अध्याय 21: भैरव को शाप और महेश रूप में शिव

शंकरस्यात्मभूपुत्र शृण्वतां सर्वकामदम्

śaṃkarasyātmabhūputra śṛṇvatāṃ sarvakāmadam

एकदा मुनिशार्दूल गिरिजाशंकरावुभौ ।
विहर्तुकामौ संजातौ स्वेच्छया परमेश्वरौ

ekadā muniśārdūla girijāśaṃkarāvubhau |
vihartukāmau saṃjātau svecchayā parameśvarau

भैरवं द्वारपालं च कृत्वाभ्यन्तरमागतौ ।
नानासखिगणैः प्रीत्या सेवितौ नरशीलितौ

bhairavaṃ dvārapālaṃ ca kṛtvābhyantaramāgatau |
nānāsakhigaṇaiḥ prītyā sevitau naraśīlitau

चिरं विहृत्य तत्र द्वौ स्वतन्त्रौ परमेश्वरौ ।
बभूवतुः प्रसन्नौ तौ नानालीलाकरौ मुने

ciraṃ vihṛtya tatra dvau svatantrau parameśvarau |
babhūvatuḥ prasannau tau nānālīlākarau mune

अथोन्मत्ताकृतिर्देवी स्वतन्त्रा लीलया शिवा ।
आगता द्वारि तद्रूपा प्रभोराज्ञामवाप सा

athonmattākṛtirdevī svatantrā līlayā śivā |
āgatā dvāri tadrūpā prabhorājñāmavāpa sā

तां देवीं भैरवस्सोथ नारीदृष्ट्या विलोक्य च ।
निषिषेध बहिर्गन्तुं तद्रूपेण विमोहितः

tāṃ devīṃ bhairavassotha nārīdṛṣṭyā vilokya ca |
niṣiṣedha bahirgantuṃ tadrūpeṇa vimohitaḥ

नारीदृष्ट्या सुदृष्टा सा भैरवेण यदा मुने ।
कुद्धाऽभवच्छिवा देवी तं शशाप तदांबिका

nārīdṛṣṭyā sudṛṣṭā sā bhairaveṇa yadā mune |
kuddhā'bhavacchivā devī taṃ śaśāpa tadāṃbikā

नारीदृष्ट्या पश्यसि त्वं यतो मां पुरुषाधम ।
अतो भव धरायां हि मानुषस्त्वं च भैरव

nārīdṛṣṭyā paśyasi tvaṃ yato māṃ puruṣādhama |
ato bhava dharāyāṃ hi mānuṣastvaṃ ca bhairava

इत्थं यदाऽभवच्छप्तो भैरवश्शिवया मुने ।
हाहाकारो महानासीद्दुःखमाप स लीलया

itthaṃ yadā'bhavacchapto bhairavaśśivayā mune |
hāhākāro mahānāsīdduḥkhamāpa sa līlayā

ततश्च शंकरः शीघ्रं तमागत्य मुनीश्वर ।
आश्वासयद्भैरवं हि नानाऽनुनयकोविदः

tataśca śaṃkaraḥ śīghraṃ tamāgatya munīśvara |
āśvāsayadbhairavaṃ hi nānā'nunayakovidaḥ

तच्छापाद्भैरवस्सोथ क्षिताववतरन्मुने ।
मनुष्ययोन्यां वैतालसंज्ञकश्शंकरेच्छया

tacchāpādbhairavassotha kṣitāvavataranmune |
manuṣyayonyāṃ vaitālasaṃjñakaśśaṃkarecchayā

तत्स्नेहतः शिवः सोपि क्षिताववतरद्विभुः ।
शिवया सह सल्लीलो लौकिकीङ्गतिमाश्रितः

tatsnehataḥ śivaḥ sopi kṣitāvavataradvibhuḥ |
śivayā saha sallīlo laukikīṅgatimāśritaḥ

महेशाह्वः शिवश्चासीच्छारदा गिरिजा मुने ।
सुलीलां चक्रतुः प्रीत्या नाना लीला विशारदौ

maheśāhvaḥ śivaścāsīcchāradā girijā mune |
sulīlāṃ cakratuḥ prītyā nānā līlā viśāradau

इति ते कथितं तात महेशचरितं वरम् ।
धन्यं यशस्यमायुष्यं सर्वकामफलप्रदम्

iti te kathitaṃ tāta maheśacaritaṃ varam |
dhanyaṃ yaśasyamāyuṣyaṃ sarvakāmaphalapradam

य इदं शृणुयाद्भक्त्या श्रावयेद्वा समाहितः ।
स भुक्त्वेहाखिलान्भोगानन्ते मोक्षमवाप्नुयात्

ya idaṃ śṛṇuyādbhaktyā śrāvayedvā samāhitaḥ |
sa bhuktvehākhilānbhogānante mokṣamavāpnuyāt