अध्याय 28: रावण का तप और वैद्यनाथ ज्योतिर्लिंग

रावणः राक्षसश्रेष्ठो मानी मानपरायणः ।
आरराध हरं भक्त्या कैलासे पर्वतोत्तमे

rāvaṇaḥ rākṣasaśreṣṭho mānī mānaparāyaṇaḥ |
ārarādha haraṃ bhaktyā kailāse parvatottame

आराधितः कियत्कालं न प्रसन्नो हरो यदा ।
तदा चान्यत्तपश्चक्रे प्रासादार्थे शिवस्य सः

ārādhitaḥ kiyatkālaṃ na prasanno haro yadā |
tadā cānyattapaścakre prāsādārthe śivasya saḥ

नतश्चायं हिमवतस्सिद्धिस्थानस्य वै गिरेः ।
पौलस्त्यो रावणश्श्रीमान्दक्षिणे वृक्षखंडके

nataścāyaṃ himavatassiddhisthānasya vai gireḥ |
paulastyo rāvaṇaśśrīmāndakṣiṇe vṛkṣakhaṃḍake

भूमौ गर्तं वर कृत्वा तत्राग्निं स्थाप्य स द्विजाः ।
तत्सन्निधौ शिवं स्थाप्य हवनं स चकार ह

bhūmau gartaṃ vara kṛtvā tatrāgniṃ sthāpya sa dvijāḥ |
tatsannidhau śivaṃ sthāpya havanaṃ sa cakāra ha

ग्रीष्मे पंचाग्निमध्यस्थो वर्षासु स्थंडिलेशयः ।
शीते जलांतरस्थो हि त्रिधा चक्रे तपश्च सः

grīṣme paṃcāgnimadhyastho varṣāsu sthaṃḍileśayaḥ |
śīte jalāṃtarastho hi tridhā cakre tapaśca saḥ

चकारैवं बहुतपो न प्रसन्नस्तदापि हि ।
परमात्मा महेशानो दुराराध्यो दुरात्मभिः

cakāraivaṃ bahutapo na prasannastadāpi hi |
paramātmā maheśāno durārādhyo durātmabhiḥ

ततश्शिरांसि छित्त्वा च पूजनं शंकरस्य वै ।
प्रारब्धं दैत्यपतिना रावणेन महात्मना

tataśśirāṃsi chittvā ca pūjanaṃ śaṃkarasya vai |
prārabdhaṃ daityapatinā rāvaṇena mahātmanā

एकैकं च शिरश्छिन्नं विधिना शिवपूजने ।
एवं सत्क्रमतस्तेन च्छिन्नानि नव वै यदा

ekaikaṃ ca śiraśchinnaṃ vidhinā śivapūjane |
evaṃ satkramatastena cchinnāni nava vai yadā

एकस्मिन्नवशिष्टे तु प्रसन्नश्शंकरस्तदा ।
आविर्बभूव तत्रैव संतुष्टो भक्तवत्सलः

ekasminnavaśiṣṭe tu prasannaśśaṃkarastadā |
āvirbabhūva tatraiva saṃtuṣṭo bhaktavatsalaḥ

शिरांसि पूर्ववत्कृत्वा नीरुजानि तथा प्रभुः ।
मनोरथं ददौ तस्मादतुलं बलमुत्तमम्

śirāṃsi pūrvavatkṛtvā nīrujāni tathā prabhuḥ |
manorathaṃ dadau tasmādatulaṃ balamuttamam

प्रसादं तस्य संप्राप्य रावणस्स च राक्षसः ।
प्रत्युवाच शिवं शम्भुं नतस्कंधः कृतांजलिः

prasādaṃ tasya saṃprāpya rāvaṇassa ca rākṣasaḥ |
pratyuvāca śivaṃ śambhuṃ nataskaṃdhaḥ kṛtāṃjaliḥ

प्रसन्नो भव देवेश लंकां च त्वां नयाम्यहम् ।
सफलं कुरु मे कामं त्वामहं शरणं गतः

prasanno bhava deveśa laṃkāṃ ca tvāṃ nayāmyaham |
saphalaṃ kuru me kāmaṃ tvāmahaṃ śaraṇaṃ gataḥ

इत्युक्तश्च तदा तेन शंभुर्वै रावणेन सः ।
प्रत्युवाच विचेतस्कः संकटं परमं गतः

ityuktaśca tadā tena śaṃbhurvai rāvaṇena saḥ |
pratyuvāca vicetaskaḥ saṃkaṭaṃ paramaṃ gataḥ

श्रूयतां राक्षसश्रेष्ठ वचो मे सारवत्तया ।
नीयतां स्वगृहे मे हि सद्भक्त्या लिंगमुत्तमम्

śrūyatāṃ rākṣasaśreṣṭha vaco me sāravattayā |
nīyatāṃ svagṛhe me hi sadbhaktyā liṃgamuttamam

भूमौ लिंगं यदा त्वं च स्थापयिष्यसि तत्र वै ।
स्थास्यत्यत्र न संदेहो यथेच्छसि तथा कुरु

bhūmau liṃgaṃ yadā tvaṃ ca sthāpayiṣyasi tatra vai |
sthāsyatyatra na saṃdeho yathecchasi tathā kuru

इत्युक्तश्शंभुना तेन रावणो राक्षसेश्वरः ।
तथेति तत्समादाय जगाम भवनं निजम्

ityuktaśśaṃbhunā tena rāvaṇo rākṣaseśvaraḥ |
tatheti tatsamādāya jagāma bhavanaṃ nijam

आसीन्मूत्रोत्सर्गकामो मार्गे हि शिवमायया ।
तत्स्तंभितुं न शक्तोभूत्पौलस्त्यो रावणः प्रभुः

āsīnmūtrotsargakāmo mārge hi śivamāyayā |
tatstaṃbhituṃ na śaktobhūtpaulastyo rāvaṇaḥ prabhuḥ

दृष्ट्वैकं तत्र वै गोपं प्रार्थ्य लिंगं ददौ च तत् ।
मुहूर्तके ह्यतिक्रांते गोपोभूद्विकलस्तदा

dṛṣṭvaikaṃ tatra vai gopaṃ prārthya liṃgaṃ dadau ca tat |
muhūrtake hyatikrāṃte gopobhūdvikalastadā

भूमौ संस्थापयामास तद्भारेणातिपीडितः ।
तत्रैव तत्स्थितं लिंगं वजसारसमुद्भवम् ।
सर्वकामप्रदं चैव दर्शनात्पापहारकम्

bhūmau saṃsthāpayāmāsa tadbhāreṇātipīḍitaḥ |
tatraiva tatsthitaṃ liṃgaṃ vajasārasamudbhavam |
sarvakāmapradaṃ caiva darśanātpāpahārakam

वैद्यनाथेश्वरं नाम्ना तल्लिंगमभवन्मुने ।
प्रसिद्धं त्रिषु लोकेषु भुक्तिमुक्तिप्रदं सताम्

vaidyanātheśvaraṃ nāmnā talliṃgamabhavanmune |
prasiddhaṃ triṣu lokeṣu bhuktimuktipradaṃ satām

ज्योतिर्लिंगमिदं श्रेष्ठं दर्शनात्पूजनादपि ।
सर्वपापहरं दिव्यं भुक्तिवर्द्धनमुत्तमम्

jyotirliṃgamidaṃ śreṣṭhaṃ darśanātpūjanādapi |
sarvapāpaharaṃ divyaṃ bhuktivarddhanamuttamam

तस्मिँलिंगे स्थिते तत्र सर्वलोकहिताय वै ।
रावणः स्वगृहं गत्वा वरं प्राप्य महोत्तमम् ।
प्रियायै सर्वमाचख्यौ सुखेनाति महासुरः

tasmim̐liṃge sthite tatra sarvalokahitāya vai |
rāvaṇaḥ svagṛhaṃ gatvā varaṃ prāpya mahottamam |
priyāyai sarvamācakhyau sukhenāti mahāsuraḥ

तच्छ्रुत्वा सकला देवाश्शक्राद्या मुनयस्तथा ।
परस्परं समामन्त्र्य शिवासक्तधियोऽमलाः

tacchrutvā sakalā devāśśakrādyā munayastathā |
parasparaṃ samāmantrya śivāsaktadhiyo'malāḥ

तस्मिन्काले सुरास्सर्वे हरिब्रह्मादयो मुने ।
आजग्मुस्तत्र सुप्रीत्या पूजां चक्रुर्विशेषतः

tasminkāle surāssarve haribrahmādayo mune |
ājagmustatra suprītyā pūjāṃ cakrurviśeṣataḥ

प्रत्यक्षं तं तदा दृष्ट्वा प्रतिष्ठाप्य च ते सुराः ।
वैद्यनाथेति संप्रोच्य नत्वा नुत्वा दिवं ययुः

pratyakṣaṃ taṃ tadā dṛṣṭvā pratiṣṭhāpya ca te surāḥ |
vaidyanātheti saṃprocya natvā nutvā divaṃ yayuḥ

तस्मिँल्लिंगे स्थिते तत्र रावणे च गृहं गते ।
किं कि चरित्रमभूत्तात ततस्तद्वद विस्तरात्

tasmim̐lliṃge sthite tatra rāvaṇe ca gṛhaṃ gate |
kiṃ ki caritramabhūttāta tatastadvada vistarāt

रावणोपि गृहं गत्वा वरं प्राप्य महोत्तमम् ।
प्रियायै सर्वमाचख्यौ मुमोदाति महासुरः

rāvaṇopi gṛhaṃ gatvā varaṃ prāpya mahottamam |
priyāyai sarvamācakhyau mumodāti mahāsuraḥ

तच्छ्रुत्वा सकलं देवाश्शक्राद्या मुनयस्तथा ।
परस्परं सुमूचुस्ते समुद्विग्ना मुनीश्वराः

tacchrutvā sakalaṃ devāśśakrādyā munayastathā |
parasparaṃ sumūcuste samudvignā munīśvarāḥ

रावणोयं दुरात्मा हि देवद्रोही खलः कुधीः ।
शिवाद्वरं च संप्राप्य दुःखं दास्यति नोऽपि सः

rāvaṇoyaṃ durātmā hi devadrohī khalaḥ kudhīḥ |
śivādvaraṃ ca saṃprāpya duḥkhaṃ dāsyati no'pi saḥ

किं कुर्मः क्व च गच्छामः किं भविष्यति वा पुनः ।
दुष्टश्च दक्षतां प्राप्तः किंकिं नो साधयिष्यति

kiṃ kurmaḥ kva ca gacchāmaḥ kiṃ bhaviṣyati vā punaḥ |
duṣṭaśca dakṣatāṃ prāptaḥ kiṃkiṃ no sādhayiṣyati

इति दुःखं समापन्नाश्शक्राद्या मुनयस्सुराः ।
नारदं च समाहूय पप्रच्छुर्विकलास्तदा

iti duḥkhaṃ samāpannāśśakrādyā munayassurāḥ |
nāradaṃ ca samāhūya papracchurvikalāstadā

सर्वं कार्य्यं समर्थोसि कर्तुं त्वं मुनिसत्तम ।
उपायं कुरु देवर्षे देवानां दुःखनाशने

sarvaṃ kāryyaṃ samarthosi kartuṃ tvaṃ munisattama |
upāyaṃ kuru devarṣe devānāṃ duḥkhanāśane

रावणोयं महादुष्टः किंकि नैव करिष्यति ।
क्व यास्यामो वयं चात्र दुष्टेनापीडिता वयम्

rāvaṇoyaṃ mahāduṣṭaḥ kiṃki naiva kariṣyati |
kva yāsyāmo vayaṃ cātra duṣṭenāpīḍitā vayam

दुःखं त्यजत भो देवा युक्तिं कृत्वा च याम्यहम् ।
देवकार्यं करिष्यामि कृपया शंकरस्य वै

duḥkhaṃ tyajata bho devā yuktiṃ kṛtvā ca yāmyaham |
devakāryaṃ kariṣyāmi kṛpayā śaṃkarasya vai

इत्युक्त्वा स तु देवर्षिरगमद्रावणालयम् ।
सत्कारं समनुप्राप्य प्रीत्योवाचाखिलं च तत्

ityuktvā sa tu devarṣiragamadrāvaṇālayam |
satkāraṃ samanuprāpya prītyovācākhilaṃ ca tat

राक्षसोत्तम धन्यस्त्वं शैववर्य्यस्तपोमनाः ।
त्वां दृष्ट्वा च मनो मेद्य प्रसन्नमति रावण

rākṣasottama dhanyastvaṃ śaivavaryyastapomanāḥ |
tvāṃ dṛṣṭvā ca mano medya prasannamati rāvaṇa

स्ववृत्तं ब्रूह्यशेषेण शिवाराधनसंभवम् ।
इति पृष्टस्तदा तेन रावणो वाक्यमब्रवीत्

svavṛttaṃ brūhyaśeṣeṇa śivārādhanasaṃbhavam |
iti pṛṣṭastadā tena rāvaṇo vākyamabravīt

गत्वा मया तु कैलासे तपोर्थं च महामुने ।
तत्रैव बहुकालं वै तपस्तप्तं सुदारुणम्

gatvā mayā tu kailāse taporthaṃ ca mahāmune |
tatraiva bahukālaṃ vai tapastaptaṃ sudāruṇam

यदा न शंकरस्तुष्टस्ततश्च परिवर्तितम् ।
आगत्य वृक्षखंडे वै पुनस्तप्तं मया मुने

yadā na śaṃkarastuṣṭastataśca parivartitam |
āgatya vṛkṣakhaṃḍe vai punastaptaṃ mayā mune

ग्रीष्मे पंचाग्निमध्ये तु वर्षासु स्थंडिलेशयः ।
शीते जलांतरस्थो हि कृतं चैव त्रिधा तपः

grīṣme paṃcāgnimadhye tu varṣāsu sthaṃḍileśayaḥ |
śīte jalāṃtarastho hi kṛtaṃ caiva tridhā tapaḥ

एवं मया कृतं तत्र तपोत्युग्रं मुनीश्वर ।
तथापि शंकरो मह्यं न प्रसन्नोऽभवन्मनाक्

evaṃ mayā kṛtaṃ tatra tapotyugraṃ munīśvara |
tathāpi śaṃkaro mahyaṃ na prasanno'bhavanmanāk

तदा मया तु क्रुद्धेन भूमौ गर्तं विधाय च ।
तत्राग्निं समाधाय पार्थिवं च प्रकल्प्य च

tadā mayā tu kruddhena bhūmau gartaṃ vidhāya ca |
tatrāgniṃ samādhāya pārthivaṃ ca prakalpya ca

गंधैश्च चंदनैश्चैव धूपैश्च विविधैस्तदा ।
नैवेद्यैः पूजितश्शम्भुरारार्तिकविधानतः

gaṃdhaiśca caṃdanaiścaiva dhūpaiśca vividhaistadā |
naivedyaiḥ pūjitaśśambhurārārtikavidhānataḥ

प्रणिपातैः स्तवैः पुण्यैस्तोषितश्शंकरो मया ।
गीतैर्नृत्यैश्च वाद्यैश्च मुखांगुलिसमर्पणैः

praṇipātaiḥ stavaiḥ puṇyaistoṣitaśśaṃkaro mayā |
gītairnṛtyaiśca vādyaiśca mukhāṃgulisamarpaṇaiḥ

एतैश्च विविधैश्चान्यैरुपायैर्भूरिभिर्मुने ।
शास्त्रोक्तेन विधानेन पूजितो भगवान् हरः

etaiśca vividhaiścānyairupāyairbhūribhirmune |
śāstroktena vidhānena pūjito bhagavān haraḥ

न तुष्टः सन्मुखो जातो यदा च भगवान्हरः ।
तदाहं दुःखितोभूवं तपसोऽप्राप्य सत्फलम्

na tuṣṭaḥ sanmukho jāto yadā ca bhagavānharaḥ |
tadāhaṃ duḥkhitobhūvaṃ tapaso'prāpya satphalam

धिक् शरीरं बलं चैव धिक् तपः करणं मम ।
इत्युक्त्वा तु मया तत्र स्थापितेग्नौ हुतं बहु

dhik śarīraṃ balaṃ caiva dhik tapaḥ karaṇaṃ mama |
ityuktvā tu mayā tatra sthāpitegnau hutaṃ bahu

पुनश्चेति विचार्यैव त्वक्षाम्यग्नौ निजां तनुम् ।
संछिन्नानि शिरांस्येव तस्मिन् प्रज्वलिते शुचौ

punaśceti vicāryaiva tvakṣāmyagnau nijāṃ tanum |
saṃchinnāni śirāṃsyeva tasmin prajvalite śucau

सुच्छित्वैकैकशस्तानि कृत्वा शुद्धानि सर्वशः ।
शंकरायार्पितान्येव नवसंख्यानि वै मया

succhitvaikaikaśastāni kṛtvā śuddhāni sarvaśaḥ |
śaṃkarāyārpitānyeva navasaṃkhyāni vai mayā

यावच्च दशमं छेत्तुं प्रारब्धमृषिसत्तम ।
तावदाविरभूत्तत्र ज्योतीरूपो हरस्स्वयम्

yāvacca daśamaṃ chettuṃ prārabdhamṛṣisattama |
tāvadāvirabhūttatra jyotīrūpo harassvayam

मामेति व्याहरत् प्रीत्या द्रुतं वै भक्तवत्सलः ।
प्रसन्नश्च वरं ब्रूहि ददामि मनसेप्सितम्

māmeti vyāharat prītyā drutaṃ vai bhaktavatsalaḥ |
prasannaśca varaṃ brūhi dadāmi manasepsitam

इत्युक्ते च तदा तेन मया दृष्टो महेश्वरः ।
प्राणतस्संस्तुतश्चैव करौ बद्ध्वा सुभक्तितः

ityukte ca tadā tena mayā dṛṣṭo maheśvaraḥ |
prāṇatassaṃstutaścaiva karau baddhvā subhaktitaḥ

तदा वृतं मयैतच्च देहि मे ह्यतुलं बलम् ।
यदि प्रसन्नो देवेश दुर्ल्लभं किं भवेन्मम

tadā vṛtaṃ mayaitacca dehi me hyatulaṃ balam |
yadi prasanno deveśa durllabhaṃ kiṃ bhavenmama

शिवेन परितुष्टेन सर्वं दत्तं कृपालुना ।
मह्यं मनोभिलषितं गिरा प्रोच्य तथास्त्विति

śivena parituṣṭena sarvaṃ dattaṃ kṛpālunā |
mahyaṃ manobhilaṣitaṃ girā procya tathāstviti

अमोघया सुदृष्ट्या वै वैद्यवद्योजितानि मे ।
शिरांसि संधयित्वा तु दृष्टानि परमात्मना

amoghayā sudṛṣṭyā vai vaidyavadyojitāni me |
śirāṃsi saṃdhayitvā tu dṛṣṭāni paramātmanā

एवंकृते तदा तत्र शरीरं पूर्ववन्मम ।
जातं तस्य प्रसादाच्च सर्वं प्राप्तं फलं मया

evaṃkṛte tadā tatra śarīraṃ pūrvavanmama |
jātaṃ tasya prasādācca sarvaṃ prāptaṃ phalaṃ mayā

तदा च प्रार्थितो मे संस्थितोसौ वृषभध्वजः ।
वैद्यनाथेश्वरो नाम्ना प्रसिद्धोभूज्जगत्त्रये

tadā ca prārthito me saṃsthitosau vṛṣabhadhvajaḥ |
vaidyanātheśvaro nāmnā prasiddhobhūjjagattraye

दर्शनात्पूजनाज्ज्योतिर्लिंगरूपो महेश्वरः ।
भुक्तिमुक्तिप्रदो लोके सर्वेषां हितकारकः

darśanātpūjanājjyotirliṃgarūpo maheśvaraḥ |
bhuktimuktiprado loke sarveṣāṃ hitakārakaḥ

ज्योतिर्लिंगमहं तद्वै पूजयित्वा विशेषतः ।
प्रणिपत्यागतश्चात्र विजेतुं भुवनत्रयम्

jyotirliṃgamahaṃ tadvai pūjayitvā viśeṣataḥ |
praṇipatyāgataścātra vijetuṃ bhuvanatrayam

तदीयं तद्वचः श्रुत्वा देवर्षिर्जातसंभ्रमः ।
विहस्य च मनस्येव रावणं नारदोऽब्रवीत्

tadīyaṃ tadvacaḥ śrutvā devarṣirjātasaṃbhramaḥ |
vihasya ca manasyeva rāvaṇaṃ nārado'bravīt

श्रूयतां राक्षसश्रेष्ठ कथयामि हितं तव ।
त्वया तदेव कर्त्तव्यं मदुक्तं नान्यथा क्वचित्

śrūyatāṃ rākṣasaśreṣṭha kathayāmi hitaṃ tava |
tvayā tadeva karttavyaṃ maduktaṃ nānyathā kvacit

त्वयोक्तं यच्छिवेनैव हितं दत्तं ममाधुना ।
तत्सर्वं च त्वया सत्यं न मन्तव्यं कदाचन

tvayoktaṃ yacchivenaiva hitaṃ dattaṃ mamādhunā |
tatsarvaṃ ca tvayā satyaṃ na mantavyaṃ kadācana

अयं वै विकृतिं प्राप्तः किं किं नैव ब्रवीति च ।
सत्यं नैव भवेत्तद्वै कथं ज्ञेयं प्रियोस्ति मे

ayaṃ vai vikṛtiṃ prāptaḥ kiṃ kiṃ naiva bravīti ca |
satyaṃ naiva bhavettadvai kathaṃ jñeyaṃ priyosti me

इति गत्वा पुनः कार्य्यं कुरु त्वं ह्यहिताय वै ।
कैलासोद्धरणे यत्नः कर्तव्यश्च त्वया पुनः

iti gatvā punaḥ kāryyaṃ kuru tvaṃ hyahitāya vai |
kailāsoddharaṇe yatnaḥ kartavyaśca tvayā punaḥ

यदि चैवोद्धृतश्चायं कैलासो हि भविष्यति ।
तदैव सफलं सर्वं भविष्यति न संशयः

yadi caivoddhṛtaścāyaṃ kailāso hi bhaviṣyati |
tadaiva saphalaṃ sarvaṃ bhaviṣyati na saṃśayaḥ

पूर्ववत्स्थापयित्वा त्वं पुनरागच्छ वै सुखम् ।
निश्चयं परमं गत्वा यथेच्छसि तथा कुरु

pūrvavatsthāpayitvā tvaṃ punarāgaccha vai sukham |
niścayaṃ paramaṃ gatvā yathecchasi tathā kuru

इत्युक्तस्स हितं मेने रावणो विधिमोहित ।
सत्यं मत्वा मुनेर्वाक्यं कैलासमगमत्तदा

ityuktassa hitaṃ mene rāvaṇo vidhimohita |
satyaṃ matvā munervākyaṃ kailāsamagamattadā

गत्वा तत्र समुद्धारं चक्रे तस्य गिरेस्स च ।
तत्रस्थं चैव तत्सर्वं विपर्यस्तं परस्परम्

gatvā tatra samuddhāraṃ cakre tasya giressa ca |
tatrasthaṃ caiva tatsarvaṃ viparyastaṃ parasparam

गिरीशोपि तदा दृष्ट्वा किं जातमिति सोब्रवीत् ।
गिरिजा च तदा शंभुं प्रत्युवाच विहस्य तम्

girīśopi tadā dṛṣṭvā kiṃ jātamiti sobravīt |
girijā ca tadā śaṃbhuṃ pratyuvāca vihasya tam

सच्छिश्यस्य फलं जातं सम्यग्जातं तु शिष्यतः ।
शान्तात्मने सुवीराय दत्तं यदतुलं बलम्

sacchiśyasya phalaṃ jātaṃ samyagjātaṃ tu śiṣyataḥ |
śāntātmane suvīrāya dattaṃ yadatulaṃ balam

गिरिजायाश्च साकूतं वचः श्रुत्वा महेश्वरः ।
कृतघ्नं रावणं मत्वा शशाप बलदर्पितम्

girijāyāśca sākūtaṃ vacaḥ śrutvā maheśvaraḥ |
kṛtaghnaṃ rāvaṇaṃ matvā śaśāpa baladarpitam

रे रे रावण दुर्भक्त मा गर्वं वह दुर्मते ।
शीघ्रं च तव हस्तानां दर्पघ्नश्च भवेदिह

re re rāvaṇa durbhakta mā garvaṃ vaha durmate |
śīghraṃ ca tava hastānāṃ darpaghnaśca bhavediha

सूत उवाव ।
इति तत्र च यज्जातं नारदः श्रुतवांस्तदा ।
रावणोपि प्रसन्नात्माऽगात्स्वधाम यथागतम्

sūta uvāva |
iti tatra ca yajjātaṃ nāradaḥ śrutavāṃstadā |
rāvaṇopi prasannātmā'gātsvadhāma yathāgatam

निश्चयं परमं कृत्वा बली बलविमोहितः ।
जगद्वशं हि कृतवान्रावणः परदर्पहा

niścayaṃ paramaṃ kṛtvā balī balavimohitaḥ |
jagadvaśaṃ hi kṛtavānrāvaṇaḥ paradarpahā

शिवाज्ञया च प्राप्तेन दिव्यास्त्रेण महौजसा ।
रावणस्य प्रति भटो नालं कश्चिदभूत्तदा

śivājñayā ca prāptena divyāstreṇa mahaujasā |
rāvaṇasya prati bhaṭo nālaṃ kaścidabhūttadā

इत्येतच्च समाख्यातं वैद्यनाथेश्वरस्य च ।
माहात्म्यं शृण्वतां पापं नृणां भवति भस्मसात्

ityetacca samākhyātaṃ vaidyanātheśvarasya ca |
māhātmyaṃ śṛṇvatāṃ pāpaṃ nṛṇāṃ bhavati bhasmasāt