अध्याय 17: गोकुल के मार्ग पर अक्रूर की उत्कण्ठा

अक्रूरोऽपि विनिष्कम्य स्यन्दनेनाशुगामिना ।
कृष्णसन्दर्शनायैकः प्रययौ नन्दगोकुलम्

akrūro'pi viniṣkamya syandanenāśugāminā |
kṛṣṇasandarśanāyaikaḥ prayayau nandagokulam

चिन्तयामास चाक्रूरो नास्ति धन्यतरो मया ।
योऽहमंशावतीर्णास्य मुखं द्रक्ष्यामि चक्रिणः

cintayāmāsa cākrūro nāsti dhanyataro mayā |
yo'hamaṃśāvatīrṇāsya mukhaṃ drakṣyāmi cakriṇaḥ

अद्य मे सफलं जन्म सुप्रभाता च मे निशा ।
यदुन्नदाब्जपत्राक्षं विष्णोद्र क्ष्याम्यहं मुखम्

adya me saphalaṃ janma suprabhātā ca me niśā |
yadunnadābjapatrākṣaṃ viṣṇodra kṣyāmyahaṃ mukham

अद्य मे सफले नेत्रे अद्य मे सफला गिरः ।
यन्मे परस्परालापो दृष्ट्वां विष्णुं भविष्यति

adya me saphale netre adya me saphalā giraḥ |
yanme parasparālāpo dṛṣṭvāṃ viṣṇuṃ bhaviṣyati

पापं हरति यत् पुंसां स्मृतं सङ्कल्पनामयम् ।
तत् पुण्डरीकनयनं विष्णोद्र क्ष्याम्यहं मुखम्

pāpaṃ harati yat puṃsāṃ smṛtaṃ saṅkalpanāmayam |
tat puṇḍarīkanayanaṃ viṣṇodra kṣyāmyahaṃ mukham

निर्जग्मुश्व यतो वेदा वेदाङ्गन्यखिलानि च ।
द्रक्ष्यामि तत्प्रं धाम धाम्रां भगवतो मुखम्

nirjagmuśva yato vedā vedāṅganyakhilāni ca |
drakṣyāmi tatpraṃ dhāma dhāmrāṃ bhagavato mukham

यज्ञेषु यज्ञपुरुषः पुरुषैः पुरुषोत्तमः ।
इच्यते योऽखिलाधारस्तं द्रक्ष्यामि जगत्पातिम

yajñeṣu yajñapuruṣaḥ puruṣaiḥ puruṣottamaḥ |
icyate yo'khilādhārastaṃ drakṣyāmi jagatpātima

इष्ट्वा यमिन्द्रो यज्ञानां शतेनामरराजताम् ।
अवाप तमन्नादिमहं द्रक्ष्यामि केशवम्

iṣṭvā yamindro yajñānāṃ śatenāmararājatām |
avāpa tamannādimahaṃ drakṣyāmi keśavam

न ब्रह्मा नेन्द्र-रुद्रा-श्वि-वस्वा-दित्य-मरुदूगणाः ।
यस्य स्वरूपं जानन्ति स्प्रक्ष्यत्यङ्ग स मे हरिः

na brahmā nendra-rudrā-śvi-vasvā-ditya-marudūgaṇāḥ |
yasya svarūpaṃ jānanti sprakṣyatyaṅga sa me hariḥ

सर्व्वात्मा सर्व्ववित् सर्व्वः सर्व्वभूतेष्ववस्थितः ।
यो वितत्यात्ययो व्यापी स वक्ष्यति मया सह

sarvvātmā sarvvavit sarvvaḥ sarvvabhūteṣvavasthitaḥ |
yo vitatyātyayo vyāpī sa vakṣyati mayā saha

मत्स्य-कूर्म-पराहा-श्व-सिंहरूपादिभिः स्थितिम् ।
चकार जगतो योऽजः सोऽद्य मामालपिष्यति

matsya-kūrma-parāhā-śva-siṃharūpādibhiḥ sthitim |
cakāra jagato yo'jaḥ so'dya māmālapiṣyati

साम्प्रतञ्च जगत्स्वामी कार्य्यमात्मह्टदि स्थितम् ।
कर्त्तु मनुष्यतां प्राप्तः स्वेच्छादेहधृगव्ययः

sāmpratañca jagatsvāmī kāryyamātmahṭadi sthitam |
karttu manuṣyatāṃ prāptaḥ svecchādehadhṛgavyayaḥ

योऽनन्तः पृथिवीं धत्ते शेखरस्थितिसंस्थिताम् ।
सोऽवतीर्णो जगत्यर्थे मामक्रूरेति वक्ष्यति

yo'nantaḥ pṛthivīṃ dhatte śekharasthitisaṃsthitām |
so'vatīrṇo jagatyarthe māmakrūreti vakṣyati

पितृ-पुत्र-सुह्टदू-भ्रातृ-मातृ-बन्धुमयीमिमाम् ।
यन्मायां नालमुत्तर्त्तु जगत् नमो नमः

pitṛ-putra-suhṭadū-bhrātṛ-mātṛ-bandhumayīmimām |
yanmāyāṃ nālamuttarttu jagat namo namaḥ

तरत्यविद्यां विततां ह्टदि यस्मिन् निवेशिते ।
योगी मायाममेयाय तस्मै विद्यात्मने नमः

taratyavidyāṃ vitatāṃ hṭadi yasmin niveśite |
yogī māyāmameyāya tasmai vidyātmane namaḥ

यज्विभिर्यज्ञपुरुषो वासुदेवश्व सात्वतैः ।
वेदान्तवेदिभिर्विष्णुः प्रोच्यते यो नतोऽस्मि तम्

yajvibhiryajñapuruṣo vāsudevaśva sātvataiḥ |
vedāntavedibhirviṣṇuḥ procyate yo nato'smi tam

यथा तत्र जगद्धाम्रि धातर्य्योतत् प्रतिष्ठितम् ।
सदसत् तेन सत्येन मय्यसौ यातु सौम्यताम्

yathā tatra jagaddhāmri dhātaryyotat pratiṣṭhitam |
sadasat tena satyena mayyasau yātu saumyatām

स्मृते सकलकल्याण-भाजनं यत्र जायते ।
पुरुषस्तमजं नित्यं व्रजामि शरणं हरिम्

smṛte sakalakalyāṇa-bhājanaṃ yatra jāyate |
puruṣastamajaṃ nityaṃ vrajāmi śaraṇaṃ harim

इत्थं सञ्चिन्तयन् विष्णु भक्तिनम्रात्ममानसः ।
अक्रूरो गोकुल प्राप्तः किञ्चित् सूर्य्ये विराजति

itthaṃ sañcintayan viṣṇu bhaktinamrātmamānasaḥ |
akrūro gokula prāptaḥ kiñcit sūryye virājati

स ददर्श तदा तत्र कृष्णामादोहने गवाम् ।
वत्समध्यगतं फुल्लनीलोतूपलदलच्छविम्

sa dadarśa tadā tatra kṛṣṇāmādohane gavām |
vatsamadhyagataṃ phullanīlotūpaladalacchavim

अस्पष्टपद्मपत्राक्षं श्रीवत्साङ्कितवक्षसम ।
प्रलम्बबाहुमायामि-तुङ्गोरःस्थलमुन्नसम्

aspaṣṭapadmapatrākṣaṃ śrīvatsāṅkitavakṣasama |
pralambabāhumāyāmi-tuṅgoraḥsthalamunnasam

सविलासस्मिताधारं ब्रिभ्राणं मुखपङ्कजम् ।
तुङ्गरक्तनखं पद्भयां धरण्यां सुप्रतिष्ठितम्

savilāsasmitādhāraṃ bribhrāṇaṃ mukhapaṅkajam |
tuṅgaraktanakhaṃ padbhayāṃ dharaṇyāṃ supratiṣṭhitam

विभ्राणं वाससी पीते वन्यपुष्पावभूषितम् ।
साद्रनीललताहस्तं सिताम्भोजावतंसकम्

vibhrāṇaṃ vāsasī pīte vanyapuṣpāvabhūṣitam |
sādranīlalatāhastaṃ sitāmbhojāvataṃsakam

हंसकुन्देन्दुधवल नीलाम्बरधरं द्रिज तस्यानु बलभद्रञ्च ददर्श यदुनन्दनम्

haṃsakundendudhavala nīlāmbaradharaṃ drija tasyānu balabhadrañca dadarśa yadunandanam

प्राशुमुन्नतबाह्व सं विकाशिमुखपङ्कजम् ।
मेघमालापरिवृतं कैलासद्रिमिवापरम्

prāśumunnatabāhva saṃ vikāśimukhapaṅkajam |
meghamālāparivṛtaṃ kailāsadrimivāparam

तौ दृष्ट्वा विकसदूक्तसरोजः स महामतिः ।
पुलकाञ्चितसर्व्वाङ्गस्तदाक्रू रोऽभवन्मुने

tau dṛṣṭvā vikasadūktasarojaḥ sa mahāmatiḥ |
pulakāñcitasarvvāṅgastadākrū ro'bhavanmune

एतत् तत् परमं घाम तदेतत् परमं पदम् ।
भगवद्रासुदेवांशो द्रिधा योऽयमवस्थितः

etat tat paramaṃ ghāma tadetat paramaṃ padam |
bhagavadrāsudevāṃśo dridhā yo'yamavasthitaḥ

साफल्यमक्ष्णोर्युगमेतदत्र दृष्टे जगद्धातरि यातमुच्चेः ।
अप्यङ्गमेतदू भगवतूप्रसादांदू दत्तेऽङ्गसङ्ग फलवन्मम स्यात

sāphalyamakṣṇoryugametadatra dṛṣṭe jagaddhātari yātamucceḥ |
apyaṅgametadū bhagavatūprasādāṃdū datte'ṅgasaṅga phalavanmama syāta

अप्येष पूष्ठे मम हस्तपद्म करिष्यति श्रीमदनन्तमूर्त्तिः ।
यस्याङ्ग लिस्पर्शहताखिलाघैखाप्यते सिद्धिरनाशदोषा

apyeṣa pūṣṭhe mama hastapadma kariṣyati śrīmadanantamūrttiḥ |
yasyāṅga lisparśahatākhilāghaikhāpyate siddhiranāśadoṣā

येनाग्रिविद्यु दूरविरश्मिमाला करालमत्युग्रनानां नयनाञ्जनानि

yenāgrividyu dūraviraśmimālā karālamatyugranānāṃ nayanāñjanāni

यत्राम्बु विन्यस्य बलिर्म्मनोज्ञा नवाप भोगान् वसुधातलस्थः ।
तथामरत्वं त्रिदशाधिपत्यं मन्वन्तरं पूर्णमपेतशत्रुः

yatrāmbu vinyasya balirmmanojñā navāpa bhogān vasudhātalasthaḥ |
tathāmaratvaṃ tridaśādhipatyaṃ manvantaraṃ pūrṇamapetaśatruḥ

अप्येष मां कंसपरिग्रहेण दोषास्पदीभूतमदोषदुष्टम् ।
कर्त्तावमानोपहतं धिगस्तु तज्जन्मनः साधुबहिष्कृतं यत्

apyeṣa māṃ kaṃsaparigraheṇa doṣāspadībhūtamadoṣaduṣṭam |
karttāvamānopahataṃ dhigastu tajjanmanaḥ sādhubahiṣkṛtaṃ yat

ज्ञानात्मकस्यामलसत्त्वराशेरपेतदोषस्य सदा स्फुटस्य
किं वा जगत्यत्र समस्तपुंसामज्ञातमस्यास्ति ह्टदि स्थितस्य

jñānātmakasyāmalasattvarāśerapetadoṣasya sadā sphuṭasya
kiṃ vā jagatyatra samastapuṃsāmajñātamasyāsti hṭadi sthitasya

तस्मादहं भक्तिविनम्रचेता व्रजामि सर्व्वेश्वरमीश्वराणाम् ।
अंशावतारं पुरुषोत्तमस्य अनादिमध्यान्तमयस्य विष्णोः

tasmādahaṃ bhaktivinamracetā vrajāmi sarvveśvaramīśvarāṇām |
aṃśāvatāraṃ puruṣottamasya anādimadhyāntamayasya viṣṇoḥ