नवम मण्डल

सूक्त 86: अनेक ऋषि-गणों के अड़तालीस मन्त्र

ऋषि: १-१० अकृष्टा माषाः, ११-२० सिकता निवावरी, २१-३० पृश्नियोऽजाः, ३१-४० अकृष्टमाषादयस्त्रयः, ४१-४५ भौमोऽत्रिः, ४६-४८ गृत्समदः शौनकः · देवता: पवमानः सोमः

48 श्लोक · 86 में से 114

इस अध्याय में क्या होता है

अनेक ऋषि-गणों के अड़तालीस मन्त्र

पवमान सोम के ये अड़तालीस जगती मन्त्र अनेक ऋषियों के हैं: एक से दस अकृष्ट माष, ग्यारह से बीस सिकता निवावरी, इक्कीस से तीस पृश्नि अज, इकतीस से चालीस ये तीनों मिलकर, इकतालीस से पैंतालीस अत्रि भौम, और छियालीस से अड़तालीस गृत्समद शौनक। वेगवान बिन्दु दिव्य सुपर्णों सा कोश की ओर बहते हैं, जैसे गौ बछड़े की ओर। सोम सब भुवनों का राजा है; प्रजाएँ उसके बीज से जन्मी हैं, पाँचों दिशाएँ उसके धर्म में स्थित हैं। उसने सूर्य को द्युलोक पर चढ़ाया और आङ्गिरसों हेतु गौओं का बाड़ा खोला। पुरानी केंचुली छोड़ते सर्प की भाँति वह ऊन पर सरकता है। अन्तिम मन्त्र में राक्षसों के विनाश की प्रार्थना है।

86.1

प्र त॑ आ॒शव॑ः पवमान धी॒जवो॒ मदा॑ अर्षन्ति रघु॒जा इ॑व॒ त्मना॑ ।
दि॒व्याः सु॑प॒र्णा मधु॑मन्त॒ इन्द॑वो म॒दिन्त॑मास॒ः परि॒ कोश॑मासते

pra ta āśavaḥ pavamāna dhījavo madā arṣanti raghujā iva tmanā |
divyāḥ suparṇā madhumanta indavo madintamāsaḥ pari kośamāsate

86.2

प्र ते॒ मदा॑सो मदि॒रास॑ आ॒शवोऽसृ॑क्षत॒ रथ्या॑सो॒ यथा॒ पृथ॑क् ।
धे॒नुर्न व॒त्सं पय॑सा॒भि व॒ज्रिण॒मिन्द्र॒मिन्द॑वो॒ मधु॑मन्त ऊ॒र्मय॑ः

pra te madāso madirāsa āśavo'sṛkṣata rathyāso yathā pṛthak |
dhenurna vatsaṃ payasābhi vajriṇamindramindavo madhumanta ūrmayaḥ

86.3

अत्यो॒ न हि॑या॒नो अ॒भि वाज॑मर्ष स्व॒र्वित्कोशं॑ दि॒वो अद्रि॑मातरम् ।
वृषा॑ प॒वित्रे॒ अधि॒ सानो॑ अ॒व्यये॒ सोम॑ः पुना॒न इ॑न्द्रि॒याय॒ धाय॑से

atyo na hiyāno abhi vājamarṣa svarvitkośaṃ divo adrimātaram |
vṛṣā pavitre adhi sāno avyaye somaḥ punāna indriyāya dhāyase

86.4

प्र त॒ आश्वि॑नीः पवमान धी॒जुवो॑ दि॒व्या अ॑सृग्र॒न्पय॑सा॒ धरी॑मणि ।
प्रान्तरृष॑य॒ः स्थावि॑रीरसृक्षत॒ ये त्वा॑ मृ॒जन्त्यृ॑षिषाण वे॒धस॑ः

pra ta āśvinīḥ pavamāna dhījuvo divyā asṛgranpayasā dharīmaṇi |
prāntarṛṣayaḥ sthāvirīrasṛkṣata ye tvā mṛjantyṛṣiṣāṇa vedhasaḥ

86.5

विश्वा॒ धामा॑नि विश्वचक्ष॒ ऋभ्व॑सः प्र॒भोस्ते॑ स॒तः परि॑ यन्ति के॒तव॑ः ।
व्या॒न॒शिः प॑वसे सोम॒ धर्म॑भि॒ः पति॒र्विश्व॑स्य॒ भुव॑नस्य राजसि

viśvā dhāmāni viśvacakṣa ṛbhvasaḥ prabhoste sataḥ pari yanti ketavaḥ |
vyānaśiḥ pavase soma dharmabhiḥ patirviśvasya bhuvanasya rājasi

86.6

उ॒भ॒यत॒ः पव॑मानस्य र॒श्मयो॑ ध्रु॒वस्य॑ स॒तः परि॑ यन्ति के॒तव॑ः ।
यदी॑ प॒वित्रे॒ अधि॑ मृ॒ज्यते॒ हरि॒ः सत्ता॒ नि योना॑ क॒लशे॑षु सीदति

ubhayataḥ pavamānasya raśmayo dhruvasya sataḥ pari yanti ketavaḥ |
yadī pavitre adhi mṛjyate hariḥ sattā ni yonā kalaśeṣu sīdati

86.7

य॒ज्ञस्य॑ के॒तुः प॑वते स्वध्व॒रः सोमो॑ दे॒वाना॒मुप॑ याति निष्कृ॒तम् ।
स॒हस्र॑धार॒ः परि॒ कोश॑मर्षति॒ वृषा॑ प॒वित्र॒मत्ये॑ति॒ रोरु॑वत्

yajñasya ketuḥ pavate svadhvaraḥ somo devānāmupa yāti niṣkṛtam |
sahasradhāraḥ pari kośamarṣati vṛṣā pavitramatyeti roruvat

86.8

राजा॑ समु॒द्रं न॒द्यो॒३॒॑ वि गा॑हते॒ऽपामू॒र्मिं स॑चते॒ सिन्धु॑षु श्रि॒तः ।
अध्य॑स्था॒त्सानु॒ पव॑मानो अ॒व्ययं॒ नाभा॑ पृथि॒व्या ध॒रुणो॑ म॒हो दि॒वः

rājā samudraṃ nadyo vi gāhate'pāmūrmiṃ sacate sindhuṣu śritaḥ |
adhyasthātsānu pavamāno avyayaṃ nābhā pṛthivyā dharuṇo maho divaḥ

86.9

दि॒वो न सानु॑ स्त॒नय॑न्नचिक्रद॒द्द्यौश्च॒ यस्य॑ पृथि॒वी च॒ धर्म॑भिः ।
इन्द्र॑स्य स॒ख्यं प॑वते वि॒वेवि॑द॒त्सोम॑ः पुना॒नः क॒लशे॑षु सीदति

divo na sānu stanayannacikradaddyauśca yasya pṛthivī ca dharmabhiḥ |
indrasya sakhyaṃ pavate vivevidatsomaḥ punānaḥ kalaśeṣu sīdati

86.10

ज्योति॑र्य॒ज्ञस्य॑ पवते॒ मधु॑ प्रि॒यं पि॒ता दे॒वानां॑ जनि॒ता वि॒भूव॑सुः ।
दधा॑ति॒ रत्नं॑ स्व॒धयो॑रपी॒च्यं॑ म॒दिन्त॑मो मत्स॒र इ॑न्द्रि॒यो रस॑ः

jyotiryajñasya pavate madhu priyaṃ pitā devānāṃ janitā vibhūvasuḥ |
dadhāti ratnaṃ svadhayorapīcyaṃ madintamo matsara indriyo rasaḥ

86.11

अ॒भि॒क्रन्द॑न्क॒लशं॑ वा॒ज्य॑र्षति॒ पति॑र्दि॒वः श॒तधा॑रो विचक्ष॒णः ।
हरि॑र्मि॒त्रस्य॒ सद॑नेषु सीदति मर्मृजा॒नोऽवि॑भि॒ः सिन्धु॑भि॒र्वृषा॑

abhikrandankalaśaṃ vājyarṣati patirdivaḥ śatadhāro vicakṣaṇaḥ |
harirmitrasya sadaneṣu sīdati marmṛjāno'vibhiḥ sindhubhirvṛṣā

86.12

अग्रे॒ सिन्धू॑नां॒ पव॑मानो अर्ष॒त्यग्रे॑ वा॒चो अ॑ग्रि॒यो गोषु॑ गच्छति ।
अग्रे॒ वाज॑स्य भजते महाध॒नं स्वा॑यु॒धः सो॒तृभि॑ः पूयते॒ वृषा॑

agre sindhūnāṃ pavamāno arṣatyagre vāco agriyo goṣu gacchati |
agre vājasya bhajate mahādhanaṃ svāyudhaḥ sotṛbhiḥ pūyate vṛṣā

86.13

अ॒यं म॒तवा॑ञ्छकु॒नो यथा॑ हि॒तोऽव्ये॑ ससार॒ पव॑मान ऊ॒र्मिणा॑ ।
तव॒ क्रत्वा॒ रोद॑सी अन्त॒रा क॑वे॒ शुचि॑र्धि॒या प॑वते॒ सोम॑ इन्द्र ते

ayaṃ matavāñchakuno yathā hito'vye sasāra pavamāna ūrmiṇā |
tava kratvā rodasī antarā kave śucirdhiyā pavate soma indra te

86.14

द्रा॒पिं वसा॑नो यज॒तो दि॑वि॒स्पृश॑मन्तरिक्ष॒प्रा भुव॑ने॒ष्वर्पि॑तः ।
स्व॑र्जज्ञा॒नो नभ॑सा॒भ्य॑क्रमीत्प्र॒त्नम॑स्य पि॒तर॒मा वि॑वासति

drāpiṃ vasāno yajato divispṛśamantarikṣaprā bhuvaneṣvarpitaḥ |
svarjajñāno nabhasābhyakramītpratnamasya pitaramā vivāsati

86.15

सो अ॑स्य वि॒शे महि॒ शर्म॑ यच्छति॒ यो अ॑स्य॒ धाम॑ प्रथ॒मं व्या॑न॒शे ।
प॒दं यद॑स्य पर॒मे व्यो॑म॒न्यतो॒ विश्वा॑ अ॒भि सं या॑ति सं॒यत॑ः

so asya viśe mahi śarma yacchati yo asya dhāma prathamaṃ vyānaśe |
padaṃ yadasya parame vyomanyato viśvā abhi saṃ yāti saṃyataḥ

86.16

प्रो अ॑यासी॒दिन्दु॒रिन्द्र॑स्य निष्कृ॒तं सखा॒ सख्यु॒र्न प्र मि॑नाति सं॒गिर॑म् ।
मर्य॑ इव युव॒तिभि॒ः सम॑र्षति॒ सोम॑ः क॒लशे॑ श॒तया॑म्ना प॒था

pro ayāsīdindurindrasya niṣkṛtaṃ sakhā sakhyurna pra mināti saṃgiram |
marya iva yuvatibhiḥ samarṣati somaḥ kalaśe śatayāmnā pathā

86.17

प्र वो॒ धियो॑ मन्द्र॒युवो॑ विप॒न्युव॑ः पन॒स्युव॑ः सं॒वस॑नेष्वक्रमुः ।
सोमं॑ मनी॒षा अ॒भ्य॑नूषत॒ स्तुभो॒ऽभि धे॒नव॒ः पय॑सेमशिश्रयुः

pra vo dhiyo mandrayuvo vipanyuvaḥ panasyuvaḥ saṃvasaneṣvakramuḥ |
somaṃ manīṣā abhyanūṣata stubho'bhi dhenavaḥ payasemaśiśrayuḥ

86.18

आ न॑ः सोम सं॒यतं॑ पि॒प्युषी॒मिष॒मिन्दो॒ पव॑स्व॒ पव॑मानो अ॒स्रिध॑म् ।
या नो॒ दोह॑ते॒ त्रिरह॒न्नस॑श्चुषी क्षु॒मद्वाज॑व॒न्मधु॑मत्सु॒वीर्य॑म्

ā naḥ soma saṃyataṃ pipyuṣīmiṣamindo pavasva pavamāno asridham |
yā no dohate trirahannasaścuṣī kṣumadvājavanmadhumatsuvīryam

86.19

वृषा॑ मती॒नां प॑वते विचक्ष॒णः सोमो॒ अह्न॑ः प्रतरी॒तोषसो॑ दि॒वः ।
क्रा॒णा सिन्धू॑नां क॒लशाँ॑ अवीवश॒दिन्द्र॑स्य॒ हार्द्या॑वि॒शन्म॑नी॒षिभि॑ः

vṛṣā matīnāṃ pavate vicakṣaṇaḥ somo ahnaḥ pratarītoṣaso divaḥ |
krāṇā sindhūnāṃ kalaśām̐ avīvaśadindrasya hārdyāviśanmanīṣibhiḥ

86.20

म॒नी॒षिभि॑ः पवते पू॒र्व्यः क॒विर्नृभि॑र्य॒तः परि॒ कोशाँ॑ अचिक्रदत् ।
त्रि॒तस्य॒ नाम॑ ज॒नय॒न्मधु॑ क्षर॒दिन्द्र॑स्य वा॒योः स॒ख्याय॒ कर्त॑वे

manīṣibhiḥ pavate pūrvyaḥ kavirnṛbhiryataḥ pari kośām̐ acikradat |
tritasya nāma janayanmadhu kṣaradindrasya vāyoḥ sakhyāya kartave

86.21

अ॒यं पु॑ना॒न उ॒षसो॒ वि रो॑चयद॒यं सिन्धु॑भ्यो अभवदु लोक॒कृत् ।
अ॒यं त्रिः स॒प्त दु॑दुहा॒न आ॒शिरं॒ सोमो॑ हृ॒दे प॑वते॒ चारु॑ मत्स॒रः

ayaṃ punāna uṣaso vi rocayadayaṃ sindhubhyo abhavadu lokakṛt |
ayaṃ triḥ sapta duduhāna āśiraṃ somo hṛde pavate cāru matsaraḥ

86.22

पव॑स्व सोम दि॒व्येषु॒ धाम॑सु सृजा॒न इ॑न्दो क॒लशे॑ प॒वित्र॒ आ ।
सीद॒न्निन्द्र॑स्य ज॒ठरे॒ कनि॑क्रद॒न्नृभि॑र्य॒तः सूर्य॒मारो॑हयो दि॒वि

pavasva soma divyeṣu dhāmasu sṛjāna indo kalaśe pavitra ā |
sīdannindrasya jaṭhare kanikradannṛbhiryataḥ sūryamārohayo divi

86.23

अद्रि॑भिः सु॒तः प॑वसे प॒वित्र॒ आँ इन्द॒विन्द्र॑स्य ज॒ठरे॑ष्वावि॒शन् ।
त्वं नृ॒चक्षा॑ अभवो विचक्षण॒ सोम॑ गो॒त्रमङ्गि॑रोभ्योऽवृणो॒रप॑

adribhiḥ sutaḥ pavase pavitra ām̐ indavindrasya jaṭhareṣvāviśan |
tvaṃ nṛcakṣā abhavo vicakṣaṇa soma gotramaṅgirobhyo'vṛṇorapa

86.24

त्वां सो॑म॒ पव॑मानं स्वा॒ध्योऽनु॒ विप्रा॑सो अमदन्नव॒स्यव॑ः ।
त्वां सु॑प॒र्ण आभ॑रद्दि॒वस्परीन्दो॒ विश्वा॑भिर्म॒तिभि॒ः परि॑ष्कृतम्

tvāṃ soma pavamānaṃ svādhyo'nu viprāso amadannavasyavaḥ |
tvāṃ suparṇa ābharaddivasparīndo viśvābhirmatibhiḥ pariṣkṛtam

86.25

अव्ये॑ पुना॒नं परि॒ वार॑ ऊ॒र्मिणा॒ हरिं॑ नवन्ते अ॒भि स॒प्त धे॒नव॑ः ।
अ॒पामु॒पस्थे॒ अध्या॒यव॑ः क॒विमृ॒तस्य॒ योना॑ महि॒षा अ॑हेषत

avye punānaṃ pari vāra ūrmiṇā hariṃ navante abhi sapta dhenavaḥ |
apāmupasthe adhyāyavaḥ kavimṛtasya yonā mahiṣā aheṣata

86.26

इन्दु॑ः पुना॒नो अति॑ गाहते॒ मृधो॒ विश्वा॑नि कृ॒ण्वन्सु॒पथा॑नि॒ यज्य॑वे ।
गाः कृ॑ण्वा॒नो नि॒र्णिजं॑ हर्य॒तः क॒विरत्यो॒ न क्रीळ॒न्परि॒ वार॑मर्षति

induḥ punāno ati gāhate mṛdho viśvāni kṛṇvansupathāni yajyave |
gāḥ kṛṇvāno nirṇijaṃ haryataḥ kaviratyo na krīḻanpari vāramarṣati

86.27

अ॒स॒श्चत॑ः श॒तधा॑रा अभि॒श्रियो॒ हरिं॑ नव॒न्तेऽव॒ ता उ॑द॒न्युव॑ः ।
क्षिपो॑ मृजन्ति॒ परि॒ गोभि॒रावृ॑तं तृ॒तीये॑ पृ॒ष्ठे अधि॑ रोच॒ने दि॒वः

asaścataḥ śatadhārā abhiśriyo hariṃ navante'va tā udanyuvaḥ |
kṣipo mṛjanti pari gobhirāvṛtaṃ tṛtīye pṛṣṭhe adhi rocane divaḥ

86.28

तवे॒माः प्र॒जा दि॒व्यस्य॒ रेत॑स॒स्त्वं विश्व॑स्य॒ भुव॑नस्य राजसि ।
अथे॒दं विश्वं॑ पवमान ते॒ वशे॒ त्वमि॑न्दो प्रथ॒मो धा॑म॒धा अ॑सि

tavemāḥ prajā divyasya retasastvaṃ viśvasya bhuvanasya rājasi |
athedaṃ viśvaṃ pavamāna te vaśe tvamindo prathamo dhāmadhā asi

86.29

त्वं स॑मु॒द्रो अ॑सि विश्व॒वित्क॑वे॒ तवे॒माः पञ्च॑ प्र॒दिशो॒ विध॑र्मणि ।
त्वं द्यां च॑ पृथि॒वीं चाति॑ जभ्रिषे॒ तव॒ ज्योतीं॑षि पवमान॒ सूर्य॑ः

tvaṃ samudro asi viśvavitkave tavemāḥ pañca pradiśo vidharmaṇi |
tvaṃ dyāṃ ca pṛthivīṃ cāti jabhriṣe tava jyotīṃṣi pavamāna sūryaḥ

86.30

त्वं प॒वित्रे॒ रज॑सो॒ विध॑र्मणि दे॒वेभ्य॑ः सोम पवमान पूयसे ।
त्वामु॒शिज॑ः प्रथ॒मा अ॑गृभ्णत॒ तुभ्ये॒मा विश्वा॒ भुव॑नानि येमिरे

tvaṃ pavitre rajaso vidharmaṇi devebhyaḥ soma pavamāna pūyase |
tvāmuśijaḥ prathamā agṛbhṇata tubhyemā viśvā bhuvanāni yemire

86.31

प्र रे॒भ ए॒त्यति॒ वार॑म॒व्ययं॒ वृषा॒ वने॒ष्वव॑ चक्रद॒द्धरि॑ः ।
सं धी॒तयो॑ वावशा॒ना अ॑नूषत॒ शिशुं॑ रिहन्ति म॒तय॒ः पनि॑प्नतम्

pra rebha etyati vāramavyayaṃ vṛṣā vaneṣvava cakradaddhariḥ |
saṃ dhītayo vāvaśānā anūṣata śiśuṃ rihanti matayaḥ panipnatam

86.32

स सूर्य॑स्य र॒श्मिभि॒ः परि॑ व्यत॒ तन्तुं॑ तन्वा॒नस्त्रि॒वृतं॒ यथा॑ वि॒दे ।
नय॑न्नृ॒तस्य॑ प्र॒शिषो॒ नवी॑यसी॒ः पति॒र्जनी॑ना॒मुप॑ याति निष्कृ॒तम्

sa sūryasya raśmibhiḥ pari vyata tantuṃ tanvānastrivṛtaṃ yathā vide |
nayannṛtasya praśiṣo navīyasīḥ patirjanīnāmupa yāti niṣkṛtam

86.33

राजा॒ सिन्धू॑नां पवते॒ पति॑र्दि॒व ऋ॒तस्य॑ याति प॒थिभि॒ः कनि॑क्रदत् ।
स॒हस्र॑धार॒ः परि॑ षिच्यते॒ हरि॑ः पुना॒नो वाचं॑ ज॒नय॒न्नुपा॑वसुः

rājā sindhūnāṃ pavate patirdiva ṛtasya yāti pathibhiḥ kanikradat |
sahasradhāraḥ pari ṣicyate hariḥ punāno vācaṃ janayannupāvasuḥ

86.34

पव॑मान॒ मह्यर्णो॒ वि धा॑वसि॒ सूरो॒ न चि॒त्रो अव्य॑यानि॒ पव्य॑या ।
गभ॑स्तिपूतो॒ नृभि॒रद्रि॑भिः सु॒तो म॒हे वाजा॑य॒ धन्या॑य धन्वसि

pavamāna mahyarṇo vi dhāvasi sūro na citro avyayāni pavyayā |
gabhastipūto nṛbhiradribhiḥ suto mahe vājāya dhanyāya dhanvasi

86.35

इष॒मूर्जं॑ पवमाना॒भ्य॑र्षसि श्ये॒नो न वंसु॑ क॒लशे॑षु सीदसि ।
इन्द्रा॑य॒ मद्वा॒ मद्यो॒ मद॑ः सु॒तो दि॒वो वि॑ष्ट॒म्भ उ॑प॒मो वि॑चक्ष॒णः

iṣamūrjaṃ pavamānābhyarṣasi śyeno na vaṃsu kalaśeṣu sīdasi |
indrāya madvā madyo madaḥ suto divo viṣṭambha upamo vicakṣaṇaḥ

86.36

स॒प्त स्वसा॑रो अ॒भि मा॒तर॒ः शिशुं॒ नवं॑ जज्ञा॒नं जेन्यं॑ विप॒श्चित॑म् ।
अ॒पां ग॑न्ध॒र्वं दि॒व्यं नृ॒चक्ष॑सं॒ सोमं॒ विश्व॑स्य॒ भुव॑नस्य रा॒जसे॑

sapta svasāro abhi mātaraḥ śiśuṃ navaṃ jajñānaṃ jenyaṃ vipaścitam |
apāṃ gandharvaṃ divyaṃ nṛcakṣasaṃ somaṃ viśvasya bhuvanasya rājase

86.37

ई॒शा॒न इ॒मा भुव॑नानि॒ वीय॑से युजा॒न इ॑न्दो ह॒रित॑ः सुप॒र्ण्य॑ः ।
तास्ते॑ क्षरन्तु॒ मधु॑मद्घृ॒तं पय॒स्तव॑ व्र॒ते सो॑म तिष्ठन्तु कृ॒ष्टय॑ः

īśāna imā bhuvanāni vīyase yujāna indo haritaḥ suparṇyaḥ |
tāste kṣarantu madhumadghṛtaṃ payastava vrate soma tiṣṭhantu kṛṣṭayaḥ

86.38

त्वं नृ॒चक्षा॑ असि सोम वि॒श्वत॒ः पव॑मान वृषभ॒ ता वि धा॑वसि ।
स न॑ः पवस्व॒ वसु॑म॒द्धिर॑ण्यवद्व॒यं स्या॑म॒ भुव॑नेषु जी॒वसे॑

tvaṃ nṛcakṣā asi soma viśvataḥ pavamāna vṛṣabha tā vi dhāvasi |
sa naḥ pavasva vasumaddhiraṇyavadvayaṃ syāma bhuvaneṣu jīvase

86.39

गो॒वित्प॑वस्व वसु॒विद्धि॑रण्य॒विद्रे॑तो॒धा इ॑न्दो॒ भुव॑ने॒ष्वर्पि॑तः ।
त्वं सु॒वीरो॑ असि सोम विश्व॒वित्तं त्वा॒ विप्रा॒ उप॑ गि॒रेम आ॑सते

govitpavasva vasuviddhiraṇyavidretodhā indo bhuvaneṣvarpitaḥ |
tvaṃ suvīro asi soma viśvavittaṃ tvā viprā upa girema āsate

86.40

उन्मध्व॑ ऊ॒र्मिर्व॒नना॑ अतिष्ठिपद॒पो वसा॑नो महि॒षो वि गा॑हते ।
राजा॑ प॒वित्र॑रथो॒ वाज॒मारु॑हत्स॒हस्र॑भृष्टिर्जयति॒ श्रवो॑ बृ॒हत्

unmadhva ūrmirvananā atiṣṭhipadapo vasāno mahiṣo vi gāhate |
rājā pavitraratho vājamāruhatsahasrabhṛṣṭirjayati śravo bṛhat

86.41

स भ॒न्दना॒ उदि॑यर्ति प्र॒जाव॑तीर्वि॒श्वायु॒र्विश्वा॑ः सु॒भरा॒ अह॑र्दिवि ।
ब्रह्म॑ प्र॒जाव॑द्र॒यिमश्व॑पस्त्यं पी॒त इ॑न्द॒विन्द्र॑म॒स्मभ्यं॑ याचतात्

sa bhandanā udiyarti prajāvatīrviśvāyurviśvāḥ subharā ahardivi |
brahma prajāvadrayimaśvapastyaṃ pīta indavindramasmabhyaṃ yācatāt

86.42

सो अग्रे॒ अह्नां॒ हरि॑र्हर्य॒तो मद॒ः प्र चेत॑सा चेतयते॒ अनु॒ द्युभि॑ः ।
द्वा जना॑ या॒तय॑न्न॒न्तरी॑यते॒ नरा॑ च॒ शंसं॒ दैव्यं॑ च ध॒र्तरि॑

so agre ahnāṃ harirharyato madaḥ pra cetasā cetayate anu dyubhiḥ |
dvā janā yātayannantarīyate narā ca śaṃsaṃ daivyaṃ ca dhartari

86.43

अ॒ञ्जते॒ व्य॑ञ्जते॒ सम॑ञ्जते॒ क्रतुं॑ रिहन्ति॒ मधु॑ना॒भ्य॑ञ्जते ।
सिन्धो॑रुच्छ्वा॒से प॒तय॑न्तमु॒क्षणं॑ हिरण्यपा॒वाः प॒शुमा॑सु गृभ्णते

añjate vyañjate samañjate kratuṃ rihanti madhunābhyañjate |
sindhorucchvāse patayantamukṣaṇaṃ hiraṇyapāvāḥ paśumāsu gṛbhṇate

86.44

वि॒प॒श्चिते॒ पव॑मानाय गायत म॒ही न धारात्यन्धो॑ अर्षति ।
अहि॒र्न जू॒र्णामति॑ सर्पति॒ त्वच॒मत्यो॒ न क्रीळ॑न्नसर॒द्वृषा॒ हरि॑ः

vipaścite pavamānāya gāyata mahī na dhārātyandho arṣati |
ahirna jūrṇāmati sarpati tvacamatyo na krīḻannasaradvṛṣā hariḥ

86.45

अ॒ग्रे॒गो राजाप्य॑स्तविष्यते वि॒मानो॒ अह्नां॒ भुव॑ने॒ष्वर्पि॑तः ।
हरि॑र्घृ॒तस्नु॑ः सु॒दृशी॑को अर्ण॒वो ज्यो॒तीर॑थः पवते रा॒य ओ॒क्य॑ः

agrego rājāpyastaviṣyate vimāno ahnāṃ bhuvaneṣvarpitaḥ |
harirghṛtasnuḥ sudṛśīko arṇavo jyotīrathaḥ pavate rāya okyaḥ

86.46

अस॑र्जि स्क॒म्भो दि॒व उद्य॑तो॒ मद॒ः परि॑ त्रि॒धातु॒र्भुव॑नान्यर्षति ।
अं॒शुं रि॑हन्ति म॒तय॒ः पनि॑प्नतं गि॒रा यदि॑ नि॒र्णिज॑मृ॒ग्मिणो॑ य॒युः

asarji skambho diva udyato madaḥ pari tridhāturbhuvanānyarṣati |
aṃśuṃ rihanti matayaḥ panipnataṃ girā yadi nirṇijamṛgmiṇo yayuḥ

86.47

प्र ते॒ धारा॒ अत्यण्वा॑नि मे॒ष्य॑ः पुना॒नस्य॑ सं॒यतो॑ यन्ति॒ रंह॑यः ।
यद्गोभि॑रिन्दो च॒म्वो॑ः सम॒ज्यस॒ आ सु॑वा॒नः सो॑म क॒लशे॑षु सीदसि

pra te dhārā atyaṇvāni meṣyaḥ punānasya saṃyato yanti raṃhayaḥ |
yadgobhirindo camvoḥ samajyasa ā suvānaḥ soma kalaśeṣu sīdasi

86.48

पव॑स्व सोम क्रतु॒विन्न॑ उ॒क्थ्योऽव्यो॒ वारे॒ परि॑ धाव॒ मधु॑ प्रि॒यम् ।
ज॒हि विश्वा॑न्र॒क्षस॑ इन्दो अ॒त्रिणो॑ बृ॒हद्व॑देम वि॒दथे॑ सु॒वीरा॑ः

pavasva soma kratuvinna ukthyo'vyo vāre pari dhāva madhu priyam |
jahi viśvānrakṣasa indo atriṇo bṛhadvadema vidathe suvīrāḥ

पाठ का स्रोत: Wikisource · CC BY-SA 4.0 (Wikisource transcription of a public-domain text)