सूक्त 2: इन्द्र के लिए तीन सोम

इ॒दं व॑सो सु॒तमन्ध॒ः पिबा॒ सुपू॑र्णमु॒दर॑म् ।
अना॑भयिन्ररि॒मा ते॑

idaṃ vaso sutamandhaḥ pibā supūrṇamudaram |
anābhayinrarimā te

नृभि॑र्धू॒तः सु॒तो अश्नै॒रव्यो॒ वारै॒ः परि॑पूतः ।
अश्वो॒ न नि॒क्तो न॒दीषु॑

nṛbhirdhūtaḥ suto aśnairavyo vāraiḥ paripūtaḥ |
aśvo na nikto nadīṣu

तं ते॒ यवं॒ यथा॒ गोभि॑ः स्वा॒दुम॑कर्म श्री॒णन्त॑ः ।
इन्द्र॑ त्वा॒स्मिन्स॑ध॒मादे॑

taṃ te yavaṃ yathā gobhiḥ svādumakarma śrīṇantaḥ |
indra tvāsminsadhamāde

इन्द्र॒ इत्सो॑म॒पा एक॒ इन्द्र॑ः सुत॒पा वि॒श्वायु॑ः ।
अ॒न्तर्दे॒वान्मर्त्याँ॑श्च

indra itsomapā eka indraḥ sutapā viśvāyuḥ |
antardevānmartyām̐śca

न यं शु॒क्रो न दुरा॑शी॒र्न तृ॒प्रा उ॑रु॒व्यच॑सम् ।
अ॒प॒स्पृ॒ण्व॒ते सु॒हार्द॑म्

na yaṃ śukro na durāśīrna tṛprā uruvyacasam |
apaspṛṇvate suhārdam

गोभि॒र्यदी॑म॒न्ये अ॒स्मन्मृ॒गं न व्रा मृ॒गय॑न्ते ।
अ॒भि॒त्सर॑न्ति धे॒नुभि॑ः

gobhiryadīmanye asmanmṛgaṃ na vrā mṛgayante |
abhitsaranti dhenubhiḥ

त्रय॒ इन्द्र॑स्य॒ सोमा॑ः सु॒तास॑ः सन्तु दे॒वस्य॑ ।
स्वे क्षये॑ सुत॒पाव्न॑ः

traya indrasya somāḥ sutāsaḥ santu devasya |
sve kṣaye sutapāvnaḥ

त्रय॒ः कोशा॑सः श्चोतन्ति ति॒स्रश्च॒म्व१॒॑ः सुपू॑र्णाः ।
स॒मा॒ने अधि॒ भार्म॑न्

trayaḥ kośāsaḥ ścotanti tisraścamvaḥ supūrṇāḥ |
samāne adhi bhārman

शुचि॑रसि पुरुनि॒ःष्ठाः क्षी॒रैर्म॑ध्य॒त आशी॑र्तः ।
द॒ध्ना मन्दि॑ष्ठ॒ः शूर॑स्य

śucirasi puruniḥṣṭhāḥ kṣīrairmadhyata āśīrtaḥ |
dadhnā mandiṣṭhaḥ śūrasya

इ॒मे त॑ इन्द्र॒ सोमा॑स्ती॒व्रा अ॒स्मे सु॒तास॑ः ।
शु॒क्रा आ॒शिरं॑ याचन्ते

ime ta indra somāstīvrā asme sutāsaḥ |
śukrā āśiraṃ yācante

ताँ आ॒शिरं॑ पुरो॒ळाश॒मिन्द्रे॒मं सोमं॑ श्रीणीहि ।
रे॒वन्तं॒ हि त्वा॑ शृ॒णोमि॑

tām̐ āśiraṃ puroḻāśamindremaṃ somaṃ śrīṇīhi |
revantaṃ hi tvā śṛṇomi

हृ॒त्सु पी॒तासो॑ युध्यन्ते दु॒र्मदा॑सो॒ न सुरा॑याम् ।
ऊध॒र्न न॒ग्ना ज॑रन्ते

hṛtsu pītāso yudhyante durmadāso na surāyām |
ūdharna nagnā jarante

रे॒वाँ इद्रे॒वत॑ः स्तो॒ता स्यात्त्वाव॑तो म॒घोन॑ः ।
प्रेदु॑ हरिवः श्रु॒तस्य॑

revām̐ idrevataḥ stotā syāttvāvato maghonaḥ |
predu harivaḥ śrutasya

उ॒क्थं च॒न श॒स्यमा॑न॒मगो॑र॒रिरा चि॑केत ।
न गा॑य॒त्रं गी॒यमा॑नम्

ukthaṃ cana śasyamānamagorarirā ciketa |
na gāyatraṃ gīyamānam

मा न॑ इन्द्र पीय॒त्नवे॒ मा शर्ध॑ते॒ परा॑ दाः ।
शिक्षा॑ शचीव॒ः शची॑भिः

mā na indra pīyatnave mā śardhate parā dāḥ |
śikṣā śacīvaḥ śacībhiḥ

व॒यमु॑ त्वा त॒दिद॑र्था॒ इन्द्र॑ त्वा॒यन्त॒ः सखा॑यः ।
कण्वा॑ उ॒क्थेभि॑र्जरन्ते

vayamu tvā tadidarthā indra tvāyantaḥ sakhāyaḥ |
kaṇvā ukthebhirjarante

न घे॑म॒न्यदा प॑पन॒ वज्रि॑न्न॒पसो॒ नवि॑ष्टौ ।
तवेदु॒ स्तोमं॑ चिकेत

na ghemanyadā papana vajrinnapaso naviṣṭau |
tavedu stomaṃ ciketa

इ॒च्छन्ति॑ दे॒वाः सु॒न्वन्तं॒ न स्वप्ना॑य स्पृहयन्ति ।
यन्ति॑ प्र॒माद॒मत॑न्द्राः

icchanti devāḥ sunvantaṃ na svapnāya spṛhayanti |
yanti pramādamatandrāḥ

ओ षु प्र या॑हि॒ वाजे॑भि॒र्मा हृ॑णीथा अ॒भ्य१॒॑स्मान् ।
म॒हाँ इ॑व॒ युव॑जानिः

o ṣu pra yāhi vājebhirmā hṛṇīthā abhyasmān |
mahām̐ iva yuvajāniḥ

मो ष्व१॒॑द्य दु॒र्हणा॑वान्सा॒यं क॑रदा॒रे अ॒स्मत् ।
अ॒श्री॒र इ॑व॒ जामा॑ता

mo ṣvadya durhaṇāvānsāyaṃ karadāre asmat |
aśrīra iva jāmātā

वि॒द्मा ह्य॑स्य वी॒रस्य॑ भूरि॒दाव॑रीं सुम॒तिम् ।
त्रि॒षु जा॒तस्य॒ मनां॑सि

vidmā hyasya vīrasya bhūridāvarīṃ sumatim |
triṣu jātasya manāṃsi

आ तू षि॑ञ्च॒ कण्व॑मन्तं॒ न घा॑ विद्म शवसा॒नात् ।
य॒शस्त॑रं श॒तमू॑तेः

ā tū ṣiñca kaṇvamantaṃ na ghā vidma śavasānāt |
yaśastaraṃ śatamūteḥ

ज्येष्ठे॑न सोत॒रिन्द्रा॑य॒ सोमं॑ वी॒राय॑ श॒क्राय॑ ।
भरा॒ पिब॒न्नर्या॑य

jyeṣṭhena sotarindrāya somaṃ vīrāya śakrāya |
bharā pibannaryāya

यो वेदि॑ष्ठो अव्य॒थिष्वश्वा॑वन्तं जरि॒तृभ्य॑ः ।
वाजं॑ स्तो॒तृभ्यो॒ गोम॑न्तम्

yo vediṣṭho avyathiṣvaśvāvantaṃ jaritṛbhyaḥ |
vājaṃ stotṛbhyo gomantam

पन्य॑म्पन्य॒मित्सो॑तार॒ आ धा॑वत॒ मद्या॑य ।
सोमं॑ वी॒राय॒ शूरा॑य

panyampanyamitsotāra ā dhāvata madyāya |
somaṃ vīrāya śūrāya

पाता॑ वृत्र॒हा सु॒तमा घा॑ गम॒न्नारे अ॒स्मत् ।
नि य॑मते श॒तमू॑तिः

pātā vṛtrahā sutamā ghā gamannāre asmat |
ni yamate śatamūtiḥ

एह हरी॑ ब्रह्म॒युजा॑ श॒ग्मा व॑क्षत॒ः सखा॑यम् ।
गी॒र्भिः श्रु॒तं गिर्व॑णसम्

eha harī brahmayujā śagmā vakṣataḥ sakhāyam |
gīrbhiḥ śrutaṃ girvaṇasam

स्वा॒दव॒ः सोमा॒ आ या॑हि श्री॒ताः सोमा॒ आ या॑हि ।
शिप्रि॒न्नृषी॑व॒ः शची॑वो॒ नायमच्छा॑ सध॒माद॑म्

svādavaḥ somā ā yāhi śrītāḥ somā ā yāhi |
śiprinnṛṣīvaḥ śacīvo nāyamacchā sadhamādam

स्तुत॑श्च॒ यास्त्वा॒ वर्ध॑न्ति म॒हे राध॑से नृ॒म्णाय॑ ।
इन्द्र॑ का॒रिणं॑ वृ॒धन्त॑ः

stutaśca yāstvā vardhanti mahe rādhase nṛmṇāya |
indra kāriṇaṃ vṛdhantaḥ

गिर॑श्च॒ यास्ते॑ गिर्वाह उ॒क्था च॒ तुभ्यं॒ तानि॑ ।
स॒त्रा द॑धि॒रे शवां॑सि

giraśca yāste girvāha ukthā ca tubhyaṃ tāni |
satrā dadhire śavāṃsi

ए॒वेदे॒ष तु॑विकू॒र्मिर्वाजाँ॒ एको॒ वज्र॑हस्तः ।
स॒नादमृ॑क्तो दयते

evedeṣa tuvikūrmirvājām̐ eko vajrahastaḥ |
sanādamṛkto dayate

हन्ता॑ वृ॒त्रं दक्षि॑णे॒नेन्द्र॑ः पु॒रू पु॑रुहू॒तः ।
म॒हान्म॒हीभि॒ः शची॑भिः

hantā vṛtraṃ dakṣiṇenendraḥ purū puruhūtaḥ |
mahānmahībhiḥ śacībhiḥ

यस्मि॒न्विश्वा॑श्चर्ष॒णय॑ उ॒त च्यौ॒त्ना ज्रयां॑सि च ।
अनु॒ घेन्म॒न्दी म॒घोन॑ः

yasminviśvāścarṣaṇaya uta cyautnā jrayāṃsi ca |
anu ghenmandī maghonaḥ

ए॒ष ए॒तानि॑ चका॒रेन्द्रो॒ विश्वा॒ योऽति॑ शृ॒ण्वे ।
वा॒ज॒दावा॑ म॒घोना॑म्

eṣa etāni cakārendro viśvā yo'ti śṛṇve |
vājadāvā maghonām

प्रभ॑र्ता॒ रथं॑ ग॒व्यन्त॑मपा॒काच्चि॒द्यमव॑ति ।
इ॒नो वसु॒ स हि वोळ्हा॑

prabhartā rathaṃ gavyantamapākāccidyamavati |
ino vasu sa hi voḻhā

सनि॑ता॒ विप्रो॒ अर्व॑द्भि॒र्हन्ता॑ वृ॒त्रं नृभि॒ः शूर॑ः ।
स॒त्यो॑ऽवि॒ता वि॒धन्त॑म्

sanitā vipro arvadbhirhantā vṛtraṃ nṛbhiḥ śūraḥ |
satyo'vitā vidhantam

यज॑ध्वैनं प्रियमेधा॒ इन्द्रं॑ स॒त्राचा॒ मन॑सा ।
यो भूत्सोमै॑ः स॒त्यम॑द्वा

yajadhvainaṃ priyamedhā indraṃ satrācā manasā |
yo bhūtsomaiḥ satyamadvā

गा॒थश्र॑वसं॒ सत्प॑तिं॒ श्रव॑स्कामं पुरु॒त्मान॑म् ।
कण्वा॑सो गा॒त वा॒जिन॑म्

gāthaśravasaṃ satpatiṃ śravaskāmaṃ purutmānam |
kaṇvāso gāta vājinam

य ऋ॒ते चि॒द्गास्प॒देभ्यो॒ दात्सखा॒ नृभ्य॒ः शची॑वान् ।
ये अ॑स्मि॒न्काम॒मश्रि॑यन्

ya ṛte cidgāspadebhyo dātsakhā nṛbhyaḥ śacīvān |
ye asminkāmamaśriyan

इ॒त्था धीव॑न्तमद्रिवः का॒ण्वं मेध्या॑तिथिम् ।
मे॒षो भू॒तो॒३॒॑ऽभि यन्नय॑ः

itthā dhīvantamadrivaḥ kāṇvaṃ medhyātithim |
meṣo bhūto'bhi yannayaḥ

शिक्षा॑ विभिन्दो अस्मै च॒त्वार्य॒युता॒ दद॑त् ।
अ॒ष्टा प॒रः स॒हस्रा॑

śikṣā vibhindo asmai catvāryayutā dadat |
aṣṭā paraḥ sahasrā

उ॒त सु त्ये प॑यो॒वृधा॑ मा॒की रण॑स्य न॒प्त्या॑ ।
ज॒नि॒त्व॒नाय॑ मामहे

uta su tye payovṛdhā mākī raṇasya naptyā |
janitvanāya māmahe