सूक्त 24: व्यश्व की भाँति इन्द्र की स्तुति करो

सखा॑य॒ आ शि॑षामहि॒ ब्रह्मेन्द्रा॑य व॒ज्रिणे॑ ।
स्तु॒ष ऊ॒ षु वो॒ नृत॑माय धृ॒ष्णवे॑

sakhāya ā śiṣāmahi brahmendrāya vajriṇe |
stuṣa ū ṣu vo nṛtamāya dhṛṣṇave

शव॑सा॒ ह्यसि॑ श्रु॒तो वृ॑त्र॒हत्ये॑न वृत्र॒हा ।
म॒घैर्म॒घोनो॒ अति॑ शूर दाशसि

śavasā hyasi śruto vṛtrahatyena vṛtrahā |
maghairmaghono ati śūra dāśasi

स न॒ः स्तवा॑न॒ आ भ॑र र॒यिं चि॒त्रश्र॑वस्तमम् ।
नि॒रे॒के चि॒द्यो ह॑रिवो॒ वसु॑र्द॒दिः

sa naḥ stavāna ā bhara rayiṃ citraśravastamam |
nireke cidyo harivo vasurdadiḥ

आ नि॑रे॒कमु॒त प्रि॒यमिन्द्र॒ दर्षि॒ जना॑नाम् ।
धृ॒ष॒ता धृ॑ष्णो॒ स्तव॑मान॒ आ भ॑र

ā nirekamuta priyamindra darṣi janānām |
dhṛṣatā dhṛṣṇo stavamāna ā bhara

न ते॑ स॒व्यं न दक्षि॑णं॒ हस्तं॑ वरन्त आ॒मुर॑ः ।
न प॑रि॒बाधो॑ हरिवो॒ गवि॑ष्टिषु

na te savyaṃ na dakṣiṇaṃ hastaṃ varanta āmuraḥ |
na paribādho harivo gaviṣṭiṣu

आ त्वा॒ गोभि॑रिव व्र॒जं गी॒र्भिरृ॑णोम्यद्रिवः ।
आ स्मा॒ कामं॑ जरि॒तुरा मन॑ः पृण

ā tvā gobhiriva vrajaṃ gīrbhirṛṇomyadrivaḥ |
ā smā kāmaṃ jariturā manaḥ pṛṇa

विश्वा॑नि वि॒श्वम॑नसो धि॒या नो॑ वृत्रहन्तम ।
उग्र॑ प्रणेत॒रधि॒ षू व॑सो गहि

viśvāni viśvamanaso dhiyā no vṛtrahantama |
ugra praṇetaradhi ṣū vaso gahi

व॒यं ते॑ अ॒स्य वृ॑त्रहन्वि॒द्याम॑ शूर॒ नव्य॑सः ।
वसो॑ः स्पा॒र्हस्य॑ पुरुहूत॒ राध॑सः

vayaṃ te asya vṛtrahanvidyāma śūra navyasaḥ |
vasoḥ spārhasya puruhūta rādhasaḥ

इन्द्र॒ यथा॒ ह्यस्ति॒ तेऽप॑रीतं नृतो॒ शव॑ः ।
अमृ॑क्ता रा॒तिः पु॑रुहूत दा॒शुषे॑

indra yathā hyasti te'parītaṃ nṛto śavaḥ |
amṛktā rātiḥ puruhūta dāśuṣe

आ वृ॑षस्व महामह म॒हे नृ॑तम॒ राध॑से ।
दृ॒ळ्हश्चि॑द्दृह्य मघवन्म॒घत्त॑ये

ā vṛṣasva mahāmaha mahe nṛtama rādhase |
dṛḻhaściddṛhya maghavanmaghattaye

नू अ॒न्यत्रा॑ चिदद्रिव॒स्त्वन्नो॑ जग्मुरा॒शस॑ः ।
मघ॑वञ्छ॒ग्धि तव॒ तन्न॑ ऊ॒तिभि॑ः

nū anyatrā cidadrivastvanno jagmurāśasaḥ |
maghavañchagdhi tava tanna ūtibhiḥ

न॒ह्य१॒॑ङ्ग नृ॑तो॒ त्वद॒न्यं वि॒न्दामि॒ राध॑से ।
रा॒ये द्यु॒म्नाय॒ शव॑से च गिर्वणः

nahyaṅga nṛto tvadanyaṃ vindāmi rādhase |
rāye dyumnāya śavase ca girvaṇaḥ

एन्दु॒मिन्द्रा॑य सिञ्चत॒ पिबा॑ति सो॒म्यं मधु॑ ।
प्र राध॑सा चोदयाते महित्व॒ना

endumindrāya siñcata pibāti somyaṃ madhu |
pra rādhasā codayāte mahitvanā

उपो॒ हरी॑णां॒ पतिं॒ दक्षं॑ पृ॒ञ्चन्त॑मब्रवम् ।
नू॒नं श्रु॑धि स्तुव॒तो अ॒श्व्यस्य॑

upo harīṇāṃ patiṃ dakṣaṃ pṛñcantamabravam |
nūnaṃ śrudhi stuvato aśvyasya

न॒ह्य१॒॑ङ्ग पु॒रा च॒न ज॒ज्ञे वी॒रत॑र॒स्त्वत् ।
नकी॑ रा॒या नैवथा॒ न भ॒न्दना॑

nahyaṅga purā cana jajñe vīratarastvat |
nakī rāyā naivathā na bhandanā

एदु॒ मध्वो॑ म॒दिन्त॑रं सि॒ञ्च वा॑ध्वर्यो॒ अन्ध॑सः ।
ए॒वा हि वी॒रः स्तव॑ते स॒दावृ॑धः

edu madhvo madintaraṃ siñca vādhvaryo andhasaḥ |
evā hi vīraḥ stavate sadāvṛdhaḥ

इन्द्र॑ स्थातर्हरीणां॒ नकि॑ष्टे पू॒र्व्यस्तु॑तिम् ।
उदा॑नंश॒ शव॑सा॒ न भ॒न्दना॑

indra sthātarharīṇāṃ nakiṣṭe pūrvyastutim |
udānaṃśa śavasā na bhandanā

तं वो॒ वाजा॑नां॒ पति॒महू॑महि श्रव॒स्यव॑ः ।
अप्रा॑युभिर्य॒ज्ञेभि॑र्वावृ॒धेन्य॑म्

taṃ vo vājānāṃ patimahūmahi śravasyavaḥ |
aprāyubhiryajñebhirvāvṛdhenyam

एतो॒ न्विन्द्रं॒ स्तवा॑म॒ सखा॑य॒ः स्तोम्यं॒ नर॑म् ।
कृ॒ष्टीर्यो विश्वा॑ अ॒भ्यस्त्येक॒ इत्

eto nvindraṃ stavāma sakhāyaḥ stomyaṃ naram |
kṛṣṭīryo viśvā abhyastyeka it

अगो॑रुधाय ग॒विषे॑ द्यु॒क्षाय॒ दस्म्यं॒ वच॑ः ।
घृ॒तात्स्वादी॑यो॒ मधु॑नश्च वोचत

agorudhāya gaviṣe dyukṣāya dasmyaṃ vacaḥ |
ghṛtātsvādīyo madhunaśca vocata

यस्यामि॑तानि वी॒र्या॒३॒॑ न राध॒ः पर्ये॑तवे ।
ज्योति॒र्न विश्व॑म॒भ्यस्ति॒ दक्षि॑णा

yasyāmitāni vīryā na rādhaḥ paryetave |
jyotirna viśvamabhyasti dakṣiṇā

स्तु॒हीन्द्रं॑ व्यश्व॒वदनू॑र्मिं वा॒जिनं॒ यम॑म् ।
अ॒र्यो गयं॒ मंह॑मानं॒ वि दा॒शुषे॑

stuhīndraṃ vyaśvavadanūrmiṃ vājinaṃ yamam |
aryo gayaṃ maṃhamānaṃ vi dāśuṣe

ए॒वा नू॒नमुप॑ स्तुहि॒ वैय॑श्व दश॒मं नव॑म् ।
सुवि॑द्वांसं च॒र्कृत्यं॑ च॒रणी॑नाम्

evā nūnamupa stuhi vaiyaśva daśamaṃ navam |
suvidvāṃsaṃ carkṛtyaṃ caraṇīnām

वेत्था॒ हि निरृ॑तीनां॒ वज्र॑हस्त परि॒वृज॑म् ।
अह॑रहः शु॒न्ध्युः प॑रि॒पदा॑मिव

vetthā hi nirṛtīnāṃ vajrahasta parivṛjam |
aharahaḥ śundhyuḥ paripadāmiva

तदि॒न्द्राव॒ आ भ॑र॒ येना॑ दंसिष्ठ॒ कृत्व॑ने ।
द्वि॒ता कुत्सा॑य शिश्नथो॒ नि चो॑दय

tadindrāva ā bhara yenā daṃsiṣṭha kṛtvane |
dvitā kutsāya śiśnatho ni codaya

तमु॑ त्वा नू॒नमी॑महे॒ नव्यं॑ दंसिष्ठ॒ सन्य॑से ।
स त्वं नो॒ विश्वा॑ अ॒भिमा॑तीः स॒क्षणि॑ः

tamu tvā nūnamīmahe navyaṃ daṃsiṣṭha sanyase |
sa tvaṃ no viśvā abhimātīḥ sakṣaṇiḥ

य ऋक्षा॒दंह॑सो मु॒चद्यो वार्या॑त्स॒प्त सिन्धु॑षु ।
वध॑र्दा॒सस्य॑ तुविनृम्ण नीनमः

ya ṛkṣādaṃhaso mucadyo vāryātsapta sindhuṣu |
vadhardāsasya tuvinṛmṇa nīnamaḥ

यथा॑ वरो सु॒षाम्णे॑ स॒निभ्य॒ आव॑हो र॒यिम् ।
व्य॑श्वेभ्यः सुभगे वाजिनीवति

yathā varo suṣāmṇe sanibhya āvaho rayim |
vyaśvebhyaḥ subhage vājinīvati

आ ना॒र्यस्य॒ दक्षि॑णा॒ व्य॑श्वाँ एतु सो॒मिन॑ः ।
स्थू॒रं च॒ राध॑ः श॒तव॑त्स॒हस्र॑वत्

ā nāryasya dakṣiṇā vyaśvām̐ etu sominaḥ |
sthūraṃ ca rādhaḥ śatavatsahasravat

यत्त्वा॑ पृ॒च्छादी॑जा॒नः कु॑ह॒या कु॑हयाकृते ।
ए॒षो अप॑श्रितो व॒लो गो॑म॒तीमव॑ तिष्ठति

yattvā pṛcchādījānaḥ kuhayā kuhayākṛte |
eṣo apaśrito valo gomatīmava tiṣṭhati