अध्याय 3: काम का बाण-परीक्षण और ब्रह्मा का शाप

ततस्ते मुनयः सर्वे तदाभिप्रायवेदिनः ।
चक्रुस्तदुचितं नाम मरीचिप्रमुखास्सुताः

tataste munayaḥ sarve tadābhiprāyavedinaḥ |
cakrustaducitaṃ nāma marīcipramukhāssutāḥ

मुखावलोकनादेव ज्ञात्वा वृत्तांतमन्यतः ।
दक्षादयश्च स्रष्टारः स्थानं पत्नीं च ते ददुः

mukhāvalokanādeva jñātvā vṛttāṃtamanyataḥ |
dakṣādayaśca sraṣṭāraḥ sthānaṃ patnīṃ ca te daduḥ

ततो निश्चित्य नामानि मरीचिप्रमुखा द्विजाः ।
ऊचुस्संगतमेतस्मै पुरुषाय ममात्मजाः

tato niścitya nāmāni marīcipramukhā dvijāḥ |
ūcussaṃgatametasmai puruṣāya mamātmajāḥ

यस्मात्प्रमथसे तत्त्वं जातोस्माकं यथा विधेः ।
तस्मान्मन्मथनामा त्वं लोके ख्यातो भविष्यसि

yasmātpramathase tattvaṃ jātosmākaṃ yathā vidheḥ |
tasmānmanmathanāmā tvaṃ loke khyāto bhaviṣyasi

जगत्सु कामरूपस्त्वं त्वत्समो न हि विद्यते ।
अतस्त्वं कामनामापि ख्यातो भव मनोभव

jagatsu kāmarūpastvaṃ tvatsamo na hi vidyate |
atastvaṃ kāmanāmāpi khyāto bhava manobhava

मदनान्मदनाख्यस्त्वं जातो दर्पात्सदर्पकः ।
तस्मात्कंदर्पनामापि लोके ख्यातो भविष्यसि

madanānmadanākhyastvaṃ jāto darpātsadarpakaḥ |
tasmātkaṃdarpanāmāpi loke khyāto bhaviṣyasi

त्वत्समं सर्वदेवानां यद्वीर्यं न भविष्यति ।
ततः स्थानानि सर्वाणि सर्वव्यापी भवांस्ततः

tvatsamaṃ sarvadevānāṃ yadvīryaṃ na bhaviṣyati |
tataḥ sthānāni sarvāṇi sarvavyāpī bhavāṃstataḥ

दक्षोयं भवते पत्नी स्वयं दास्यति कामिनीम् ।
आद्यः प्रजापतिर्यो हि यथेष्टं पुरुषोत्तमः

dakṣoyaṃ bhavate patnī svayaṃ dāsyati kāminīm |
ādyaḥ prajāpatiryo hi yatheṣṭaṃ puruṣottamaḥ

एषा च कन्यका चारुरूपा ब्रह्ममनोभवा ।
संध्या नाम्नेति विख्याता सर्वलोके भविष्यति

eṣā ca kanyakā cārurūpā brahmamanobhavā |
saṃdhyā nāmneti vikhyātā sarvaloke bhaviṣyati

ब्रह्मणो ध्यायतो यस्मात्सम्यग्जाता वरांगना ।
अतस्संध्येति विख्याता क्रांताभा तुल्यमल्लिका

brahmaṇo dhyāyato yasmātsamyagjātā varāṃganā |
atassaṃdhyeti vikhyātā krāṃtābhā tulyamallikā

कौसुमानि तथास्त्राणि पंचादाय मनोभवः ।
प्रच्छन्नरूपी तत्रैव चिंतयामास निश्चयम्

kausumāni tathāstrāṇi paṃcādāya manobhavaḥ |
pracchannarūpī tatraiva ciṃtayāmāsa niścayam

हर्षणं रोचनाख्यं च मोहनं शोषणं तथा ।
मारणं चेति प्रोक्तानि मुनेर्मोहकराण्यपि

harṣaṇaṃ rocanākhyaṃ ca mohanaṃ śoṣaṇaṃ tathā |
māraṇaṃ ceti proktāni munermohakarāṇyapi

ब्रह्मणा मम यत्कर्म समुद्दिष्टं सनातनम् ।
तदिहैव करिष्यामि मुनीनां सन्निधौ विधे

brahmaṇā mama yatkarma samuddiṣṭaṃ sanātanam |
tadihaiva kariṣyāmi munīnāṃ sannidhau vidhe

तिष्ठंति मुनयश्चात्र स्वयं चापि प्रजापतिः ।
एतेषां साक्षिभूतं मे भविष्यंत्यद्य निश्चयम्

tiṣṭhaṃti munayaścātra svayaṃ cāpi prajāpatiḥ |
eteṣāṃ sākṣibhūtaṃ me bhaviṣyaṃtyadya niścayam

संध्यापि ब्रह्मणा प्रोक्ता चेदानीं प्रेषयेद्वचः ।
इह कर्म परीक्ष्यैव प्रयोगान्मोहयाम्यहम्

saṃdhyāpi brahmaṇā proktā cedānīṃ preṣayedvacaḥ |
iha karma parīkṣyaiva prayogānmohayāmyaham

इति संचित्य मनसा निश्चित्य च मनोभवः ।
पुष्पजं पुष्पजातस्य योजयामास मार्गणैः

iti saṃcitya manasā niścitya ca manobhavaḥ |
puṣpajaṃ puṣpajātasya yojayāmāsa mārgaṇaiḥ

आलीढस्थानमासाद्य धनुराकृष्य यत्नतः ।
चकार वलयाकारं कामो धन्विवरस्तदा

ālīḍhasthānamāsādya dhanurākṛṣya yatnataḥ |
cakāra valayākāraṃ kāmo dhanvivarastadā

संहिते तेन कोदंडे मारुताश्च सुगंधयः ।
ववुस्तत्र मुनिश्रेष्ठ सम्यगाह्लादकारिणः

saṃhite tena kodaṃḍe mārutāśca sugaṃdhayaḥ |
vavustatra muniśreṣṭha samyagāhlādakāriṇaḥ

ततस्तानपि धात्रादीन् सर्वानेव च मानसान् ।
पृथक् पुष्पशरैस्तीक्ष्णैर्मोहयामास मोहनः

tatastānapi dhātrādīn sarvāneva ca mānasān |
pṛthak puṣpaśaraistīkṣṇairmohayāmāsa mohanaḥ

ततस्ते मुनयस्सर्वे मोहिताश्चाप्यहं मुने ।
सहितो मनसा कंचिद्विकारं प्रापुरादितः

tataste munayassarve mohitāścāpyahaṃ mune |
sahito manasā kaṃcidvikāraṃ prāpurāditaḥ

संध्यां सर्वे निरीक्षंतस्सविकारं मुहुर्मुहुः ।
आसन् प्रवृद्धमदनाः स्त्री यस्मान्मदनैधिनी

saṃdhyāṃ sarve nirīkṣaṃtassavikāraṃ muhurmuhuḥ |
āsan pravṛddhamadanāḥ strī yasmānmadanaidhinī

ततः सर्वान्स मदनो मोहयित्वा पुनःपुनः ।
यथेन्द्रियविकारं त प्रापुस्तानकरोत्तथा

tataḥ sarvānsa madano mohayitvā punaḥpunaḥ |
yathendriyavikāraṃ ta prāpustānakarottathā

उदीरितेंद्रियो धाता वीक्ष्याहं स यदा च ताम् ।
तदैव चोनपंचाशद्भावा जाताश्शरीरतः

udīriteṃdriyo dhātā vīkṣyāhaṃ sa yadā ca tām |
tadaiva conapaṃcāśadbhāvā jātāśśarīrataḥ

सापि तैर्वीक्ष्यमाणाथ कंदर्पशरपातनात् ।
चक्रे मुहुर्मुहुर्भावान्कटाक्षावरणादिकान्

sāpi tairvīkṣyamāṇātha kaṃdarpaśarapātanāt |
cakre muhurmuhurbhāvānkaṭākṣāvaraṇādikān

निसर्गसुंदरी संध्या तान्भावान् मानसोद्भवान् ।
कुर्वंत्यतितरां रेजे स्वर्णदीव तनूर्मिभिः

nisargasuṃdarī saṃdhyā tānbhāvān mānasodbhavān |
kurvaṃtyatitarāṃ reje svarṇadīva tanūrmibhiḥ

अथ भावयुतां संध्यां वीक्ष्याकार्षं प्रजापतिः ।
धर्माभिपूरित तनुरभिलाषमहं मुने

atha bhāvayutāṃ saṃdhyāṃ vīkṣyākārṣaṃ prajāpatiḥ |
dharmābhipūrita tanurabhilāṣamahaṃ mune

ततस्ते मुनयस्सर्वे मरीच्यत्रिमुखा अपि ।
दक्षाद्याश्च द्विजश्रेष्ठ प्रापुर्वेकारिकेन्द्रियम्

tataste munayassarve marīcyatrimukhā api |
dakṣādyāśca dvijaśreṣṭha prāpurvekārikendriyam

दृष्ट्वा तथाविधा दक्षमरीचिप्रमुखाश्च माम् ।
संध्यां च कर्मणि निजे श्रद्दधे मदनस्तदा

dṛṣṭvā tathāvidhā dakṣamarīcipramukhāśca mām |
saṃdhyāṃ ca karmaṇi nije śraddadhe madanastadā

यदिदं ब्रह्मणा कर्म ममोद्दिष्टं मयापि तत् ।
कर्तुं शक्यमिति ह्यद्धा भावितं स्वभुवा तदा

yadidaṃ brahmaṇā karma mamoddiṣṭaṃ mayāpi tat |
kartuṃ śakyamiti hyaddhā bhāvitaṃ svabhuvā tadā

इत्थं पापगतिं वीक्ष्य भ्रातॄणां च पितुस्तथा ।
धर्मस्सस्मार शंभुं वै तदा धर्मावनं प्रभुम्

itthaṃ pāpagatiṃ vīkṣya bhrātṝṇāṃ ca pitustathā |
dharmassasmāra śaṃbhuṃ vai tadā dharmāvanaṃ prabhum

संस्मरन्मनसा धर्मं शंकरं धर्मपालकम् ।
तुष्टाव विविधैर्वाक्यैर्दीनो भूत्वाजसंभवः

saṃsmaranmanasā dharmaṃ śaṃkaraṃ dharmapālakam |
tuṣṭāva vividhairvākyairdīno bhūtvājasaṃbhavaḥ

देवदेव महादेव धर्मपाल नमोस्तु ते ।
सृष्टिस्थितिविनाशानां कर्ता शंभो त्वमेव हि

devadeva mahādeva dharmapāla namostu te |
sṛṣṭisthitivināśānāṃ kartā śaṃbho tvameva hi

सृष्टौ ब्रह्मा स्थितौ विष्णुः प्रलये हररूपधृक् ।
रजस्सत्त्वतमोभिश्च त्रिगुणैरगुणः प्रभो

sṛṣṭau brahmā sthitau viṣṇuḥ pralaye hararūpadhṛk |
rajassattvatamobhiśca triguṇairaguṇaḥ prabho

निस्त्रैगुण्यः शिवः साक्षात्तुर्यश्च प्रकृतेः परः ।
निर्गुणो निर्विकारी त्वं नानालीलाविशारदः

nistraiguṇyaḥ śivaḥ sākṣātturyaśca prakṛteḥ paraḥ |
nirguṇo nirvikārī tvaṃ nānālīlāviśāradaḥ

रक्षरक्ष महादेव पापान्मां दुस्तरादितः ।
मत्पितायं तथा चेमे भ्रातरः पापबुद्धयः

rakṣarakṣa mahādeva pāpānmāṃ dustarāditaḥ |
matpitāyaṃ tathā ceme bhrātaraḥ pāpabuddhayaḥ

इति स्तुतो महेशानो धर्मेणैव परः प्रभुः ।
तत्राजगाम शीघ्रं वै रक्षितुं धर्ममात्मभूः

iti stuto maheśāno dharmeṇaiva paraḥ prabhuḥ |
tatrājagāma śīghraṃ vai rakṣituṃ dharmamātmabhūḥ

जातो वियद्गतश्शंभुर्विधिं दृष्ट्वा तथाविधम् ।
मां दक्षाद्यांश्च मनसा जहासोपजहास च

jāto viyadgataśśaṃbhurvidhiṃ dṛṣṭvā tathāvidham |
māṃ dakṣādyāṃśca manasā jahāsopajahāsa ca

स साधुवादं तान् सर्वान्विहस्य च पुनः पुनः ।
उवाचेदं मुनिश्रेष्ठ लज्जयन् वृषभध्वजः

sa sādhuvādaṃ tān sarvānvihasya ca punaḥ punaḥ |
uvācedaṃ muniśreṣṭha lajjayan vṛṣabhadhvajaḥ

अहो ब्रह्मंस्तव कथं कामभावस्समुद्गतः ।
दृष्ट्वा च तनयां नैव योग्यं वेदानुसारिणाम्

aho brahmaṃstava kathaṃ kāmabhāvassamudgataḥ |
dṛṣṭvā ca tanayāṃ naiva yogyaṃ vedānusāriṇām

यथा माता च भगिनी भ्रातृपत्नी तथा सुता ।
एतः कुदृष्ट्या द्रष्टव्या न कदापि विपश्चिता

yathā mātā ca bhaginī bhrātṛpatnī tathā sutā |
etaḥ kudṛṣṭyā draṣṭavyā na kadāpi vipaścitā

एष वै वेदमार्गस्य निश्चयस्त्वन्मुखे स्थितः ।
कथं तु काममात्रेण स ते विस्मारितो विधे

eṣa vai vedamārgasya niścayastvanmukhe sthitaḥ |
kathaṃ tu kāmamātreṇa sa te vismārito vidhe

धैर्ये जागरितं ब्रह्मन्मनस्ते चतुरानन ।
कथं क्षुद्रेण कामेन रंतुं विगटितं विधे

dhairye jāgaritaṃ brahmanmanaste caturānana |
kathaṃ kṣudreṇa kāmena raṃtuṃ vigaṭitaṃ vidhe

एकांतयोगिनस्तस्मात्सर्वदादित्यदर्शिनः ।
कथं दक्षमरीच्याद्या लोलुपाः स्त्रीषु मानसाः

ekāṃtayoginastasmātsarvadādityadarśinaḥ |
kathaṃ dakṣamarīcyādyā lolupāḥ strīṣu mānasāḥ

कथं कामोपि मंदात्मा प्राबल्यात्सोधुनैव हि ।
विकृतान्बाणैः कृतवानकालज्ञोल्पचेतनः

kathaṃ kāmopi maṃdātmā prābalyātsodhunaiva hi |
vikṛtānbāṇaiḥ kṛtavānakālajñolpacetanaḥ

धिक्तं श्रुतं सदा तस्य यस्य कांता मनोहरत् ।
धैर्यादाकृष्य लौल्येषु मज्जयत्यपि मानसम्

dhiktaṃ śrutaṃ sadā tasya yasya kāṃtā manoharat |
dhairyādākṛṣya laulyeṣu majjayatyapi mānasam

इति तस्य वचः श्रुत्वा लोके सोहं शिवस्य च ।
व्रीडया द्विगुणीभूतस्स्वेदार्द्रस्त्वभवं क्षणात्

iti tasya vacaḥ śrutvā loke sohaṃ śivasya ca |
vrīḍayā dviguṇībhūtassvedārdrastvabhavaṃ kṣaṇāt

ततो निगृह्यैंद्रियकं विकारं चात्यजं मुने ।
जिघृक्षुरपि तद्भीत्या तां संध्यां कामरूपिणीम्

tato nigṛhyaiṃdriyakaṃ vikāraṃ cātyajaṃ mune |
jighṛkṣurapi tadbhītyā tāṃ saṃdhyāṃ kāmarūpiṇīm

मच्छरीरात्तु घर्मांभो यत्पपात द्विजोत्तम ॥ धर्मांभो
अग्निष्वात्ताः पितृगणा जाताः पितृगणास्ततः

maccharīrāttu gharmāṃbho yatpapāta dvijottama || dharmāṃbho
agniṣvāttāḥ pitṛgaṇā jātāḥ pitṛgaṇāstataḥ

भिन्नांजननिभास्सर्वे फुल्लराजीवलोचनाः ।
नितांतयतयः पुण्यास्संसारविमुखाः परे

bhinnāṃjananibhāssarve phullarājīvalocanāḥ |
nitāṃtayatayaḥ puṇyāssaṃsāravimukhāḥ pare

सहस्राणां चतुःषष्टिरग्निष्वात्ताः प्रकीर्तिता ।
षडशीतिसहस्राणि तथा बर्हिषदो मुने

sahasrāṇāṃ catuḥṣaṣṭiragniṣvāttāḥ prakīrtitā |
ṣaḍaśītisahasrāṇi tathā barhiṣado mune

घर्मांभः पतितं भूमौ तदा दक्षशरीरतः ।
समस्तगुणसंपन्ना तस्माज्जाता वरांगना

gharmāṃbhaḥ patitaṃ bhūmau tadā dakṣaśarīrataḥ |
samastaguṇasaṃpannā tasmājjātā varāṃganā

तन्वंगी सममध्या च तनुरोमावली श्रुता ।
मृद्वंगी चारुदशना नवकांचनसुप्रभा

tanvaṃgī samamadhyā ca tanuromāvalī śrutā |
mṛdvaṃgī cārudaśanā navakāṃcanasuprabhā

सर्वावयवरम्या च पूर्णचन्द्राननाम्बुजा ।
नाम्ना रतिरिति ख्याता मुनीनामपि मोहिनी

sarvāvayavaramyā ca pūrṇacandrānanāmbujā |
nāmnā ratiriti khyātā munīnāmapi mohinī

मरीचिप्रमुखा षड् वै निगृहीतेन्द्रियक्रियाः ।
ऋते क्रतुं वसिष्ठं च पुलस्त्यांगिरसौ तथा

marīcipramukhā ṣaḍ vai nigṛhītendriyakriyāḥ |
ṛte kratuṃ vasiṣṭhaṃ ca pulastyāṃgirasau tathā

क्रत्वादीनां चतुर्णां च बीजं भूमौ पपात च ।
तेभ्यः पितृगणा जाता अपरे मुनिसत्तम

kratvādīnāṃ caturṇāṃ ca bījaṃ bhūmau papāta ca |
tebhyaḥ pitṛgaṇā jātā apare munisattama

सोमपा आज्यपा नाम्ना तथैवान्ये सुकालिनः ।
हविष्मंतस्तु तास्सर्वे कव्यवाहाः प्रकीर्तिताः

somapā ājyapā nāmnā tathaivānye sukālinaḥ |
haviṣmaṃtastu tāssarve kavyavāhāḥ prakīrtitāḥ

क्रतोस्तु सोमपाः पुत्रा वसिष्ठात्कालिनस्तथा ।
आज्यपाख्याः पुलस्त्यस्य हविष्मंतोंगिरस्सुताः

kratostu somapāḥ putrā vasiṣṭhātkālinastathā |
ājyapākhyāḥ pulastyasya haviṣmaṃtoṃgirassutāḥ

जातेषु तेषु विप्रेन्द्र अग्निष्वात्तादिकेष्वथ ।
लोकानां पितृवर्गेषु कव्यवाह स समंततः

jāteṣu teṣu viprendra agniṣvāttādikeṣvatha |
lokānāṃ pitṛvargeṣu kavyavāha sa samaṃtataḥ

संध्या पितृप्रसूर्भूत्वा तदुद्देशयुताऽभवत् ।
निर्दोषा शंभुसंदृष्टा धर्मकर्मपरायणा

saṃdhyā pitṛprasūrbhūtvā taduddeśayutā'bhavat |
nirdoṣā śaṃbhusaṃdṛṣṭā dharmakarmaparāyaṇā

एतस्मिन्नंतरे शम्भुरनुगृह्याखिलान्द्विजान् ।
धर्मं संरक्ष्य विधिवदंतर्धानं गतो द्रुतम्

etasminnaṃtare śambhuranugṛhyākhilāndvijān |
dharmaṃ saṃrakṣya vidhivadaṃtardhānaṃ gato drutam

अथ शंकरवाक्येन लज्जितोहं पितामहः ।
कंदर्प्पायाकोपिंत हि भ्रुकुटीकुटिलाननः

atha śaṃkaravākyena lajjitohaṃ pitāmahaḥ |
kaṃdarppāyākopiṃta hi bhrukuṭīkuṭilānanaḥ

दृष्ट्वा मुखमभिप्रायं विदित्वा सोपि मन्मथः ।
स्वबाणान्संजहाराशु भीतः पशुपतेर्मुने

dṛṣṭvā mukhamabhiprāyaṃ viditvā sopi manmathaḥ |
svabāṇānsaṃjahārāśu bhītaḥ paśupatermune

ततः कोपसमायुक्तः पद्मयोनिरहं मुने ।
अज्वलं चातिबलवान् दिधक्षुरिव पावकः

tataḥ kopasamāyuktaḥ padmayonirahaṃ mune |
ajvalaṃ cātibalavān didhakṣuriva pāvakaḥ

भवनेत्राग्निनिर्दग्धः कंदर्पो दर्पमोहितः ।
भविष्यति महादेवे कृत्वा कर्मं सुदुष्करम्

bhavanetrāgninirdagdhaḥ kaṃdarpo darpamohitaḥ |
bhaviṣyati mahādeve kṛtvā karmaṃ suduṣkaram

इति वेधास्त्वहं काममक्षयं द्विजसत्तम ।
समक्षं पितृसंघस्य मुनीनां च यतात्मनाम्

iti vedhāstvahaṃ kāmamakṣayaṃ dvijasattama |
samakṣaṃ pitṛsaṃghasya munīnāṃ ca yatātmanām

इति भीतो रतिपतिस्तत्क्षणात्त्यक्तमार्गणः ।
प्रादुर्बभूव प्रत्यक्षं शापं श्रुत्वातिदारुणम्

iti bhīto ratipatistatkṣaṇāttyaktamārgaṇaḥ |
prādurbabhūva pratyakṣaṃ śāpaṃ śrutvātidāruṇam

ब्रह्माणं मामुवाचेदं स दक्षादिसुतं मुने ।
शृण्वतां पितृसंघानां संध्यायाश्च विगर्वधीः

brahmāṇaṃ māmuvācedaṃ sa dakṣādisutaṃ mune |
śṛṇvatāṃ pitṛsaṃghānāṃ saṃdhyāyāśca vigarvadhīḥ

किमर्थं भवता ब्रह्मञ् शप्तोहमिति दारुणम् ।
अनागास्तव लोकेश न्याय्यमार्गानुसारिणः

kimarthaṃ bhavatā brahmañ śaptohamiti dāruṇam |
anāgāstava lokeśa nyāyyamārgānusāriṇaḥ

त्वया चोक्तं नु मत्कर्म यत्तद्ब्रह्मन् कृतं मया ।
तत्र योग्यो न शापो मे यतो नान्यत्कृतं मया

tvayā coktaṃ nu matkarma yattadbrahman kṛtaṃ mayā |
tatra yogyo na śāpo me yato nānyatkṛtaṃ mayā

अहं विष्णुस्तथा शंभुः सर्वे त्वच्छ रगोचराः ।
इति यद्भवता प्रोक्तं तन्मयापि परीक्षितम्

ahaṃ viṣṇustathā śaṃbhuḥ sarve tvaccha ragocarāḥ |
iti yadbhavatā proktaṃ tanmayāpi parīkṣitam

नापराधो ममाप्यत्र ब्रह्मन् मयि निरागसि ।
दारुणः समयश्चैव शापो देव जगत्पते

nāparādho mamāpyatra brahman mayi nirāgasi |
dāruṇaḥ samayaścaiva śāpo deva jagatpate

इति तस्य वचः श्रुत्वा ब्रह्माहं जगतां पतिः ।
प्रत्यवोचं यतात्मानं मदनं दमयन्मुहुः

iti tasya vacaḥ śrutvā brahmāhaṃ jagatāṃ patiḥ |
pratyavocaṃ yatātmānaṃ madanaṃ damayanmuhuḥ

आत्मजा मम संध्येयं यस्मादेतत्स कामतः ।
लक्ष्यीकृतोहं भवता ततश्शापो मया कृतः

ātmajā mama saṃdhyeyaṃ yasmādetatsa kāmataḥ |
lakṣyīkṛtohaṃ bhavatā tataśśāpo mayā kṛtaḥ

अधुना शांतरोषोहं त्वां वदामि मनोभव ।
शृणुष्व गतसंदेहस्सुखी भव भयं त्यज

adhunā śāṃtaroṣohaṃ tvāṃ vadāmi manobhava |
śṛṇuṣva gatasaṃdehassukhī bhava bhayaṃ tyaja

त्वं भस्म भूत्वा मदन भर्गलोचनवह्निना ।
तथैवाशु समं पश्चाच्छरीरं प्रापयिष्यसि

tvaṃ bhasma bhūtvā madana bhargalocanavahninā |
tathaivāśu samaṃ paścāccharīraṃ prāpayiṣyasi

यदा करिष्यति हरोंजसा दारपरिग्रहम् ।
तदा स एव भवतश्शरीरं प्रापयिष्यति

yadā kariṣyati haroṃjasā dāraparigraham |
tadā sa eva bhavataśśarīraṃ prāpayiṣyati

एवमुक्त्वाथ मदनमहं लोकपितामहः ।
अंतर्गतो मुनीन्द्राणां मानसानां प्रपश्यताम्

evamuktvātha madanamahaṃ lokapitāmahaḥ |
aṃtargato munīndrāṇāṃ mānasānāṃ prapaśyatām

इत्येवं मे वचश्श्रुत्वा मदनस्तेपि मानसाः ।
संबभूवुस्सुतास्सर्वे सुखिनोऽरं गृहं गताः

ityevaṃ me vacaśśrutvā madanastepi mānasāḥ |
saṃbabhūvussutāssarve sukhino'raṃ gṛhaṃ gatāḥ