सप्तम मण्डल

सूक्त 9: उषाओं का प्रिय जाग उठा

ऋषि: मैत्रावरुणिर्वसिष्ठः · देवता: अग्निः · छन्द: त्रिष्टुप्

6 श्लोक · 9 में से 104

इस अध्याय में क्या होता है

उषाओं का प्रिय जाग उठा

वसिष्ठ कहते हैं, अग्नि उषाओं की गोद से उनके प्रियतम की भाँति जाग उठे हैं: आनन्ददायी होता, कवियों में श्रेष्ठ, पावक, जो दोनों प्रकार के प्राणियों के लिए ध्वजा बनते हैं और देवों तक आहुति ले जाते हैं। कुशल कर्म वाले उन्होंने पणियों के द्वार खोले और हमारे लिए उज्ज्वल स्तुति और अन्न जीते। अचूक वे अदिति और विवस्वान् हैं, कृपालु अतिथि और मित्र; वे उषाओं के आगे चमकते हैं और जलों के गर्भ बनकर ओषधियों में प्रविष्ट हुए हैं। ऋषि उन्हें स्तुति रचने वाले समूह के साथ दूत बनाकर भेजते हैं, कि वे सरस्वती, मरुतों, अश्विनों और जलों को लाएँ।

9.1

अबो॑धि जा॒र उ॒षसा॑मु॒पस्था॒द्धोता॑ म॒न्द्रः क॒वित॑मः पाव॒कः ।
दधा॑ति के॒तुमु॒भय॑स्य ज॒न्तोर्ह॒व्या दे॒वेषु॒ द्रवि॑णं सु॒कृत्सु॑

abodhi jāra uṣasāmupasthāddhotā mandraḥ kavitamaḥ pāvakaḥ |
dadhāti ketumubhayasya jantorhavyā deveṣu draviṇaṃ sukṛtsu

9.2

स सु॒क्रतु॒र्यो वि दुर॑ः पणी॒नां पु॑ना॒नो अ॒र्कं पु॑रु॒भोज॑सं नः ।
होता॑ म॒न्द्रो वि॒शां दमू॑नास्ति॒रस्तमो॑ ददृशे रा॒म्याणा॑म्

sa sukraturyo vi duraḥ paṇīnāṃ punāno arkaṃ purubhojasaṃ naḥ |
hotā mandro viśāṃ damūnāstirastamo dadṛśe rāmyāṇām

9.3

अमू॑रः क॒विरदि॑तिर्वि॒वस्वा॑न्सुसं॒सन्मि॒त्रो अति॑थिः शि॒वो न॑ः ।
चि॒त्रभा॑नुरु॒षसां॑ भा॒त्यग्रे॒ऽपां गर्भ॑ः प्र॒स्व१॒॑ आ वि॑वेश

amūraḥ kaviraditirvivasvānsusaṃsanmitro atithiḥ śivo naḥ |
citrabhānuruṣasāṃ bhātyagre'pāṃ garbhaḥ prasva ā viveśa

9.4

ई॒ळेन्यो॑ वो॒ मनु॑षो यु॒गेषु॑ समन॒गा अ॑शुचज्जा॒तवे॑दाः ।
सु॒सं॒दृशा॑ भा॒नुना॒ यो वि॒भाति॒ प्रति॒ गाव॑ः समिधा॒नं बु॑धन्त

īḻenyo vo manuṣo yugeṣu samanagā aśucajjātavedāḥ |
susaṃdṛśā bhānunā yo vibhāti prati gāvaḥ samidhānaṃ budhanta

9.5

अग्ने॑ या॒हि दू॒त्यं१॒॑ मा रि॑षण्यो दे॒वाँ अच्छा॑ ब्रह्म॒कृता॑ ग॒णेन॑ ।
सर॑स्वतीं म॒रुतो॑ अ॒श्विना॒पो यक्षि॑ दे॒वान्र॑त्न॒धेया॑य॒ विश्वा॑न्

agne yāhi dūtyaṃ mā riṣaṇyo devām̐ acchā brahmakṛtā gaṇena |
sarasvatīṃ maruto aśvināpo yakṣi devānratnadheyāya viśvān

9.6

त्वाम॑ग्ने समिधा॒नो वसि॑ष्ठो॒ जरू॑थं ह॒न्यक्षि॑ रा॒ये पुरं॑धिम् ।
पु॒रु॒णी॒था जा॑तवेदो जरस्व यू॒यं पा॑त स्व॒स्तिभि॒ः सदा॑ नः

tvāmagne samidhāno vasiṣṭho jarūthaṃ hanyakṣi rāye puraṃdhim |
puruṇīthā jātavedo jarasva yūyaṃ pāta svastibhiḥ sadā naḥ

पाठ का स्रोत: Wikisource · CC BY-SA 4.0 (Wikisource transcription of a public-domain text)