वक्ष्ये वायुजयं देवि जया जयविदेशकम् ।
वाय्वग्निजलशक्राख्यं मङ्गलानाञ्चतुष्टयम्
vakṣye vāyujayaṃ devi jayā jayavideśakam |
vāyvagnijalaśakrākhyaṃ maṅgalānāñcatuṣṭayam
Purva Khanda: Achara Kanda
Chapter 200: Vayu-jaya, reading the breath for success
इति श्रीगारुडे महापुराणे पूर्वखण्डे प्रथमांशाख्ये आचारकाण्डे द्विशततमोऽध्यायः ॥
9 verses · 200 of 241
What happens in this chapter
Vayu-jaya, reading the breath for success
Bhairava tells the Devi of vayu-jaya, mastery of the breath, which shows victory and defeat. There are four auspicious currents, named vayu, agni, varuna and mahendra. Vayu flows strongly to left or right, agni flows upward, varuna downward, and mahendra in the middle. In the bright fortnight the breath runs in the left nostril and in the dark fortnight in the right, changing every three days from pratipada; if the order is reversed, there is trouble. The right nostril is good for eating, union and battle; the left for travel and all other work. A question asked while the breath flows on the side of the asker is favourable. Breath on the right foretells drought, on the left rain.
भैरव उवाच
वामदक्षिणसंस्थश्च वायुश्च बहुलो भवेत् ।
ऊर्ध्ववाही भवेदग्निरधस्तु वरुणो भवेत्
vāmadakṣiṇasaṃsthaśca vāyuśca bahulo bhavet |
ūrdhvavāhī bhavedagniradhastu varuṇo bhavet
महेन्द्रो मध्यसंस्थस्तु शुक्लपक्षे तु वामगः ।
कृष्णपक्षे दक्षिणग उदयस्य त्र्यहन्त्र्यहम्
mahendro madhyasaṃsthastu śuklapakṣe tu vāmagaḥ |
kṛṣṇapakṣe dakṣiṇaga udayasya tryahantryaham
वहेत्प्रतिपदाद्ये च विपरीते भवेन्नतिः ।
उदयः सूर्यमार्गेण चन्द्रेणास्तमयो यदि
vahetpratipadādye ca viparīte bhavennatiḥ |
udayaḥ sūryamārgeṇa candreṇāstamayo yadi
वर्धन्ते गुणसंघाता अन्यथा विघ्नमौचितम् ।
संक्रान्त्यः षोडशप्रोक्ता दिवा रात्रौ वरानने
vardhante guṇasaṃghātā anyathā vighnamaucitam |
saṃkrāntyaḥ ṣoḍaśaproktā divā rātrau varānane
यदा च संक्रमेद्वायुरर्धार्धप्रहरे स्थितः ।
स्वास्थ्याहानिस्तदा ज्ञेया वायुर्भ्रमति देहिषु
yadā ca saṃkramedvāyurardhārdhaprahare sthitaḥ |
svāsthyāhānistadā jñeyā vāyurbhramati dehiṣu
दक्षिणे च पुटे वायुर्हितो भोजनमैथुने ।
खड्गहस्तो जयेद्युद्धे रिपून्कामसमन्वितः
dakṣiṇe ca puṭe vāyurhito bhojanamaithune |
khaḍgahasto jayedyuddhe ripūnkāmasamanvitaḥ
वामेव गमनं श्रेष्ठं सर्वकार्येषु भूषितम् ।
वायुर्वहति तत्रस्थः प्रश्रो भूतस्य शोभनः
vāmeva gamanaṃ śreṣṭhaṃ sarvakāryeṣu bhūṣitam |
vāyurvahati tatrasthaḥ praśro bhūtasya śobhanaḥ
माहेन्द्रे वारुणे वाते कोऽपि दोषो न जायते ।
अनावृष्टिर्दक्षवाहे वृष्टिः स्याद्वामवाहके
māhendre vāruṇe vāte ko'pi doṣo na jāyate |
anāvṛṣṭirdakṣavāhe vṛṣṭiḥ syādvāmavāhake
Text source: Wikisource · CC BY-SA 4.0 (Wikisource transcription of a public-domain text)