सूक्त 96: द्युलोक, अग्नि और विष्णु के जनक सोम

प्र से॑ना॒नीः शूरो॒ अग्रे॒ रथा॑नां ग॒व्यन्ने॑ति॒ हर्ष॑ते अस्य॒ सेना॑ ।
भ॒द्रान्कृ॒ण्वन्नि॑न्द्रह॒वान्सखि॑भ्य॒ आ सोमो॒ वस्त्रा॑ रभ॒सानि॑ दत्ते

pra senānīḥ śūro agre rathānāṃ gavyanneti harṣate asya senā |
bhadrānkṛṇvannindrahavānsakhibhya ā somo vastrā rabhasāni datte

सम॑स्य॒ हरिं॒ हर॑यो मृजन्त्यश्वह॒यैरनि॑शितं॒ नमो॑भिः ।
आ ति॑ष्ठति॒ रथ॒मिन्द्र॑स्य॒ सखा॑ वि॒द्वाँ ए॑ना सुम॒तिं या॒त्यच्छ॑

samasya hariṃ harayo mṛjantyaśvahayairaniśitaṃ namobhiḥ |
ā tiṣṭhati rathamindrasya sakhā vidvām̐ enā sumatiṃ yātyaccha

स नो॑ देव दे॒वता॑ते पवस्व म॒हे सो॑म॒ प्सर॑स इन्द्र॒पान॑ः ।
कृ॒ण्वन्न॒पो व॒र्षय॒न्द्यामु॒तेमामु॒रोरा नो॑ वरिवस्या पुना॒नः

sa no deva devatāte pavasva mahe soma psarasa indrapānaḥ |
kṛṇvannapo varṣayandyāmutemāmurorā no varivasyā punānaḥ

अजी॑त॒येऽह॑तये पवस्व स्व॒स्तये॑ स॒र्वता॑तये बृह॒ते ।
तदु॑शन्ति॒ विश्व॑ इ॒मे सखा॑य॒स्तद॒हं व॑श्मि पवमान सोम

ajītaye'hataye pavasva svastaye sarvatātaye bṛhate |
taduśanti viśva ime sakhāyastadahaṃ vaśmi pavamāna soma

सोम॑ः पवते जनि॒ता म॑ती॒नां ज॑नि॒ता दि॒वो ज॑नि॒ता पृ॑थि॒व्याः ।
ज॒नि॒ताग्नेर्ज॑नि॒ता सूर्य॑स्य जनि॒तेन्द्र॑स्य जनि॒तोत विष्णो॑ः

somaḥ pavate janitā matīnāṃ janitā divo janitā pṛthivyāḥ |
janitāgnerjanitā sūryasya janitendrasya janitota viṣṇoḥ

ब्र॒ह्मा दे॒वानां॑ पद॒वीः क॑वी॒नामृषि॒र्विप्रा॑णां महि॒षो मृ॒गाणा॑म् ।
श्ये॒नो गृध्रा॑णां॒ स्वधि॑ति॒र्वना॑नां॒ सोम॑ः प॒वित्र॒मत्ये॑ति॒ रेभ॑न्

brahmā devānāṃ padavīḥ kavīnāmṛṣirviprāṇāṃ mahiṣo mṛgāṇām |
śyeno gṛdhrāṇāṃ svadhitirvanānāṃ somaḥ pavitramatyeti rebhan

प्रावी॑विपद्वा॒च ऊ॒र्मिं न सिन्धु॒र्गिर॒ः सोम॒ः पव॑मानो मनी॒षाः ।
अ॒न्तः पश्य॑न्वृ॒जने॒माव॑रा॒ण्या ति॑ष्ठति वृष॒भो गोषु॑ जा॒नन्

prāvīvipadvāca ūrmiṃ na sindhurgiraḥ somaḥ pavamāno manīṣāḥ |
antaḥ paśyanvṛjanemāvarāṇyā tiṣṭhati vṛṣabho goṣu jānan

स म॑त्स॒रः पृ॒त्सु व॒न्वन्नवा॑तः स॒हस्र॑रेता अ॒भि वाज॑मर्ष ।
इन्द्रा॑येन्दो॒ पव॑मानो मनी॒ष्यं१॒॑शोरू॒र्मिमी॑रय॒ गा इ॑ष॒ण्यन्

sa matsaraḥ pṛtsu vanvannavātaḥ sahasraretā abhi vājamarṣa |
indrāyendo pavamāno manīṣyaṃśorūrmimīraya gā iṣaṇyan

परि॑ प्रि॒यः क॒लशे॑ दे॒ववा॑त॒ इन्द्रा॑य॒ सोमो॒ रण्यो॒ मदा॑य ।
स॒हस्र॑धारः श॒तवा॑ज॒ इन्दु॑र्वा॒जी न सप्ति॒ः सम॑ना जिगाति

pari priyaḥ kalaśe devavāta indrāya somo raṇyo madāya |
sahasradhāraḥ śatavāja indurvājī na saptiḥ samanā jigāti

स पू॒र्व्यो व॑सु॒विज्जाय॑मानो मृजा॒नो अ॒प्सु दु॑दुहा॒नो अद्रौ॑ ।
अ॒भि॒श॒स्ति॒पा भुव॑नस्य॒ राजा॑ वि॒दद्गा॒तुं ब्रह्म॑णे पू॒यमा॑नः

sa pūrvyo vasuvijjāyamāno mṛjāno apsu duduhāno adrau |
abhiśastipā bhuvanasya rājā vidadgātuṃ brahmaṇe pūyamānaḥ

त्वया॒ हि न॑ः पि॒तर॑ः सोम॒ पूर्वे॒ कर्मा॑णि च॒क्रुः प॑वमान॒ धीरा॑ः ।
व॒न्वन्नवा॑तः परि॒धीँरपो॑र्णु वी॒रेभि॒रश्वै॑र्म॒घवा॑ भवा नः

tvayā hi naḥ pitaraḥ soma pūrve karmāṇi cakruḥ pavamāna dhīrāḥ |
vanvannavātaḥ paridhīm̐raporṇu vīrebhiraśvairmaghavā bhavā naḥ

यथाप॑वथा॒ मन॑वे वयो॒धा अ॑मित्र॒हा व॑रिवो॒विद्ध॒विष्मा॑न् ।
ए॒वा प॑वस्व॒ द्रवि॑णं॒ दधा॑न॒ इन्द्रे॒ सं ति॑ष्ठ ज॒नयायु॑धानि

yathāpavathā manave vayodhā amitrahā varivoviddhaviṣmān |
evā pavasva draviṇaṃ dadhāna indre saṃ tiṣṭha janayāyudhāni

पव॑स्व सोम॒ मधु॑माँ ऋ॒तावा॒पो वसा॑नो॒ अधि॒ सानो॒ अव्ये॑ ।
अव॒ द्रोणा॑नि घृ॒तवा॑न्ति सीद म॒दिन्त॑मो मत्स॒र इ॑न्द्र॒पान॑ः

pavasva soma madhumām̐ ṛtāvāpo vasāno adhi sāno avye |
ava droṇāni ghṛtavānti sīda madintamo matsara indrapānaḥ

वृ॒ष्टिं दि॒वः श॒तधा॑रः पवस्व सहस्र॒सा वा॑ज॒युर्दे॒ववी॑तौ ।
सं सिन्धु॑भिः क॒लशे॑ वावशा॒नः समु॒स्रिया॑भिः प्रति॒रन्न॒ आयु॑ः

vṛṣṭiṃ divaḥ śatadhāraḥ pavasva sahasrasā vājayurdevavītau |
saṃ sindhubhiḥ kalaśe vāvaśānaḥ samusriyābhiḥ pratiranna āyuḥ

ए॒ष स्य सोमो॑ म॒तिभि॑ः पुना॒नोऽत्यो॒ न वा॒जी तर॒तीदरा॑तीः ।
पयो॒ न दु॒ग्धमदि॑तेरिषि॒रमु॒र्वि॑व गा॒तुः सु॒यमो॒ न वोळ्हा॑

eṣa sya somo matibhiḥ punāno'tyo na vājī taratīdarātīḥ |
payo na dugdhamaditeriṣiramurviva gātuḥ suyamo na voḻhā

स्वा॒यु॒धः सो॒तृभि॑ः पू॒यमा॑नो॒ऽभ्य॑र्ष॒ गुह्यं॒ चारु॒ नाम॑ ।
अ॒भि वाजं॒ सप्ति॑रिव श्रव॒स्याभि वा॒युम॒भि गा दे॑व सोम

svāyudhaḥ sotṛbhiḥ pūyamāno'bhyarṣa guhyaṃ cāru nāma |
abhi vājaṃ saptiriva śravasyābhi vāyumabhi gā deva soma

शिशुं॑ जज्ञा॒नं ह॑र्य॒तं मृ॑जन्ति शु॒म्भन्ति॒ वह्निं॑ म॒रुतो॑ ग॒णेन॑ ।
क॒विर्गी॒र्भिः काव्ये॑ना क॒विः सन्सोम॑ः प॒वित्र॒मत्ये॑ति॒ रेभ॑न्

śiśuṃ jajñānaṃ haryataṃ mṛjanti śumbhanti vahniṃ maruto gaṇena |
kavirgīrbhiḥ kāvyenā kaviḥ sansomaḥ pavitramatyeti rebhan

ऋषि॑मना॒ य ऋ॑षि॒कृत्स्व॒र्षाः स॒हस्र॑णीथः पद॒वीः क॑वी॒नाम् ।
तृ॒तीयं॒ धाम॑ महि॒षः सिषा॑स॒न्सोमो॑ वि॒राज॒मनु॑ राजति॒ ष्टुप्

ṛṣimanā ya ṛṣikṛtsvarṣāḥ sahasraṇīthaḥ padavīḥ kavīnām |
tṛtīyaṃ dhāma mahiṣaḥ siṣāsansomo virājamanu rājati ṣṭup

च॒मू॒षच्छ्ये॒नः श॑कु॒नो वि॒भृत्वा॑ गोवि॒न्दुर्द्र॒प्स आयु॑धानि॒ बिभ्र॑त् ।
अ॒पामू॒र्मिं सच॑मानः समु॒द्रं तु॒रीयं॒ धाम॑ महि॒षो वि॑वक्ति

camūṣacchyenaḥ śakuno vibhṛtvā govindurdrapsa āyudhāni bibhrat |
apāmūrmiṃ sacamānaḥ samudraṃ turīyaṃ dhāma mahiṣo vivakti

मर्यो॒ न शु॒भ्रस्त॒न्वं॑ मृजा॒नोऽत्यो॒ न सृत्वा॑ स॒नये॒ धना॑नाम् ।
वृषे॑व यू॒था परि॒ कोश॒मर्ष॒न्कनि॑क्रदच्च॒म्वो॒३॒॑रा वि॑वेश

maryo na śubhrastanvaṃ mṛjāno'tyo na sṛtvā sanaye dhanānām |
vṛṣeva yūthā pari kośamarṣankanikradaccamvorā viveśa

पव॑स्वेन्दो॒ पव॑मानो॒ महो॑भि॒ः कनि॑क्रद॒त्परि॒ वारा॑ण्यर्ष ।
क्रीळ॑ञ्च॒म्वो॒३॒॑रा वि॑श पू॒यमा॑न॒ इन्द्रं॑ ते॒ रसो॑ मदि॒रो म॑मत्तु

pavasvendo pavamāno mahobhiḥ kanikradatpari vārāṇyarṣa |
krīḻañcamvorā viśa pūyamāna indraṃ te raso madiro mamattu

प्रास्य॒ धारा॑ बृह॒तीर॑सृग्रन्न॒क्तो गोभि॑ः क॒लशाँ॒ आ वि॑वेश ।
साम॑ कृ॒ण्वन्सा॑म॒न्यो॑ विप॒श्चित्क्रन्द॑न्नेत्य॒भि सख्यु॒र्न जा॒मिम्

prāsya dhārā bṛhatīrasṛgrannakto gobhiḥ kalaśām̐ ā viveśa |
sāma kṛṇvansāmanyo vipaścitkrandannetyabhi sakhyurna jāmim

अ॒प॒घ्नन्ने॑षि पवमान॒ शत्रू॑न्प्रि॒यां न जा॒रो अ॒भिगी॑त॒ इन्दु॑ः ।
सीद॒न्वने॑षु शकु॒नो न पत्वा॒ सोम॑ः पुना॒नः क॒लशे॑षु॒ सत्ता॑

apaghnanneṣi pavamāna śatrūnpriyāṃ na jāro abhigīta induḥ |
sīdanvaneṣu śakuno na patvā somaḥ punānaḥ kalaśeṣu sattā

आ ते॒ रुच॒ः पव॑मानस्य सोम॒ योषे॑व यन्ति सु॒दुघा॑ः सुधा॒राः ।
हरि॒रानी॑तः पुरु॒वारो॑ अ॒प्स्वचि॑क्रदत्क॒लशे॑ देवयू॒नाम्

ā te rucaḥ pavamānasya soma yoṣeva yanti sudughāḥ sudhārāḥ |
harirānītaḥ puruvāro apsvacikradatkalaśe devayūnām