अष्टम मण्डल

सूक्त 73: अश्विनौ, तुम्हारी सहायता निकट रहे

ऋषि: गोपवन आत्रेयः सप्तवध्रिर्वा · देवता: अश्विनौ · छन्द: गायत्री

18 श्लोक · 73 में से 103

इस अध्याय में क्या होता है

अश्विनौ, तुम्हारी सहायता निकट रहे

गोपवन आत्रेय, या सप्तवध्रि, अश्विनौ को हर पंक्ति के बाद एक ही टेक से पुकारते हैं, तुम्हारी सहायता निकट रहे। पलक झपकने से भी तेज़ रथ जोतो। अत्रि के लिए तुमने तपती आग को हिम से ढका और उनके लिए सुरक्षित घर बनाया, और सप्तवध्रि ने प्रार्थना से अग्नि की धारा को शान्त किया। कहाँ हो, कहाँ गए, बाज़ की तरह कहाँ उड़ गए? सहस्रों गौओं और घोड़ों के साथ आओ, हमें छोड़कर आगे मत जाओ। लाल उषा प्रकट हो गई है। ऋषि विनती करते हैं कि कुल्हाड़ी लिए लकड़हारे की तरह काटो और गढ़ तोड़ दो, क्योंकि वे काली प्रजा से दबाए गए हैं।

73.1

उदी॑राथामृताय॒ते यु॒ञ्जाथा॑मश्विना॒ रथ॑म् ।
अन्ति॒ षद्भू॑तु वा॒मव॑ः

udīrāthāmṛtāyate yuñjāthāmaśvinā ratham |
anti ṣadbhūtu vāmavaḥ

73.2

नि॒मिष॑श्चि॒ज्जवी॑यसा॒ रथे॒ना या॑तमश्विना ।
अन्ति॒ षद्भू॑तु वा॒मव॑ः

nimiṣaścijjavīyasā rathenā yātamaśvinā |
anti ṣadbhūtu vāmavaḥ

73.3

उप॑ स्तृणीत॒मत्र॑ये हि॒मेन॑ घ॒र्मम॑श्विना ।
अन्ति॒ षद्भू॑तु वा॒मव॑ः

upa stṛṇītamatraye himena gharmamaśvinā |
anti ṣadbhūtu vāmavaḥ

73.4

कुह॑ स्थ॒ः कुह॑ जग्मथु॒ः कुह॑ श्ये॒नेव॑ पेतथुः ।
अन्ति॒ षद्भू॑तु वा॒मव॑ः

kuha sthaḥ kuha jagmathuḥ kuha śyeneva petathuḥ |
anti ṣadbhūtu vāmavaḥ

73.5

यद॒द्य कर्हि॒ कर्हि॑ चिच्छुश्रू॒यात॑मि॒मं हव॑म् ।
अन्ति॒ षद्भू॑तु वा॒मव॑ः

yadadya karhi karhi cicchuśrūyātamimaṃ havam |
anti ṣadbhūtu vāmavaḥ

73.6

अ॒श्विना॑ याम॒हूत॑मा॒ नेदि॑ष्ठं या॒म्याप्य॑म् ।
अन्ति॒ षद्भू॑तु वा॒मव॑ः

aśvinā yāmahūtamā nediṣṭhaṃ yāmyāpyam |
anti ṣadbhūtu vāmavaḥ

73.7

अव॑न्त॒मत्र॑ये गृ॒हं कृ॑णु॒तं यु॒वम॑श्विना ।
अन्ति॒ षद्भू॑तु वा॒मव॑ः

avantamatraye gṛhaṃ kṛṇutaṃ yuvamaśvinā |
anti ṣadbhūtu vāmavaḥ

73.8

वरे॑थे अ॒ग्निमा॒तपो॒ वद॑ते व॒ल्ग्वत्र॑ये ।
अन्ति॒ षद्भू॑तु वा॒मव॑ः

varethe agnimātapo vadate valgvatraye |
anti ṣadbhūtu vāmavaḥ

73.9

प्र स॒प्तव॑ध्रिरा॒शसा॒ धारा॑म॒ग्नेर॑शायत ।
अन्ति॒ षद्भू॑तु वा॒मव॑ः

pra saptavadhrirāśasā dhārāmagneraśāyata |
anti ṣadbhūtu vāmavaḥ

73.10

इ॒हा ग॑तं वृषण्वसू शृणु॒तं म॑ इ॒मं हव॑म् ।
अन्ति॒ षद्भू॑तु वा॒मव॑ः

ihā gataṃ vṛṣaṇvasū śṛṇutaṃ ma imaṃ havam |
anti ṣadbhūtu vāmavaḥ

73.11

किमि॒दं वां॑ पुराण॒वज्जर॑तोरिव शस्यते ।
अन्ति॒ षद्भू॑तु वा॒मव॑ः

kimidaṃ vāṃ purāṇavajjaratoriva śasyate |
anti ṣadbhūtu vāmavaḥ

73.12

स॒मा॒नं वां॑ सजा॒त्यं॑ समा॒नो बन्धु॑रश्विना ।
अन्ति॒ षद्भू॑तु वा॒मव॑ः

samānaṃ vāṃ sajātyaṃ samāno bandhuraśvinā |
anti ṣadbhūtu vāmavaḥ

73.13

यो वां॒ रजां॑स्यश्विना॒ रथो॑ वि॒याति॒ रोद॑सी ।
अन्ति॒ षद्भू॑तु वा॒मव॑ः

yo vāṃ rajāṃsyaśvinā ratho viyāti rodasī |
anti ṣadbhūtu vāmavaḥ

73.14

आ नो॒ गव्ये॑भि॒रश्व्यै॑ः स॒हस्रै॒रुप॑ गच्छतम् ।
अन्ति॒ षद्भू॑तु वा॒मव॑ः

ā no gavyebhiraśvyaiḥ sahasrairupa gacchatam |
anti ṣadbhūtu vāmavaḥ

73.15

मा नो॒ गव्ये॑भि॒रश्व्यै॑ः स॒हस्रे॑भि॒रति॑ ख्यतम् ।
अन्ति॒ षद्भू॑तु वा॒मव॑ः

mā no gavyebhiraśvyaiḥ sahasrebhirati khyatam |
anti ṣadbhūtu vāmavaḥ

73.16

अ॒रु॒णप्सु॑रु॒षा अ॑भू॒दक॒र्ज्योति॑रृ॒ताव॑री ।
अन्ति॒ षद्भू॑तु वा॒मव॑ः

aruṇapsuruṣā abhūdakarjyotirṛtāvarī |
anti ṣadbhūtu vāmavaḥ

73.17

अ॒श्विना॒ सु वि॒चाक॑शद्वृ॒क्षं प॑रशु॒माँ इ॑व ।
अन्ति॒ षद्भू॑तु वा॒मव॑ः

aśvinā su vicākaśadvṛkṣaṃ paraśumām̐ iva |
anti ṣadbhūtu vāmavaḥ

73.18

पुरं॒ न धृ॑ष्ण॒वा रु॑ज कृ॒ष्णया॑ बाधि॒तो वि॒शा ।
अन्ति॒ षद्भू॑तु वा॒मव॑ः

puraṃ na dhṛṣṇavā ruja kṛṣṇayā bādhito viśā |
anti ṣadbhūtu vāmavaḥ

पाठ का स्रोत: Wikisource · CC BY-SA 4.0 (Wikisource transcription of a public-domain text)