नवम मण्डल

सूक्त 75: ऋत की जिह्वा मधु बहाती है

ऋषि: कविर्भार्गवः · देवता: पवमानः सोमः · छन्द: जगती

5 श्लोक · 75 में से 114

इस अध्याय में क्या होता है

ऋत की जिह्वा मधु बहाती है

कवि भार्गव पाँच जगती मन्त्रों में पवमान सोम की स्तुति करते हैं। ऋत की जिह्वा प्रिय मधु बहाती है; इस स्तुति का वक्ता और स्वामी सोम द्युलोक के प्रकाशमय धाम में एक तीसरा, गुप्त नाम धारण करता है। वह महान सूर्य के सर्वत्र चलने वाले रथ पर चढ़ता है। मनुष्यों द्वारा स्वर्णिम कोश में धारित वह गर्जन करता कलशों में उतरता और उषाओं पर चमकता है। पत्थरों से निचोड़ा वह प्रतिदिन ऊन से होकर दौड़ता है। उससे कल्याण हेतु बहने और इन्द्र को दान हेतु प्रेरित करने की याचना है।

75.1

अ॒भि प्रि॒याणि॑ पवते॒ चनो॑हितो॒ नामा॑नि य॒ह्वो अधि॒ येषु॒ वर्ध॑ते ।
आ सूर्य॑स्य बृह॒तो बृ॒हन्नधि॒ रथं॒ विष्व॑ञ्चमरुहद्विचक्ष॒णः

abhi priyāṇi pavate canohito nāmāni yahvo adhi yeṣu vardhate |
ā sūryasya bṛhato bṛhannadhi rathaṃ viṣvañcamaruhadvicakṣaṇaḥ

75.2

ऋ॒तस्य॑ जि॒ह्वा प॑वते॒ मधु॑ प्रि॒यं व॒क्ता पति॑र्धि॒यो अ॒स्या अदा॑भ्यः ।
दधा॑ति पु॒त्रः पि॒त्रोर॑पी॒च्यं१॒॑ नाम॑ तृ॒तीय॒मधि॑ रोच॒ने दि॒वः

ṛtasya jihvā pavate madhu priyaṃ vaktā patirdhiyo asyā adābhyaḥ |
dadhāti putraḥ pitrorapīcyaṃ nāma tṛtīyamadhi rocane divaḥ

75.3

अव॑ द्युता॒नः क॒लशाँ॑ अचिक्रद॒न्नृभि॑र्येमा॒नः कोश॒ आ हि॑र॒ण्यये॑ ।
अ॒भीमृ॒तस्य॑ दो॒हना॑ अनूष॒ताधि॑ त्रिपृ॒ष्ठ उ॒षसो॒ वि रा॑जति

ava dyutānaḥ kalaśām̐ acikradannṛbhiryemānaḥ kośa ā hiraṇyaye |
abhīmṛtasya dohanā anūṣatādhi tripṛṣṭha uṣaso vi rājati

75.4

अद्रि॑भिः सु॒तो म॒तिभि॒श्चनो॑हितः प्ररो॒चय॒न्रोद॑सी मा॒तरा॒ शुचि॑ः ।
रोमा॒ण्यव्या॑ स॒मया॒ वि धा॑वति॒ मधो॒र्धारा॒ पिन्व॑माना दि॒वेदि॑वे

adribhiḥ suto matibhiścanohitaḥ prarocayanrodasī mātarā śuciḥ |
romāṇyavyā samayā vi dhāvati madhordhārā pinvamānā divedive

75.5

परि॑ सोम॒ प्र ध॑न्वा स्व॒स्तये॒ नृभि॑ः पुना॒नो अ॒भि वा॑सया॒शिर॑म् ।
ये ते॒ मदा॑ आह॒नसो॒ विहा॑यस॒स्तेभि॒रिन्द्रं॑ चोदय॒ दात॑वे म॒घम्

pari soma pra dhanvā svastaye nṛbhiḥ punāno abhi vāsayāśiram |
ye te madā āhanaso vihāyasastebhirindraṃ codaya dātave magham

पाठ का स्रोत: Wikisource · CC BY-SA 4.0 (Wikisource transcription of a public-domain text)