अध्याय 238ब: ब्रह्मा अहं ब्रह्मास्मि का अर्थ समझाते हैं

ब्रह्मगीतां प्रवक्ष्यामि यज्ज्ञात्वा मुच्यते भवान् ।
अहंब्रह्मास्मि वाक्योत्थज्ञानान्मोक्षो भवेन्नणाम्

brahmagītāṃ pravakṣyāmi yajjñātvā mucyate bhavān |
ahaṃbrahmāsmi vākyotthajñānānmokṣo bhavennaṇām

वाक्यज्ञानं भवेज्ज्ञानादहंब्रह्म पदार्थयोः ।
पदद्वयार्थौ द्विविधौ वाच्यौ लक्ष्यौ स्मतौ बुधैः

vākyajñānaṃ bhavejjñānādahaṃbrahma padārthayoḥ |
padadvayārthau dvividhau vācyau lakṣyau smatau budhaiḥ

वाक्यवाच्यश्च शबलो लक्ष्यः शुद्वः प्रकीर्तितः ।
प्राणपिण्डात्मकोः यनचेतसामतुलं न यतु

vākyavācyaśca śabalo lakṣyaḥ śudvaḥ prakīrtitaḥ |
prāṇapiṇḍātmakoḥ yanacetasāmatulaṃ na yatu

तथा वेदैरवाग्रूपमहंशब्देन सेव्यते ।
प्रत्यग्रूनं त्वद्वितीयमहंशब्देन मन्यते

tathā vedairavāgrūpamahaṃśabdena sevyate |
pratyagrūnaṃ tvadvitīyamahaṃśabdena manyate

अव्ययानन्दचैतन्यं परोक्षसहितं परम् ।
प्राणपिण्डात्मको योथ स द्वितीयविभागकः

avyayānandacaitanyaṃ parokṣasahitaṃ param |
prāṇapiṇḍātmako yotha sa dvitīyavibhāgakaḥ

पारोक्ष्येप्रेक्षणो ह्यत्र भागो लक्ष्येत वाहमा ।
तथा ब्रह्मपदेनैव प्राणपिण्डात्मकारणाम्

pārokṣyeprekṣaṇo hyatra bhāgo lakṣyeta vāhamā |
tathā brahmapadenaiva prāṇapiṇḍātmakāraṇām

निष्ठा परोक्षता चेति परित्यागेन वक्ष्यते ।
अद्वयानन्दचैतन्यं प्रत्यग्ब्रह्मपदेन तु

niṣṭhā parokṣatā ceti parityāgena vakṣyate |
advayānandacaitanyaṃ pratyagbrahmapadena tu

अद्वयानन्दचैतन्यं लक्षयित्वा स्थितस्य च ।
ब्रह्माहमस्म्यहं ब्रह्म चाहंब्रह्मपदार्थयोः

advayānandacaitanyaṃ lakṣayitvā sthitasya ca |
brahmāhamasmyahaṃ brahma cāhaṃbrahmapadārthayoḥ

अहंब्रह्मास्मिवाक्याच्च स्वनुभूतिफलार्थकम् ।
ऐक्यज्ञानं तु हि भवेद्वेदान्ताद्दूरतो ध्रुवम्

ahaṃbrahmāsmivākyācca svanubhūtiphalārthakam |
aikyajñānaṃ tu hi bhavedvedāntāddūrato dhruvam

ज्ञानादज्ञानकार्यस्य निवृत्त्या मुक्तिरैक्यतः

jñānādajñānakāryasya nivṛttyā muktiraikyataḥ