bhavejjñānādahaṃbrahma padārthayoḥ |
padadvayārthau dvividhau vācyau lakṣyau smatau budhaiḥ
वाक्यवाच्यश्च शबलो लक्ष्यः शुद्वः प्रकीर्तितः ।
प्राणपिण्डात्मकोः यनचेतसामतुलं न यतु
vākyavācyaśca śabalo lakṣyaḥ śudvaḥ prakīrtitaḥ |
prāṇapiṇḍātmakoḥ yanacetasāmatulaṃ na yatu
तथा वेदैरवाग्रूपमहंशब्देन सेव्यते ।
प्रत्यग्रूनं त्वद्वितीयमहंशब्देन मन्यते
tathā vedairavāgrūpamahaṃśabdena sevyate |
pratyagrūnaṃ tvadvitīyamahaṃśabdena manyate
अव्ययानन्दचैतन्यं परोक्षसहितं परम् ।
प्राणपिण्डात्मको योथ स द्वितीयविभागकः
avyayānandacaitanyaṃ parokṣasahitaṃ param |
prāṇapiṇḍātmako yotha sa dvitīyavibhāgakaḥ
पारोक्ष्येप्रेक्षणो ह्यत्र भागो लक्ष्येत वाहमा ।
तथा ब्रह्मपदेनैव प्राणपिण्डात्मकारणाम्
pārokṣyeprekṣaṇo hyatra bhāgo lakṣyeta vāhamā |
tathā brahmapadenaiva prāṇapiṇḍātmakāraṇām
निष्ठा परोक्षता चेति परित्यागेन वक्ष्यते ।
अद्वयानन्दचैतन्यं प्रत्यग्ब्रह्मपदेन तु
niṣṭhā parokṣatā ceti parityāgena vakṣyate |
advayānandacaitanyaṃ pratyagbrahmapadena tu
अद्वयानन्दचैतन्यं लक्षयित्वा स्थितस्य च ।
ब्रह्माहमस्म्यहं ब्रह्म चाहंब्रह्मपदार्थयोः
advayānandacaitanyaṃ lakṣayitvā sthitasya ca |
brahmāhamasmyahaṃ brahma cāhaṃbrahmapadārthayoḥ
अहंब्रह्मास्मिवाक्याच्च स्वनुभूतिफलार्थकम् ।
ऐक्यज्ञानं तु हि भवेद्वेदान्ताद्दूरतो ध्रुवम्
ahaṃbrahmāsmivākyācca svanubhūtiphalārthakam |
aikyajñānaṃ tu hi bhavedvedāntāddūrato dhruvam
ज्ञानादज्ञानकार्यस्य निवृत्त्या मुक्तिरैक्यतः
jñānādajñānakāryasya nivṛttyā muktiraikyataḥ
Text source: Wikisource · CC BY-SA 4.0 (Wikisource transcription of a public-domain text)